Елена Карлеуша: Балқандық эстрада жұлдызының өмірбаяны

Кіріспе

Сербиялық әнші және медиа тұлға (1978 жылы туған)

Елена Карлеуша (; 1978 жылдың 17 тамызында туған) – сербиялық әнші-әндер авторы және медиа тұлға. Оның қауқыпты, көбінесе қарама-қарсылық тудыратын және даулы қоғамдық бейнесі мен жұмысына байланысты бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланды. Focus және W журналдары оны сәйкесінше "Балқан Мадоннасы" және "Сербия Леди Гагасы" деп атады. Белградта туып өскен Карлеуша 1995 жылы сахнаға тұңғыш рет шықты және барлығы он екі студиялық альбом шығарды. Белградта екі ірі жеке концерт өткізді: Белград аренасындағы "All About Diva Show" (2010) және Ушче паркіндегі "Viva La Diva Show" (2013). 2015 жылдан 2021 жылға дейін Карлеуша "Zvezde Granda" ән байқауында төреші болды. Сонымен қатар, ол әлеуметтік желілерде үлкен жанкүйерлер қатарын жинады, 2.4 миллионнан астам ізбасары бар Instagram-да Сербиядан екінші орында тұр.

Ерте өмір

Елена Карлеуша 1978 жылғы 17 тамызда Сербияның Белград қаласында дүниеге келген. Ол словениялық журналист және радио жүргізуші Дивнаның (1958–2019 жж.) және белградтық полиция капитаны Драган Карлеушаның (1947 ж. т.) жалғыз баласы. Ол өзінің шешесінің әжесінің австриялық графиня болғанын, оның құрметіне Грац қаласында көше аталғанын айтты, бірақ бұл ақпарат Австрия БАҚ-тары мен Грац қаласының әкімдігі тарапынан жоққа шығарылды. Карлеуша Жаңа Белградтың Фонтана ауданында өсті, ата-анасы ажырасқаннан кейін анасымен бірге тұрды. Ол Земун гимназиясында оқыды, бірақ ақырында Жаңа Белградтың туризм колледжін бітірді. Карлеушаның сөзіне сүйенсек, ол музыка мектебіне де қатысып, бала кезінде флейта тартып ойнаған. Ол Лепа Бренаны өсіп келе жатқан кезіндегі маңызды музыкалық ықпалының бірі деп есептейді.

1995-2003: Карьераның басталуы және алғашқы табыстары

Он алты жасында Карлеуша 1995 жылғы 24 сәуірде Diskos компаниясы арқылы шыққан "Ogledalce" альбомымен ән жазудағы дебютін жасады. 2019 жылы ол Драгана Миркович оған жазуды қаржыландыруға көмектескенін айтты. Оның екінші альбомы "Ženite se, momci" келесі жылы PGP RTS арқылы шығарылды. Одан кейін 1997 жылы "Veštice, vile" және 1998 жылы "Jelena" альбомдары ZaM арқылы жарық көрді. Осы жазбаларда Карлеуша өзінің ең танымал хиттерін жазған лирик Марина Тукаковичпен жұмыс істей бастады. 1999 жылдың 23 желтоқсанында ол Grand Production компаниясы үшін шығарған жалғыз альбомын, "Gili, gili" атты дискіні ұсынды, ол 250 000 данада сатылды. Оның алтыншы студиялық альбомы "Za svoje godine" 2001 жылдың қаңтарында Best Records арқылы жарық көрді. Содан кейін, келесі жылдың 20 желтоқсанында "Samo za tvoje oči" альбомы BK Sound арқылы шығарылды. Альбомды грек лейблі Heaven Music бірлесе отырып, Phoebus өндірді. Карлеуша сонымен қатар Heaven Music компаниясымен төрт жылдық келісімшартқа қол қойды және ағылшын тілінде кеңейтілген сингл шығару жоспарланған, бірақ ол іске аспады.

