Кіріспе
2004 жылғы Flash фильмі EPIC 2014 – Робин Слоан мен Мэтт Томпсонның Aaron McLeran-ның түпнұсқа музыкасымен 2004 жылғы қарашада шыққан Flash фильмі. Ол сол жылдың көктемінде Poynter институтында жасалған презентация негізінде құрылған. Фильм 8 минуттық және Creative Commons коммерциялық емес лицензиясымен лицензияланған. Фильм 2014 жылғы ойдан шығарылған "Медиа тарихы мұражайының" көзқарасынан көрсетіледі. Ол Google News сияқты танымал жаңалықтар жинағыштарының блогтар, әлеуметтік желілер және пайдаланушылардың қатысуы сияқты басқа Web 2.0 технологияларымен бірігуінің журналистика мен қоғамға тигізетін әсерін болжамды болашақта зерттейді. Фильм Googlezon терминін танымал етті және осы жағдайда туындаған жеке құпиялылық және авторлық құқық мәселелерін қамтиды.
EPIC 2014 is a Flash movie released in November 2004 by Robin Sloan and Matt Thompson with original music by Aaron McLeran. It was based on a presentation they gave at the Poynter Institute in the spring of that year. The movie is 8 minutes long and is licensed under a Creative Commons non commercial license. The movie is presented from the viewpoint of a fictional "Museum of Media History" in the year 2014. It explores the effects that the convergence of popular news aggregators, such as Google News, with other Web 2.0 technologies like blogging, social networking and user participation may have on journalism and society at large in a hypothesized future. The film popularized the term Googlezon and touches on major privacy and copyright issues raised in this scenario.
Сюжет
Сюжет 1989 жылдан 2004 жылға дейінгі нақты оқиғалар мен 2014 жылға дейінгі болжамды оқиғаларды қамтиды. Баяндаманың алғашқы сөйлемінде Чарльз Диккенстің «Екі қаланың әңгімесі» романынан үзінді келтіріледі: «Бұл ең жақсы заман, ең жаман заман болды». 1989 жылы Тим Бернерс-Ли Дүниежүзілік желіні ойлап тапты. 1994 жылы Amazon.com іске қосылды. Бұл – пайдаланушыларға жекелендірілген, тіпті ұсыныстар да бере алатын, барлық тауарды сататын дүкен. 1998 жылы Стэнфорд университетінің екі студенті Google-ді құрды, олар іздеудің жылдам және тиімді жолын ұсынды. 1999 жылы Blogger негізделді. Google News шықты, бұл қызмет ерекше, себебі ол адамның араласуын қажет етпейді. 2002 жылы Friendster пайда болды. 2003 жылы Google Blogger-ді сатып алды. 2004 жылы Gmail-дің пайда болуы Microsoft-тың Hotmail-імен бәсекелестікке түсірді. Microsoft Newsbot Google News-қа жауап ретінде құрылды. Picasa және A9 да осы жылы жарық көрді. Тамыз айында Google акцияларын биржада сата бастады, Keyhole (қазіргі Google Earth) компаниясын сатып алды, ол әлемдік карта жасаумен айналысады, сондай-ақ әлемдік кітапханаларды цифрландыру және каталогтау жұмыстарын бастады. Reason журналы өз оқырмандарына үйлерінің спутниктік суреттерін, оларға қатысты ақпараттармен бірге жіберді. Осы сәттен бастап EPIC көркем әдебиет саласына енді. 2005 жылы Microsoft Google-дің әрекетіне жауап ретінде Friendster-ді сатып алды. Apple Computer WifiPod-ты ұсынды, ол пайдаланушыларға «жолда хабар алмасуға» мүмкіндік берді. Содан кейін Google Google Grid-ті таныстырды, ол шексіз кеңістік пен өткізу қабілетін ұсынатын әмбебап платформа, оны кез келген ақпаратты сақтау үшін пайдалануға болады. Бұл пайдаланушыларға өздерінің ақпаратын екі түрде басқаруға мүмкіндік береді: жеке сақтау немесе бүкіл желіге жариялау. 2007 жылы Microsoft Newsbotster, әлеуметтік жаңалықтар желісі, жаңалықтарды бағалап, сұрыптайды. Бұл әркімге көріп отырғандарына пікір білдіруге мүмкіндік береді. 2008 жылы Google және Amazon Googlezon құру үшін бірікті. Google Grid-ті, ал Amazon жеке ұсыныстарды қамтамасыз етеді. Googlezon – бұл барлық мазмұн көздерін автоматты түрде іздеп, әрбір пайдаланушының қызығушылықтарына сай келетіндей жаңалықтарды біріктіретін жүйе. Googlezon пайдаланушылар туралы мәліметтерді қалай жинап алатынын түсіндіргенде, экранда Уинстон Смит деген адамның жеке куәлігі пайда болады. Смит – Джордж Оруэллдің «1984» романының басты кейіпкері, онда дистопиялық қоғамды шындықты бұрмалайтын үкімет басқарады. Жеке куәліктегі сурет Робин Слоанға ұқсайды. 2010 жылы Microsoft пен Googlezon арасында жаңалықтар соғысы разып кетті. Бұл «2010 жылғы жаңалықтар соғыстары» нақты жаңалықтар ұйымдарын қамтымайды. 