Кіріспе
Адельберт фон Шамиссоның өлеңдер циклі «Frauen Liebe und Leben» (Әйелдің махаббаты мен өмірі) – 1830 жылы жазылған Адельберт фон Шамиссоның өлеңдер циклі. Олар әйелдің адамына деген махаббатының барысын, оның көзқарасынан, алғашқы кездесуден бастап, некеге дейін, оның өліміне дейін және одан кейінгі уақыттарды сипаттайды. Неміс Lied жанрындағы шеберлер, атап айтқанда Карл Лоуэ (1836), Франц Лахнер (шамамен 1839) және Роберт Шуман (1840) осы өлеңдердің ішінен таңдамаларын әндер циклі ретінде музыкаға қойды. Шуманның (оның 42-опусы) музыкалық қойылымы қазір ең көп танымал.
Frauen Liebe und Leben (A Woman's Love and Life) is a cycle of poems by Adelbert von Chamisso, written in 1830. They describe the course of a woman's love for her man, from her point of view, from first meeting through marriage to his death, and after. Selections were set to music as a song cycle by masters of German Lied, namely Carl Loewe (1836), Franz Lachner (c1839), and Robert Schumann (1840). The setting by Schumann (his opus 42) is now the most widely known.
Шамисоның өлеңдері
Циклде тоғыз өлең бар, оларға Шамиссо «Frauen Liebe und Leben» деген атау берді. Ол алғаш рет 1830 жылы, ал екі рет 1831 жылы оның поэзия жинағының және толық шығармаларының алғашқы басылымдарында жарияланды. Шуман өзінің циклында №2 («Er, der Herrlichste von allen») өлеңінің соңғы шумағын, күйін күрт өзгертетін бөлігін қоспады. Ол соңғы өлеңін, №9 «Traum der eignen Tage» өлеңін де қалдырып кетті, ол қарт болған кейіпкердің немере қызына («Tochter meiner Tochter») арналған. Лоуэ тоғыз өлеңнің барлығын толық күйге түсірді, бірақ олардың тек алғашқы жетісі ғана бірге жарияланды.
Лоуэдің орнатуы
Карл Лоуэдің меццо-сопрано мен фортепианоға арналған "Фрауенлибе" шығармасы 1836 жылы 60-шы opus ретінде жарық көрді. Ол оны Liederkreis ("әндер циклі") емес, Liederkranz ("әндер гүлдестесі") деп атады. Лоуэ 1836 жылдың қыркүйегінде Шамиссоның тоғыз өлеңінің барлығын да жазғанмен, оның өмірінде тек алғашқы жеті өлеңі ғана бірге жарияланды. №9, "Traum der eignen Tage" 1869 жылы жеке жарық көрді, ал №8 1904 жылға дейін қолжазба күйінде қалды, содан кейін Breitkopf & Härtel-дің шығармаларының толық жинағына енгізілді.
Лахнердің орнатуы
Франц Лахнер (1803–1890) сопрано, мүйіз (немесе виолончель) және фортепианоға арналған «Frauenliebe und Leben» атты туындысын Op. 59 (шамамен 1839) ретінде жазды; ол 1847 жылы Op. 82 ретінде жарық көрген сопрано, кларнет және фортепианоға арналған тағы бір нұсқасын жасады. Шуберттің «Auf dem Strom», D. 943 сияқты, ол мүйізбен орындалатын шағын вокалдық ансамбль репертуарының бір бөлігі болып табылады. Лахнердің кіші інісі Винченц Лахнер тенор, мүйіз және фортепианоға арналған «Waldhornruf» («Аң мүйізінің шақыруы») әнін жазды.
Жазбалар
Эвелин Табб (сопрано), Лесли Шатцбергер (кларнет), Ричард Бернет (фортепиано) – Classicprint CPV005CD. Арион триосы (Андреа Вейгт, сопрано; Стефан Хенке, валторна; Райнер Гепп, фортепиано), Antes Edition BM CD 31.9120.