2004-2013 жж.: Magija, JK Revolution, Diva және ірі концерттер

2004 жылдың ақпан айында Карлеуша “Beovizija” деп аталатын “Евровидение” ән байқауының сербиялық ұлттық іріктеуінде “Moli me” әнімен өнер көрсетті. Ол 11-орынды иеленді және финалға өте алмады. “Беовизияда” өнер көрсеткеннен кейін Карлеуша Сербия радио-телевидениесінің директоры Александр Тиянич тарапынан тоқтатылған деген ақпарат тарады. Карлеушаның сөзінше, бұл шешімге оның сыртқы келбеті мен музыкасы Тияничтің пікірінше “жарамсыз” деп табылғандықтан себеп болған. Ол 2017 жылдың наурыз айына дейін сербиялық ұлттық телеарнада пайда болған жоқ, ол кезде ол сән туралы ток-шоуда қонақ ретінде болды. 2005 жылдың 22 ақпанында Карлеуша City Records компаниясымен бірінші альбомын, “Magija” атты шығарды. Оның келесі альбомы “JK Revolution” 2008 жылдың 7 ақпанында жарық көрді. Ол 280 000 данада сатылды. 2009 жылдың наурыз айында ол “Big Brother VIP” реалити-шоуының үшінші маусымында қонақ болды. 15 шілдеде Карлеуша өзінің ең үздік хиттерінен жинақталған “The Diamond Collection” альбомын шығарды. Сол жылдың желтоқсан айында ол “Insomnia” синглын жариялады, ол Болливудтың “Rab Ne Bana Di Jodi” фильмінен алынған әнның кавер-нұсқасы болды. “Insomnia” YouTube-та кең таралған алғашқы сербиялық музыкалық видеолардың біріне айналды. Карлеуша өзінің алғашқы ірі жеке концертін “All About Diva Show” 2010 жылдың 15 мамырында Белград аренасында өткізді, оған 10 000 адам келді. Оның онінші студиялық альбомы “Diva” 2012 жылдың 11 маусымында, бірнеше рет кейінге жылжытылғаннан кейін шықты. Оған дейін үш сингл жарық көрді: “Insomnia” (2009), “Muškarac koji mrzi žene” (2011) және “Nova religija (Plava Šeherezada)” (2011). “Diva” альбомы 100 000 данада сатылды. Альбомды насихаттау мақсатында 2013 жылдың 15 маусымында Белградтағы Ушчеде екінші ірі жеке концерті “Viva La Diva Show” өтті. Концерт видео және аудио өндірісіне қатысты техникалық мәселелерге байланысты бір сағаттан астам кешіктіріліп басталды, бұл мәселелер концерт барысында да жалғасты. Дегенмен, ол барлық әндерді орындауға қол жеткізді. Оның басшылығы концертке 40 000 адам келгенін мәлімдеді. Кейіннен Карлеуша бұқаралық ақпарат құралдарының сынауына ұшырады, олар оның концертін сәтсіздік деп сипаттап, сол айдың соңында Ушчеде өткен Чеканың концертімен салыстырды. Сонымен қатар, ол RTV Pink телеарнасының иесі Желько Митровичпен келіспеушілікке ұшырады, нәтижесінде City Records компаниясымен жазба жасау шарты мен Pink телеарнасымен қарым-қатынасы тоқтатылды.

