Лучано Спаллетти: Итальяндық футбол жаттықтырушысының өмірбаяны мен мансабы

Кіріспе

Италиялық футбол менеджері (туған 1959)

Лучано Спаллетти (; туған 7 наурыз 1959) – итальяндық футбол менеджері және бұрынғы ойыншы. Қазіргі уақытта Италия ұлттық құрамасының бас бапкері. Бас бапкерлік карьерасын 1993 жылы «Эмполи» клубында бастады, содан кейін Италиядағы бірнеше клубтарды жаттықтырды, оның ішінде екі рет «Рома» клубымен Италия кубогын (Coppa Italia) жеңіп алды. Спаллетти 2009-2014 жылдар аралығында «Зенит» клубының бас бапкері болды, осы кезеңде екі рет Ресей Премьер Лигасын жеңді. «Интер» клубында екі маусым жұмыс істегеннен кейін, 2021 жылы «Наполи» клубының бапкері болып тағайындалды, 2022–23 маусымында Серия А жеңімпазы атанды және 2023 жылдың маусымында клубты тастап кетті. 2023 жылдың тамызында Италия ұлттық футбол құрамасының бапкері болып тағайындалды.

Ойын мансабы

Флоренция метрополитен қаласындағы Сертальдода туған Спаллетти карьерасын 20 жасында жартылай кәсіби футболшы ретінде бастады. Кәсіби дебют жасау үшін салыстырмалы түрде егде жас болғанына қарамастан, ол «Энтелла», «Специя», «Виареджио» және «Эмполи» сияқты бірнеше Серия C командаларында ойнады. Италияда төменгі лигада шамамен он жыл ойнағаннан кейін, ол 1993 жылы футболдан кетті және «Эмполиде» жаттықтырушы болып қалды.

Зенит

2009 жылдың желтоқсанында Шпаллеттидің Ресей Премьер-лигасының «Зенит» (Санкт-Петербург) клубына үш жылдық келісімшарт бойынша қосылатыны расталды. Ол уақытша бапкер Анатолий Давыдовты алмастырды, сондай-ақ итальяндық бапкерлер Даниэле Балдини, Марко Доменичини және Альберто Бартали да ресейлік клубқа қосылды. Бірінші жылы «Зенит» директорлар кеңесі Шпаллеттидің Премьер-лига титулын, сондай-ақ Ресей кубогын жеңіп алып, Чемпиондар лигасының топтық кезеңінен өтетінін күтті. 2010 жылдың 16 мамырында «Зенит» Ресей кубогын жеңіп алды, финалда «Сибір Новосибирск» командасын жеңді (он төртінші финалда «Волга Тверь» командасын, ал жартылай финалда «Амкар Перм» командасын жеңді). 2010 жылғы Премьер-лигада 16 матчтан кейін, 12 жеңіс және 4 тең түскеннен кейін «Зенит» 40 ұпайға жетті, бұл клубтың тарихындағы ең көп ұпай жинаған рекорд болды. 2010 жылғы жазғы трансферлік терезеде Шпаллетти алғашқы ойыншыларын сатып алды: шабуылшы Александр Бухаров пен жартылай қорғаушы Сергей Семак екеуі де «Рубин» (Казань) клубынан келді, ал қорғаушылар Александр Лукович пен Бруно Алвес тиісінше «Удинезе» және «Порту» клубтарынан қосылды. 2010 жылдың 25 тамызында «Зенит» Шпаллетти басшылығымен алғашқы матчында француздық «Оксер» клубына есе жіберіп, 2010–11 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне өте алмады, бірақ «Зенит» 2010–11 жылғы УЕФА Еуропа лигасының топтық кезеңіне жолдама алды. 2010 жылдың 3 қазанында «Зенит» «Спартак» (Нальчик) клубын жеңіп, Ресей Премьер-лигасының ең көп ойынды жеңіліссіз өткізген командасы рекордын орнатты. 2010 жылдың 27 қазанында «Зенит» қарсыласы «Спартак» (Мәскеу) клубынан жеңілді. 14 қарашада «Зенит» «Ростов» клубын жеңіп, маусым соңына дейін екі матч қалғанда чемпиондық титулға ие болды, бұл Шпаллеттидің бапкерлік мансабындағы алғашқы жеңісі болды. Сонымен қатар, «Зенит» Еуропа лигасының топтық кезеңінен өтіп, топта бірінші орынды алып, 16-ға өтті, онда швейцариялық «Янг Бойз» клубын жеңді. 2011 жылдың 6 наурызында «Зенит» Ресей Суперкубогында ЦСКА клубын жеңіп, Шпаллетти үшін үшінші ресейлік кубокты жеңіп алды. 2011 жылдың 17 наурызында «Зенит» Еуропа лигасының ширек финалында «Твенте» клубына жалпы есеп бойынша 2:3 есебімен жеңілді. 2011–12 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының топтық кезеңінде «Зенит» G тобында «Порту», «Шахтер» (Донецк) және «АПОЭЛ» клубтарымен бірге ойнады. 2011 жылдың 6 желтоқсанында «Зенит» топтық кезеңді екінші орында аяқтады және клуб тарихында алғаш рет Чемпиондар лигасының көктемгі нокаут кезеңіне жолдама алды. «Бенфикаға» қарсы өткен бірінші ойында «Зенит» үйінде 3:2 есебімен жеңіске жетті, голдарды Роман Широков (2) және Сергей Семак соқты. Алайда, «Зенит» екінші ойында 0:2 есебімен жеңіліп, турнирден шығып қалды. 9 ақпанда Шпаллетти «Зенитпен» 2015 жылға дейін үш жарым жылға келісімшартты ұзартты. 2012 жылдың сәуірінде «Зенит» «Динамо» (Мәскеу) клубын жеңгеннен кейін екінші рет Премьер-лига чемпионы атанды. Екі маусымда жеңіске жете алмағаннан кейін, Шпаллетти 2014 жылдың 10 наурызында қызметтен босатылды.