2011 жылы ұйықтап жатқан төртінші билік оянып, алғашқы және соңғы қарсылығын білдірді. The New York Times Googlezon-ды «ақпаратты жоқ ететін роботтар авторлық құқықты бұзады» деп айыптады, бірақ Жоғарғы Сот Googlezon-ды қолдады. 2014 жылы Googlezon EPIC-ті, яғни Дами беруші Жекелендірілген Ақпараттық Құрылымды іске қосты, ол пайдаланушыларға белгілі барлық ақпаратты орталық желіге беру үшін төлем жасайды, бұл жүйеге журналистердің қатысуынсыз жеке тұлғаларға арналған жаңалықтарды автоматты түрде жасауға мүмкіндік береді. «EPIC» сөзі үш негізгі физикалық және математикалық тұрақтының комбинациясы: e (Эйлер саны), π (пи) және c (вакуумдағы жарық жылдамдығы). Бұл тұрақтылар EPIC логотипінің көлеңкесінде бейнеленген. EPIC жаңалықтарды ғана емес, сонымен қатар әрбір пайдаланушының демографиялық мәліметтерін, саяси көзқарастарын және тұтыну әдеттерін сақтайды және жіктейді. Ең жақсы жағдайда EPIC – «әлемнің толық шолуы – бұрынғыдан да терең, кең және нюансты», бірақ ең нашар жағдайда, және көптеген адамдар үшін, EPIC – тек көптеген фактілердің жиынтығы, олардың көп бөлігі жалған. EPIC өте танымал болғандықтан, ол The New York Times газетінің құлауына себеп болды, ол тоқтатылып, «элита мен қарт адамдарға арналған баспасөз бюллетеніне» айналды. Баяндама эпикалық форматты ұстанады, онда қарсыластардың қақтығысуы, жаулап алулар мен шегінулер, генеалогияға қызығушылық және жақсылық пен жамандық арасындағы моральдық мәселе талқыланады. Баяндама «Бәлкім, басқа да жол болған шығар» деген сөздермен аяқталады.
Тарих
Фильмге түрткі болған нәрсе – 2003 жылы «Нью-Йорк Таймс Цифрлық» бас директоры Мартин А. Нисенхольцтің Бағдарламалық қамтамасыз ету және ақпараттық индустрия қауымдастығы алдында жаңалықтардың болашағы туралы жасаған сөйлеуі болды. Слон Томпсонға сөйлеу стенограммасын көрсетті, одан кейін көп талқылаулар мен ой-қияздар нәтижесінде «Нисенхольц ненің жайлы айтқандығына өте әртүрлі түсінікке» келді. Флорида штатының Майами қаласына сапар барысында Слон мен Томпсон Нисенхольцтің Ultima Online ойынына сіңізген ойын туралы айтқан сөзін ойлап, оны журналистика контекстінде қарастырды. Олар бұл ортаға қатысу арқылы адамдар құратын ортаның ең жетілген мысалы екендігіне келісті. Ultima Online – көп ойыншылы онлайн-рольдік ойын. Ойын ойнаған сайын, олар басқа ойыншылардың ойын тәжірибесіне үлес қосып, олармен өзара әрекеттесу арқылы ортаның толық құрылымын өзгертеді. Олар: «Егер осы үлгіні журналистикаға қолдансақ қалай болар еді?» деп ойлады. Егер адамдар жаңалықтарды оқып, көріп, тыңдап қана, оның мазмұнына өздері әсер ете алса ше? Майамиге жасаған сапарынан кейін Слоан мен Томпсон өз идеяларын жинақтауға кірісті. Олар «Майами жобасы» деп аталатын PowerPoint жобасын құрды және Poynter институтындағы жергілікті кеңселерде презентациялар сериясын бастады. Әріптестері қызығушылық танытса да, жобаға әлдеқандай құлшыныс білдірмеді. 2004 жылдың көктемінде институтта жыл сайынғы Онлайн-лидерлер семинарына дайындалып жатқанда, олар оны тағы бір рет таныстыруды сұрады. Бұл жолы олар оқиғаны болашақтан, яғни оқиғаның осы уақытта болғандай етіп баяндауға шешім қабылдады. Олар фильмнің алғашқы нұсқасын Poynter институтының визуалды журналистика зертханасында, Final Cut Pro бағдарламасымен жұмыс істейтін iMac G4 компьютерінде бір түндік жұмыс істеудің нәтижесінде дайындады. Конференцияға қатысушылар баяндаманы ынтамен қабылдады, содан кейін олар презентацияны қайта қарастырып, жаңадан өңдеуге кірісті, бұл жолы Macromedia Flash бағдарламасын қолданды. Олар фильмді көрсетіп, оны әсерлі түрде таныстырды. Фильмнен кейін олар: «Егер 2014 жыл осындай болса, сіздер бүгін не істейсіздер? Жаңалықтар ұйымыңыздың қалып қоймауы үшін бүгін қандай қадамдар жасайсыз? Осы ортада қалай өмір сүре аласыз?» деген сұрақ қойды. 2005 жылдың басында түрлі форумдар мен блогтарда жүздеген сілтемелер пайда болды. Слоанның өзі фильмде бейнеленген болашақтың осылай болатынына сенбейді, ол Google мен Amazon ешқашан біріге қоймайды деп санайды. Сондай-ақ, «Нью-Йорк Таймс» газетінің «олардың онлайн-жарияланымдарындағы керемет және ақылды идеяларын» атап, олардың соңғы құлап кететін медиа ұйым болатынына сендіреді. Кейде Google және Amazon сияқты технологиялардың нақты немесе болжамды бірігуіне сілтеме жасау үшін қолданылады. Amazoogle термині осы эффектіні сипаттау үшін де қолданылады.