Кіріспе

Сарбаздардың бірге жүруінің қалыптасуы
Әскери колонна – бір немесе бірнеше тізімде бірге жүретін сарбаздардың құрамы, онда тізімнің ұзындығы құрамадағы қатарлардың енінен әлдеқайда артық. Колонналық құрылым бөлімшеге жылдам қозғалуға және өте тиімді шабуылға (санның көптігіне байланысты) мүмкіндік береді, сондай-ақ атты әскердің шабуылына қарсы тұру үшін жылдам шаршы құруға болады, бірақ оның мәні бойынша оның мылтықтарының тек бір бөлігі ғана атуға қабілетті. Желілік құрылым колоннаға қарағанда әлдеқайда кең мылтық фронтын ұсынады, бұл ату мүмкіндігін арттырады, бірақ бөлімше желісін сақтай отырып, бірдей жерде қозғалуы үшін кеңейтілген жаттығулар қажет. Бұл принцип қазіргі заманғы әскерлерде көлік құралдарына, әскерлерге және теңіз кемелеріне де қолданылады.

Наполеон соғыстары

Француз революциялық соғыстарының бастапқы кезеңдерінде француз армияларындағы батальондар көбінесе колонналар құрамында шабуылға түсіп, жаудың қатарларын сан артық күшімен бұзуға тырысты. Жаудың жеңіл әскерлердің немесе артиллерияның атысынан әлсіреген бөлімдеріне қарсы бұл көбінесе сәтті болды. Кейін, Наполеон соғыстары кезінде француз бөлімдері колонналар құрамында жақындасып, жауға жақын келгенде қатарға жайылатын. Алайда, британдықтарға қарсы олар жиі қатарға жайыла алмай, шабуылға түсіп қалатын. Пиреней соғысы кезінде Сабугал шайқасынан кейін (1811 жылғы 3 сәуірде) Веллингтон герцогы: «Біздің жоғалтуларымыз күткеннен әлдеқайда аз, шамамен 200 адам ғана. Шындығында, олардың колонналармен біздің қатарларымызға жасаған шабуылдары жеңілтек» деп жазды. Осы кемшіліктер 1815 жылғы Ватерлоо шайқасында да байқалды, бұл Веллингтонды: «Олар бұрынғыдай келді, ал біз оларды бұрынғыдай жеңдік» деп мәлімдеуге мәжбүр етті. Әскери тарихшы Джеймс Р. Арнольд осы кезеңдегі барлық армиялар майданда кейде колонналық құрылымдарды қолданғанын айтады. Әскери тарихшы сэр Чарльз Оман француздардың көбінесе ауыр колонналарда шабуыл жасады деген теорияны ұсынған деп есептеледі, және осы теорияны тек қазіргі заманғы сарапшылар ғана күмәндандырып отыр.

Компаниялар бағаны

Жарым арал соғысы кезінде, жаумен шайқасуға бет алған, бірақ аймақта жаудың атты әскері болуы мүмкін екеніне көз жеткізбеген Крауфурдтың жеңіл дивизиясының британдық мергендері "компаниялар колоннасы" деп аталатын формацияны қолдануға болатын. Әр компания шамамен отыздан тұратын екі қатарға бөлініп, алдыңғы компанияға жақын қадаммен жүретін. Егер атты әскер шабуыл жасаса, олар жылдамдап шаршы құрып, шабуылды тойтаруға дайын болатын.

Корей соғысы

Колонналық құрылымды Корея соғысы кезінде қытайлық жаяу әскері кеңінен пайдаланды. Шабуыл жасағанда, қытай әскері өз шабуыл тобын взводтар немесе бөлімдерден тұратын терең колонналарға жинап, осы колонналарды жаудың қорғанысының әлсіз жерлеріне бағыттайтын.