In December 2009, it was confirmed Spalletti would join Russian Premier League club Zenit Saint Petersburg on a three year deal, replacing interim coach Anatoli Davydov, with Italian coaches Daniele Baldini, Marco Domenichini and Alberto Bartali also joining the Russian club. For his first year, Zenit's board of directors expected Spalletti to win back the Premier League title, as well as the Russian Cup, and progress past the group stage of the Champions League. Zenit won the Russian Cup on 16 May 2010, defeating Sibir Novosibirsk in the final (having beaten Volga Tver in the quarter final and Amkar Perm in the semi final). After 16 matches in the 2010 Premier League, with 12 wins and four draws under Spalletti, Zenit reached 40 points, a new Russian Premier League record for most points won at that point in the club's campaign. In the summer transfer window of 2010, Spalletti made his first signings: forward Aleksandr Bukharov and midfielder Sergei Semak both came from Rubin Kazan, while defenders Aleksandar Luković and Bruno Alves joined from Udinese and Porto respectively. On 25 August 2010, Zenit lost its first match under Spalletti to French side Auxerre and failed to advance to the 2010–11 UEFA Champions League group stage, though Zenit moved on to play in the group stage of the 2010–11 UEFA Europa League. On 3 October 2010, Zenit beat Spartak Nalchik to set another Russian Premier League record for most consecutive undefeated matches with 21 since the start of the league season. On 27 October 2010, Zenit suffered its first defeat of the season at the hands of rivals Spartak Moscow, seven matches short of finishing the championship undefeated. On 14 November, Zenit defeated Rostov and, two matches before the end of the season, claimed the championship title, the first of Spalletti's coaching career. Additionally, Zenit progressed past the Europa League group stage in first place in its group to the round of 16 stage, where they defeated Swiss club Young Boys. On 6 March 2011, Zenit defeated CSKA Moscow in the Russian Super Cup, winning Spalletti his third Russian trophy. On 17 March 2011, Zenit lost in the Europa League quarter finals to Twente 2–3 on aggregate. In the 2011–12 UEFA Champions League, Zenit started the group stage in Group G alongside Porto, Shakhtar Donetsk and APOEL. On 6 December 2011, Zenit finished the group stage in second place and, for the first time in club history, qualified for the spring knockout phase of the Champions League. In the first leg against Benfica, Zenit won 3–2 at home through two goals from Roman Shirokov and one from Sergei Semak. However, Zenit lost 2–0 in the second leg and were eliminated from the competition. On 9 February, Spalletti signed a three and a half year contract extension to stay at Zenit until 2015. In April 2012, Zenit won their second straight Premier League championship after defeating Dynamo Moscow. After two trophy less seasons, Spalletti was sacked on 10 March 2014.

