Кіріспе

Мейнфрейм компьютері, таспалық операциялық жүйе. IBM 7090 – бұрынғы IBM 709 вакуумдық түтікпен жұмыс істейтін мейнфрейм компьютерінің транзисторлық екінші буыны, ол "ірі ғылыми және технологиялық қолданыстар" үшін жасалған. 7090 – IBM 700/7000 сериялы ғылыми компьютерлердің төртінші мүшесі. 7090-ның алғашқы орнатылуы 1959 жылдың желтоқсан айында болды. 1960 жылы әдеттегі жүйенің құны 2,9 миллион долларға (қазіргі шақта шамамен <есептелген сома> миллион долларға тең) сатуға болады немесе айына 63 500 долларға жалға беруге болады (1960 жылғы 63 500 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сома> долларға тең). 7090 36 биттік сөз ұзындығын қолданады, ал адрестік кеңістігі 32 768 сөзді (15 биттік адрестер) құрайды. Ол IBM 7030 (Stretch) жобасынан алынған IBM 7302 Core Storage ядролық жад технологиясын пайдалана отырып, 2,18 мкс негізгі жад циклымен жұмыс істейді. 100 Kflop/s өңдеу жылдамдығымен 7090, 709 машинасынан алты есе жылдам және жартысына жуық арзанға жалға алуға болады. Жаңартылған нұсқасы – 7094, екі есеге дейін жылдам болды. 7090 және 7094 модельдері 1969 жылдың 14 шілдесінде сатылымнан алынды, бірақ жүйелер одан кейін он жылдан астам уақыт бойы қолданыста болды.

Даму және атау

709 машинасы 704 үлгісінен артық болғанымен, транзисторлық схемалар вакуумдық схемаларды ығыстырып жатқан дәуірде жасалып, сатылды. Сондықтан IBM компаниясы 709 инженерлік тобын транзисторлық жаңа үлгіні жобалауға жұмылдырды. Бұл жоба 709 Т (транзисторлық) деп аталды, бірақ айтылу кезіндегі дыбыстың әсерінен тез арада 7090 (яғни жеті ноль тоқсан) деген атауға ие болды. Сол сияқты, 7070 және 7000 сериялы басқа да құрылғылар сияқты, байланысты машиналар кейде сан-сан ондықтарымен (мысалы, жеті ноль жетпіс) аталды.

IBM 7040/7044

1963 жылы IBM компаниясы IBM 7040 және 7044 деп аталатын екі жаңа, төмен бағалы машинаны ұсынды. Олардың архитектурасы 36 биттік, 7090 негізінде салынған, бірақ кейбір командалары жойылған немесе қосымша, сондай-ақ кіріс-шығыс жүйесі жеңілдетілген, бұл IBM 1400 сериясының заманауи, жоғары өнімді перифериялық құрылғыларын қолдануға мүмкіндік береді.

7094/7044 Тікелей қосылған жүйе

7094/7044 тікелей біріктірілген жүйесі (DCS) бастапқыда IBM-нің тұтынушысы, Aerospace Corporation, IBM-нің IBSYS таспалық операциялық жүйесі ұсынғаннан артық шығын тиімділігі мен кестелеуге икемділікке қол жеткізу мақсатымен жасалған. DCS кіріс/шығыс (I/O) операцияларын жүзеге асыру үшін негізінен есептеулерді орындайтын 7094 машинасымен қатар, арзан IBM 7044 машинасы қолданылды. Aerospace Direct Couple операциялық жүйесін жасады, ол IBSYS жүйесіне қосымша жасалған және басқа IBM тұтынушыларымен бөлісті. Кейіннен IBM DCS жүйесін өнім ретінде таныстырды.