In February 2004, Karleuša competed in the Serbian national selection for the Eurovision Song Contest, called Beovizija, with the song "Moli me". She finished in 11th place and thus failed to qualify to the final. Following her performance on Beovizija, Karleuša allegedly got banned from Radio Television of Serbia by its director, Aleksandar Tijanić. According to Karleuša, the reason behind this decision was due to the fact that her appearance and music were deemed "inappropriate" by Tijanić. She did not appear on the Serbian national broadcaster until March 2017, when she was a guest on a talk show about fashion. On 22 February 2005, Karleuša released her first album under City Records, titled Magija. Her following album, JK Revolution, was released on 7 February 2008. It was sold in 280,000 units. In March 2009, she was a guest on the third season of Big Brother VIP. On 15 July, Karleuša released her greatest hits compilation, titled The Diamond Collection. Later that year in December, she released the single "Insomnia", which covered a song from the Bollywood movie Rab Ne Bana Di Jodi. "Insomnia" became one of the first Serbian music videos to go viral on YouTube. Karleuša held her first major solo concert, All About Diva Show, in the Belgrade Arena on 15 May 2010, which attracted 10,000 people. Her tenth studio album, Diva, was released on 11 June 2012, after it had been postponed several times. It was preceded by three singles: "Insomnia" (2009), "Muškarac koji mrzi žene" (2011) and "Nova religija (Plava Šeherezada)" (2011). Diva was sold in 100,000 copies. The album was promoted with her second major solo concert, Viva La Diva Show, on 15 June 2013 in Ušće, Belgrade. It began after over an hour of delay due to technical issues regarding video and audio production, which continued throughout the concert. Nevertheless, she managed to perform all of the songs. According to her management, there were 40,000 people at the concert. Afterwards, Karleuša faced backlash from the media, who described her concert as a failure and drew comparisons to Ceca's concert in Ušće, which was held later that month. Additionally, she had an argument with the owner of RTV Pink, Željko Mitrović, which terminated her recording contract with City Records and relationship with television Pink.

2014-2022: Звезда Гранда және ұзартылған релиз үзілісі

2015 жылдың қыркүйегінде Карлеуша Zvezde Granda ән байқауының қазылар алқасына қосылды. 2015 жылы ол Ким Кардашьянды, содан кейін Бейонсені өзінің сән стилін көшіріп алды деп айыптағаннан кейін халықаралық назарға ие болды және осылайша көптеген басқа халықаралық БАҚ-тың арасында Венди Уильямс шоуында көрсетілді. Келесі жылы Кардашьян өзінің Woman Crush Wednesday бағанында Карлеушаның стилін мақтап, ол Карлеуша туралы бұқаралық ақпарат құралдарында айтылғаннан кейін ғана естігенін мәлімдеді. 2016 жылдың басында Карлеуша 2015 жылы «Оскар» сыйлығын алған Эми Уайнхаус туралы деректі фильмде оның 2013 жылғы концертінен лицензиясыз көріністер Уайнхаустың Белградтағы соңғы өнер көрсетімі ретінде пайдаланылғанын ашты. Карлеуша бастапқыда авторлық құқықты бұзу фактісі бойынша авторларға қарсы сот процесін бастауды жоспарлаған, бірақ кейін марқұм әншіге деген құрметінен бас тартты. 2016 жылдың наурызында күйеуінің командасы «Бешикташ» ұлттық чемпионатты жеңгеннен кейін Стамбулдағы «Водафон» паркінде концерттік өнер көрсетті. 2017 жылдың 28 маусымында Карлеуша 2013 жылдан бергі алғашқы жаңа шығармаларын ұсынды; Ака Лукас және Азиспен дуэттер, тиісінше «Банкина» және «O. S. T. A. V. L. J. A. M. T. E.» атты әндері Zvezde Granda финалында орындалды. 2019 жылдың 29 қаңтарында Карлеуша 2019 жылғы Музыкалық марапаттау салтанатында рэпер Газда Паяның қатысуымен «LaJK» әнін орындады. Келесі жылдың 24 мамырында ол YouBox музыкалық сервисі арқылы тікелей эфирде концерт өткізді, оны 200 000-нан астам көрермен тамашалады. Карлеушаға сахнада сол жылы Сербияны «Евровидение» ән байқауында өкілдік етуге тиіс «Hurricane» тобы мен әнші Милица Павлович қосылды. 2021 жылдың қыркүйегінде ол бес маусым қатарынан Zvezde Granda жобасынан кету туралы шешімін жариялады. Жаңа жыл қарсаңында Карлеуша Мария Шерифович пен Сара Жомен бірге Ұлттық Ассамблея алдында шамамен 50 000 адамдық көрермен алдында өнер көрсетті. 2022 жылдың қазан айында ол Fashion Company ұйымдастырған Белградтағы Стив Мэдденнің сән көрсетімінде тұңғыш рет подиумға шықты.