Римге оралу

2016 жылғы 13 қаңтарда бұрынғы бапкер Руди Гарсия команданың нашар өнер көрсетуіне байланысты қызметтен босатылғаннан кейін, Спаллетти екінші рет «Рома» бапкері болып тағайындалды. 21 ақпанда Франческо Тотти жарақаттан қайтқаннан бері алаңда аз ойнағаны үшін Спаллеттиді ашық сынады. Осының салдарынан, Спаллетти Тоттиді «Палермоға» қарсы 5:0 есебімен жеңіске шығарды, бұл жанкүйерлер мен БАҚ арасында қызу пікір-таластарға себеп болды. Бастапқы келіспеушіліктерден кейін, Спаллетти Тоттиді бірден ойынға түсіретін резервтік ойыншы ретінде пайдалана бастады, бұл тиімді шешім болды. Тотти өзінің бұрынғы деңгейіне оралып, Серия А-дағы бес кезектес ойында алаңға түскеннен кейін төрт гол мен бір нәтижелі пас берді. Осының нәтижесінде, Спаллетти «Романы» турнир кестесіндегі ортаңғы сатыдан үшінші орынға көтеріп, Чемпиондар лигасына қатысу жолдамасын жеңіп алды. 2017 жылғы 30 мамырда, 2016–2017 маусымын екінші орында аяқтағаннан кейін екі күн өткен соң, «Рома» Спаллетти клубты өзара келісім бойынша тастап кетуге шешім қабылдағанын растады. «Ромамен» екінші рет жұмыс істеген кезінде команда екі маусым қатарынан Чемпиондар лигасына іліккеніне қол жеткізді.

Интер Милан

2017 жылдың 9 маусымында Спаллетти екі жылдық келісімшартқа қол қойғаннан кейін «Интер» клубының жаңа бас жаттықтырысы болып тағайындалды. Бұл оның Қытайдың Нанкин қаласына сапар шегіп, «Интер» клубының басым акционері «Суньин Холдингс» тобының бас директоры Чжан Цзиньдунмен келіссөздер жүргізгеннен кейін болды. 29 шілдеде Спаллетти Сингапурда өткен Халықаралық чемпиондар кубогында «Лион», «Бавария» және «Челси» командаларын жеңіп, турнир жеңімпазы атанды. 20 тамызда Спаллетти «Сан-Сиро» стадионында «Фиорентинаны» 3:0 есебімен жеңгеннен кейін «Интер» сапындағы алғашқы лига матчында жеңіске жетті. 26 тамызда ол бұрынғы клубы «Ромаға» қарсы өткен ойында 1:3 есебімен жеңіске жетті. 3 желтоқсанда «Интер» 12 жеңіс және 3 тең түскеннен кейін «Кьево Веронаны» 5:0 есебімен жеңіп, турнир кестесінде бірінші орынға шықты. «Ювентуспен» 0:0 есебімен тең түскеннен кейін «Интер» бірінші орынды сақтап қалды, сонымен қатар маусымның алғашқы 16 аптасында жеңілмеген жалғыз итальяндық команда атанды. 2018 жылдың 20 мамырында маусымның соңғы матчында «Интер» «Лационы» 2:3 есебімен жеңіп, лигада төртінші орынды иеленді, осылайша алты жылдан кейін алғаш рет УЕФА Чемпиондар лигасына қатысу құқығын алды. 2018 жылдың тамызында клуб Спаллеттидің келісімшартын 2021 жылға дейін тағы екі жылға ұзартты. 2018-19 маусымында клуб қайтадан қиын күреспен УЕФА Чемпиондар лигасына жолдама алды. Алайда, Spalletti 2019 жылдың 30 мамырында оның болашағына қатысты болжамдардың күшеюіне байланысты қызметтен босатылды.