Белгілі қолданулар

Compatible Time Sharing System (CTSS) – алғашқы жалпы мақсаттағы уақыт бөлісу операциялық жүйесі, MIT Computation Center-де үш компьютерде – IBM 709, 7090 және 7094-те, қосымша мүмкіндіктер үшін RPQ жиынтығымен бірге әзірленді. Соңында ол екі бөлек 7094 компьютерінде жұмыс істеді, олардың бірі Project MAC-та орналасқан. Бұл компьютер алғаш рет ән шырқады, «Daisy Bell» әнін орындады. NASA Меркурий және Близнецов ғарыш сапарларын басқару үшін 7090 және кейін 7094 компьютерлерін пайдаланды. Годдард ғарыш ұшу орталығы үш 7094 компьютерін пайдаланды. Аполлон бағдарламасының басында 7094 компьютері миссиялық бақылаудың жаңа System/360 компьютерлеріне әлі көшірілмеген ұшу жоспарлау бағдарламасын іске қосу үшін қолданылды. Caltech/NASA реактивтік қозғалтқыш зертханасы (Space Flight Operations Facility, SFOF, 230-ғимаратта) үш 7094 компьютерін, бірнеше 1401 компьютерін пайдаланып магниттік лентадан мәлімет алды, сондай-ақ 125 және 156 ғимараттарда екі 7094/7044 тікелей байланысты жүйесі болды. Эрхард Глатцель NASA тапсырысымен Carl Zeiss Planar 50mm f/0.7 линзасын жобалау үшін есептеулерге көмектесу үшін IBM 7090 компьютерін пайдаланды. Сол линзаны Стэнли Кубрик «Барри Линдон» фильмінде шам жарығымен түсіру үшін де қолданды. IBM 7090 Лос-Аламос ғылыми зертханасына (қазіргі Лос-Аламос ұлттық зертханасы) орнатылды. 1961 жылы Александр Хурвиц 7090 компьютерін пайдаланып екі Мерсенн алғашқы санын тапты, олардың саны 1281 және 1332 цифрдан тұратын – сол кездегі ең үлкен алғашқы сан. 1961 жылы Майкл Минович UCLA 7090 компьютерін үш дене проблемасын шешу үшін пайдаланды. Оның зерттеулері NASA-ның Планеталық ірі тур жобасының ғылыми негізін құрады. 1961 жылдың 13 ақпанында Оңтүстік Австралиядағы Вумера ұзын қашықтықтағы қару-жарақ орнында IBM 7090 орнатылды. 1962 жылы Нью-Йорктегі Брайарклиф Манордағы екі 7090 компьютері American Airlines ұсынған SABRE әуе билеттерін резервтеу жүйесінің бастапқы нұсқасына негіз болды. Композитор Янис Ксенакис IBM 7090 компьютерін пайдаланып Париждің Вендом алаңында «Атрей» шығармасын жазды. 1962 жылы Дэниел Шенкс және Джон Ренч IBM 7090 компьютерін пайдаланып 100 000 цифрды есептеді. 1963 жылы үш 7090 жүйесі Жапонияға импортталып орнатылды, олардың әрқайсысы Mitsubishi Nuclear Power Co. (кейін DP бөлімі Mitsubishi Research Institute, Inc. компаниясымен біріктірілді), IBM Japan-ның Токиодағы деректер орталығы және Тошиба (Кавасакиде) орналасқан. Олар негізінен ғылыми есептеулер үшін пайдаланылды. 1964 жылы IBM 7090 компьютерінде TRACE бағдарламасының алғашқы нұсқасы, жоғары дәлдіктегі орбиталық анықтау және орбиталық есептеу бағдарламасы қолданылды. 1965 жылы АҚШ-та құрылған Operation Match – алғашқы компьютерлік танысу қызметі Вилмингтондағы (Массачусетс штаты) Avco сервистік бюросында 7090 компьютерін пайдаланды. 1967 жылы Роджер Н. Шепард IBM 7090 компьютерін пайдаланып М. В. Мэтьюстың алгоритмін Шепард тондарының синтезі үшін бейімдеді. АҚШ Әуе күштері баллистикалық зымырандарды ерте ескерту жүйесінен (BMEWS) 1980 жылдары, шамамен 30 жылдық қызметтен кейін соңғы 7090 компьютерлерін шығарды. Осы мақсат үшін 7090 сериялық нөмірі 1 және 3 Гренландиядағы Туле әуе базасына орнатылды. АҚШ Әскери-теңіз күштері 1980 жылдардың көп бөлігінде Калифорния штатының Пойнт-Мугу қаласындағы Тынық мұхиты зымыран сынақ орталығында 7094 компьютерін пайдалануды жалғастырды, бірақ 1982 жылдың шілдесінде «зейнеткерлік» рәсімі өтті. Барлық қолданбалар екі процессорлы CDC Cyber 175 компьютеріне ауыстырылмады.

БАҚ-та

7090/1401 қондырғысы «Доктор Странгельов» фильмінде көрсетілген, ал 1403 принтері сюжетте шешуші рөл атқарады. IBM 7090 машинасы 2016 жылғы американдық «Жасырын суреттер» тамыр тарихында пайда болады. IBM 7094 техникалық сипаттамалары 1997 жылғы «Эвент-Горизонт» фильмінде экранда жылжып өтеді.