Кіріспе

Фред Берр (5 наурыз 1902 – 27 сәуір 1988) – американдық садақпен аң аулаушы және өндіруші. 29 жасқа келгенге дейін садақпен аң аулауды бастамағанмен, көп жылдар бойы осы өнерді толық меңгермегеніне қарамастан, ол садақпен аң аулау қауымдастығындағы пионер ретінде кеңінен танылған. Берр әлемді шарлап, түсірілімдер жасаған продюсер және Bear Archery компаниясын құрған адам. Ол Флорида штатының Гейнсвилл қаласында қайтыс болды және Садақпен аң аулаушылардың Даңқ залына енгізілді.

Мансап

Беар 1902 жылдың 5 наурызында Пенсильвания штатының Франклин округіндегі фермада үш баланың екіншісі болып дүниеге келді. Оның тегі – ағылшын, голланд, швейцариялық және неміс тайпаларынан тараған. Алғашқы жылдары Беар Детройт қаласындағы «Chrysler» компаниясында желім жасаушы болып жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол Детройттегі «Ford Motor Company» компаниясында ағаш кесуші болып жұмыс істеді, радиоқабылдағыштар мен приборлық тақталарға арналған шкафтар жасады. Бір сұхбатында ол 1929 жылдан 1933 жылға дейін, Ұлы депрессия кезінде, өртеніп, жұмыссыз қалған зауытты басқарғанын айтты. Ол зауытта бірге жұмыс істеген Чак есімді серіктесімен 1200 доллар жинап, гаражда садақ жасау бизнесін ашты. Осылайша, 1933 жылы «Bear Archery» компаниясы құрылды. 1947 жылы Беар әйелімен Мичиган штатының Грейлинг қаласына көшіп барды, онда жеке шығыстарын азайту үшін өзен бойында шатыр тігіп тұрды. Тіпті 1961 жылға дейін Беар үшін қаражат табу қиын болды. Бірақ, келесі жылдары жағдай жақсарды, өйткені көптеген штаттар садақпен аң аулауға рұқсат берді және осы спорттың дамуы тұрақты түрде өсті. Беардың садақпен аң аулауға деген қызығушылығын «Pope and Young Club» клубының мүшесі, тағы бір аңыз – Арт Янг ояндырды. Беар оны 1920 жылдардың соңында Мичиган штатында кездестіріп, оны өзінің батыры деп санады. Беардың садақпен аң аулаудағы алғашқы жетістігі 1935 жылы Мичиган штатында ауланған аққұйрық еді. Содан кейін ол әлемді аралап, мыңдаған садақшыларға спортты насихаттап, оқытты. Оның теледидардағы алғашқы көрсетілісі «Arthur Godfrey and His Friends» бағдарламасында болды, кейін «The American Sportsman» және «The Tonight Show» бағдарламаларында да пайда болды. Ол сонымен қатар әлем бойынша садақпен аң аулау туралы бірнеше фильм түсірді және «Outdoor Life» және «Archery Magazine» сияқты журналдарда белгілі автор болды. 1968 жылы Беар компанияның бақылау үлесін сатты, бірақ төрағалық лауазымын сақтап қалды. 1978 жылы, ереуілден кейін және еңбек дауылы тоқтамағаннан кейін, «Bear Archery» өндірісі Флорида штатының Гейнсвилл қаласына көшірілді.

Өлім

Кейінгі өмірінде Арыстан созылмалы эмфиземамен күресті, Флоридада тұрғанда жүрек талмасынан зардап шекті және Гейнсвиллдегі ауруханаға түсті. Ол бір ай бойы ауруханада жатып, 1988 жылдың 27 сәуірінде тағы бір жүрек талмасынан көз жұмды. Оның денесі өртеліп, күлі Солтүстік Мичиганның төменгі бөлігіндегі Ау-Сабл өзенінің жанына шашылды, себебі Арыстан сол жерде ұшқыр балық аулауды жақсы көретін.