Неаполь

2021 жылдың 29 мамырында екі жылдық үзілістен кейін Спаллетти Геннаро Гаттузоның орнына «Наполи» клубының жаңа бас бапкері болып тағайындалды. Клубтағы алғашқы маусымында ол «Наполиді» Серия А турнирінде 3-орынға көтеріп, 2 жылдан кейін алғаш рет Чемпиондар лигасына қатысу құқығын жеңіп алды. 2022 жылдың жазында командадан көптеген тәжірибелі ойыншылар кетіп қалды, олардың ішінде ардагер қорғаушы Калиду Кулибали, клубтың барлық уақыттағы ең көп гол соққан авторы Дрис Мертенс, жартылай қорғаушы Фабиан Руис және команда капитаны Инсинье болды. Бұл жоғалтуларды өтеу үшін команда Джакомо Распадори, Хвича Кварацхелия, Джованни Симеоне және Ким Мин Дже сияқты ойыншыларды шақырды. 7 қыркүйекте «Наполи» Чемпиондар лигасының 2021–22 маусымының финалисі «Ливерпульді» 4:1 есебімен жеңіп, жаңа маусымын сәтті бастады. 2022 жылдың 4 қазанында «Наполи» Йохан Кройф Аренада «Аякс» клубын 6:1 есебімен тізе бүктірді, бұл голландиялық грандтың Еуропалық жарыстардағы ең ауыр жеңілісі болды. 1 қарашада «Ливерпульге» қарсы өткен ойында маусымның алғашқы жеңілісіне ұшыраса да, Спаллетти «Наполиді» топта бірінші орынға шығарып, плей-офф кезеңіне жолдама алды. 23 қазанда «Наполи» «Романы» 1:0 есебімен жеңіп, барлық турнирлердегі 11-ші тікелей жеңісін тіркеді, бұл 1986 жылы Марадонамен орнатылған клубтық рекордты қайталады және Серия А турнирінің кестесінде үш ұпаймен көшбасшылыққа шықты. 2023 жылдың 13 қаңтарында «Наполи» өзінің принципиалды қарсыласы «Ювентусты» 5:1 есебімен ұтты, бұл «Ювентус» үшін 1993 жылдан бергі Серия А-дағы ең ауыр жеңіліс болды, сонымен қатар «Наполи» барлық турнирлердегі үйдегі 10-шы жеңісін тіркеді. 21 қаңтарда «Наполи» «Салернитананы» 2:0 есебімен жеңіп, Серия А турнирінің кестесінде 12 ұпаймен көшбасшылыққа шықты және үш ұпай жүйесі қолданыла бастағаннан бергі Серия А маусымының бірінші жартысында 50-ден астам ұпай жинаған үшінші команда болды, бұрын «Ювентус» (2013–14 маусымы) және «Интер» (2006–07 маусымы) осындай жетістікке қол жеткізген еді. 15 наурызда «Наполи» неміс клубы «Айнтрахт Франкфуртты» 3:0 есебімен (қосымша уақытта 5:0) жеңіп, клуб тарихында алғаш рет УЕФА Чемпиондар лигасының ширек финалына өтті. Бірақ келесі кезеңде «Миланға» жалпы есеп бойынша 2:1 есебімен жеңіліп, турнирден шықты. 4 мамырда Спаллетти «Наполиді» Серия А титулын жеңіп алуға жеткізді, бұл клубтың 1990 жылдан бергі үшінші және соңғы титулы болды. Осыдан кейін ол «Наполиден» бір жылдық демалыс сұрады, оған клуб рұқсат берді.

On 29 May 2021, after two years of inactivity, Spalletti was announced as the new head coach of Napoli, replacing Gennaro Gattuso. In his first season in the club,he led Napoli to finish 3rd in Serie A table, securing Champions League qualification for the first time in 2 years. In the summer of 2022, many experienced players left the team, including veteran defender Kalidou Koulibaly, club's all time top goalscorer Dries Mertens, midfielder Fabián Ruiz and team captain Insigne. To supplant their losses, the team in return brought in players such as Giacomo Raspadori, Khvicha Kvaratskhelia, Giovanni Simeone and Kim Min jae. On 7 of September, Napoli began their Champions League season by defeating 2021–22 finalists Liverpool 4–1. On 4 October 2022, Napoli routed Ajax 6–1 at the Johan Cruyff Arena, inflicting the worst defeat ever to the Dutch giant in European competitions. Despite recording their first loss of the season away to Liverpool, on 1 November, Spalletti led Napoli to finish first in their group and qualify for the knockout rounds. On 23 October, Napoli beat Roma 1–0, marking their eleventh straight victory across all competitions to match the club record set in 1986 with Maradona, also going three points clear on top of the Serie A table. On 13 January 2023, Napoli crushed rivals Juventus 5–1, the worst defeat for Juventus in Serie A since 1993, as well as Napoli's tenth consecutive home win in all competitions. On 21 January, Napoli defeated Salernitana 2–0, ensuring a twelve point lead on the top of the Serie A table, and becoming the third side in the three points for a win era to have reached 50+ points in the first half of a single Serie A season, after Juventus in 2013–14 and Inter in 2006–07. On 15 March, Napoli defeated German side Eintracht Frankfurt 3–0 (5–0 on aggregate) to advance to the UEFA Champions League quarter finals for the first time in the club's history. Napoli were eliminated in the next round by Milan following a 2–1 aggregate loss. On 4 May, Spalletti led Napoli to win their third Serie A title ever, and their first since 1990. Afterwards, he requested a year long sabbatical from Napoli, which the club granted him.