Мұра

Ф. Б. 1950 жылы 21 сәуірде Bear патент алуға өтініш берді. 1954 жылдың 12 қаңтарында композиттік садаққа патент берілді. (USPTO патентінің толық мәтіні және суреттер базасы: US002665678). Bear хард-рок музыканты Тед Нюгенттің "Spirit of the Wild" альбомынан шыққан "Fred Bear" әні арқылы мәңгілікке қалдырылды, ол Bear-дың досы болған. Фред Беар және Bear Archery компаниясы Мичиган штатының Грейлинг қаласында орналасқан. 1999 жылдан бері Фред Аю күні жыл сайын 5 наурызда Грейлингте атап өтіледі. Фред Аю күні мерекесі қазіргі уақытта 3 күндік іс-шара, оған 21 сыбызғылы жебемен салют, сауда көрмесі, лотерея және қонақ спикерлері бар. Фред Медведь күні коммерциялық емес ұйым құрылғаннан бері кеңейді. Олардың миссиясы – Фред Медведьті еске алу, оны құрметтеу және оның рухын сақтап қалу. 2022 жылы Мичиган штатының Грейлинг қаласында мемориалдық мүсіннің негізі салынды. Фред Аюдың 7 фут биіктігіндегі қола мүсіні 2024 жылдың күзінде Грейлинг қалалық паркіне орнатылатын болады. Суретші Бен Уоттс сонымен қатар Спрингфилдтегі Жабайы табиғат мұражайындағы садақтан жасау шеберлерінің залында орналасқан Фред Аюдың 11 фут мүсінін жасаған. Ол жабайы табиғат, батыс және бейнелі мүсіндерімен де танымал, сондай-ақ NFL жұлдызы Уолтер Пейтон және АҚШ сенаторы Хоуэлл Хефлин сияқты көрнекті тұлғаларға арналған туындыларды жасады. Жергілікті Jack Millikin, Inc. компаниясы мүсіннің негізін сыйға тартты. Fred Bear Day, Inc. коммерциялық емес ұйымының күш-жігерінің арқасында Фред Беар Грейлинг қалалық паркінде мәңгілікке есте қалады.

Фред Аю музейі

Фред Берз мұражайы 1967 жылы Мичиган штатының Грейлинг қаласында ашылды. Көп ұзамай, мұражайдың коллекциясы әлемдегі ең ірі жекеменшік садақшылық артефактілерінің жинағына айналды. Бастапқыда мұражай Грейлингте қалды, бірақ 1985 жылы ол да Гейнесвиллге көшірілді, онда ол Арчер Роуд пен Уиллистон Роуд арасындағы, I 75 тас жолынан алыс емес жердегі Bear Archery зауытында орналасты. Бұл мұражай 2003 жылы жабылды, ал коллекциялары Bass Pro Shops желісіне сатылды. Одан бері Фред Берз мұражайы Миссури штатының Спрингфилд қаласындағы Bass Pro Shops бас дүкенінде көрсетіліп келді. Экспонаттарда Фред Берздің өмірбаяны және садақпен аң ауру тарихы, тірі жануарлардың мүсіндері, садақпен аң ауруға қатысты артефактілер, оның кейбір жүлделері мен естелік заттары, сондай-ақ Фред Берз және оның компаниясы қолданған немесе жасаған тарихи садақтар мен жебелер болды. Көрме сол ғимаратта аквариум құрылысының жүргізілуіне байланысты уақытша жабылды. Фред Берз мұражайынан алынған артефактілер қазір Бас Про Шоп Outdoor World дүкенінің жоғарғы қабатындағы Садақ Ату Даңқы мен мұражайына қосылды. Фред Берз сонымен қатар Мичиган штатындағы ең көне садақ клубы, Детройт Арчерс клубының тұңғыш президенті болды. Оның естеліктерінің шағын коллекциясы клуб үйінде сақталады. Ең бағалы зат – оның атып түскен ақ аю терісі. 2006 жылы Детройт Арчерс клубына қарақшылар шабуыл жасап, терісі ұрланды. Қылмыстық іс әлі де ашық, терінің қайда екеніне қатысты күдіктілер мен дәлелдер табылған жоқ.