Италия ұлттық құрамасы

2023 жылдың 18 тамызында Роберто Манчинидің күтпеген түрде отставкаға кетуінен кейін, Шпаллетти Италия ұлттық құрамасының бапкері болып тағайындалды, ол 2023 жылдың 1 қыркүйегінен бастап ресми түрде қызметке кірісті. Ол 2026 жылға дейінгі үш жылдық келісімшартқа қол қойды. Италия Манчинидің басшылығымен 18 ай бұрын өткен 2022 жылғы Әлем чемпионатына іріктеу кезеңінің плей-офф матчында жеңіліс танып, 2022 жылғы ФИФА Әлем чемпионатына қатыса алмады. 2023 жылдың 9 қыркүйегінде Спаллетти Италия құрамасымен алғашқы ойынын өткізді, ол УЕФА Еуро-2024 іріктеу матчында Солтүстік Македониямен 1:1 есебімен тең түсті. 2023 жылдың 20 қарашасында ол жаңа қызметінде алғашқы жетістігіне қол жеткізіп, Италияны УЕФА Еуро-2024 турниріне іріктеуге көмектесті. Бұл матч Германияның Леверкузен қаласындағы бейтарап алаңда Украинамен голсыз тең түсумен аяқталды. Италия Англиядан кейін топта екінші орын алғандықтан, жеке кездесу нәтижелері бойынша Украинадан басымдық танытып, турнирге жолдама алды. 2024 жылдың 15 қаңтарында Спаллетти 2023 жылғы ФИФА жылғы ең үздік жаттықтырушысы сыйлығында жеңімпаз Пеп Гвардиоладан кейін екінші орынға ие болды.

Басқару стилі

Спаллеттидің «Рома» командасындағы сүйікті формациясы 4–2–3–1 жүйесі болды, онда төрт қорғаушы, екі қорғаныс жартылай қорғаушы, екі қанат шегі (үштің екі жағы), бір шабуылдаушы жартылай қорғаушы және бір шабуылшы (Франческо Тоти) қолданылды. Тоти бұрынғы маусымдарда шабуылдаушы жартылай қорғаушы ретінде де жиі ойнағандықтан, команда көбінесе нақты шабуылшысыз өнер танысты, ал кейіннен «жалған 9-шы» рөлі деп аталған Тоти 4–6–0 формациясында өнер көрсетті. Бұл жүйе 2005–06 маусымында енгізілгеннен кейін «Рома» үшін тиімді болды. 2006 жылдың 26 ақпанында «Рома» 2005 жылдың желтоқсанында басталган 11 матчтық жеңіс сериясінен кейін «Лацио» клубын 2:0 есебімен жеңіп, Серия А-дағы үздіксіз жеңістердің рекордын жаңартты. Бұл құрамада Спаллетти Симоне Перроттаны – әдетте жартылай қорғаушыны – оның энергиясы мен қарқынды жүгіру қабілетінің арқасында, Тотидің командаластарына доптарды жіберу қабілетін толықтыратын, әдеттен тыс шабуылдаушы жартылай қорғаушы рөлінде де пайдаланды. Бұл шешім де сәтті болды, Перротта 2006–07 маусымында лигада сегіз гол соқты, ал Тоти 26 голмен «Алтын бутсының» иегері атанды. Команданың шабуылдау ойыны орталық жартылай қорғаушылар Дэвид Писарро мен Альберто Аквиланидың допты таратуына негізделген, жылдам пас беру және ойыншылардың серпілмелі қозғалысын қамтитын. «Наполи» клубымен жұмыс істегенде де Спаллетти шабуылға бағытталған стильді қолданды, бірақ 4–3–3 формациясын таңдады. Өзінің тактикалық көзқарасы туралы 2022 жылдың қазан айында: «Қазіргі футболда формациялардың маңызы жоқ, барлығы қарсыластар қалдырған бос кеңістіктерге байланысты. Оларды жылдам байқап, соққы беруге қолайлы сәтті табу керек, тіпті қысымға ұшырағанда да бастама көтеріп, әрекет етуге батыл болу керек» деді. Тактикалық шеберлігінен бөлек, Италия құрамасының бас жаттықтырылушысы болып тағайындалғаннан кейін Спаллетти командалық рухты нығайтып, жағымды психологиялық ахуат құру қабілеті үшін БАҚ-та жоғары бағаланды.

Жеке өмір

Спаллетти мен оның әйелі Тамараның үш баласы бар. Оның Тосканада Монтайоне қаласының сыртындағы биік қыратта отбасылық фермасы бар.