In September 2015, Karleuša joined the judging panel of the singing competition show Zvezde Granda. During 2015, she saw international attention after she had accused Kim Kardashian, and then Beyoncé, of copying her fashion style and thus was featured on The Wendy Williams Show, among many other international media outlets. The following year, Jelena's style was praised by Kardashian in her Woman Crush Wednesday column, claiming that she heard of Karleuša only after the media allegations. At the beginning of 2016, Karleuša revealed that the 2015 Academy Award winning documentary about Amy Winehouse falsely used unlicensed scenes from her 2013 concert as ones of Winehouse's last Belgrade performance. Karleuša initially planned to settle a lawsuit for copyright infringement against the creators, but eventually gave up due to her respect of the late singer. In March 2016, she made a guest performance at the Vodafone Park in Istanbul after her husband's team, Beşiktaş J. K. had won the national championship. On 28 June 2017, Karleuša presented her first releases since 2013; duets with Aca Lukas and Azis, respectively titled "Bankina" and "O. S. T. A. V. L. J. A. M. T. E.", which were performed in the live finale of Zvezde Granda. On 29 January 2019, Karleuša performed "LaJK" featuring rapper Gazda Paja at the 2019 Music Awards Ceremony. On 24 May the following year, she held a live stream concert via music service YouBox, which attracted over 200,000 viewers. Karleuša was joined on stage by the girl group Hurricane, who were supposed to represent Serbia at the Eurovision Song Contest that year, and singer Milica Pavlović. In September 2021, she announced her decision to quit Zvezde Granda after five consecutive seasons. For the New Year's Eve, Karleuša performed alongside Marija Šerifović and Sara Jo in front of the House of the National Assembly to the estimated crowd of 50,000 people. In October 2022, she made her runway debut at the Steve Madden fashion show in Belgrade, organized by Fashion Company.

2023 қазіргі уақытқа дейін: Альфа және Омега

2023 жылдың тамызының басында композитор және қайтыс болған Марина Тукаковичтің күйеуі Александр Радулович Фута, оның марқұм әйелінің туындыларының авторлық құқықтары бұзылған деген сылтаумен Карлеушаның YouTube арнасын және оның барлық ресми музыкалық бейнелерін мен аудиоларын жойды. Содан кейін, 13 және 20 тамызда Карлеуша JK Entrainment компаниясымен және Virgin Music Group пен Telekom Srbija компанияларымен тарату шарты бойынша көптен күткен "Alpha and Omega" студиялық альбомдарын тікелей бірінен соң бірі жариялады. 18 қыркүйекте альбомдар Белград су жағасындағы тегін концертте таныстырылды. Бірнеше аймақтық телеарналарда көрсетілген тікелей эфирде Карлеушаның "Alpha and Omega" альбомдарында бірге жұмыс істеген Milica Pavlović, Devito, Sajsi MC және Mimi Mercedez сынды әртістер өнер көрсетті. Келесі жылдың наурыз айында Карлеуша Париждегі Әдіс апталығында Vetements сән көрсетілімінде қатысты.

Жеке өмір

2004 жылғы 23 қыркүйекте Карлеуша Боян Каричке үйленді, ол бизнесмен Боголюб Каричтің туысы ретінде танымал. Төрт айдан кейін олар ажырасып, келесі жылдың наурыз айында ресми түрде ажырасты. 2008 жылғы 28 маусымда ол футболшы Душко Тошичке тұрмысқа шықты. Олардың екі қызы бар: Атина (2008 жылы туған) және Ника (2009 жылы туған), екеуі де 7 қыркүйекте кесаров тілімі арқылы дүниеге келді. Бұқаралық ақпарат құралдарының хабарлауынша, Карлеуша 2020 жылғы наурыз айында күйеуіне дене күшін қолдану фактісі бойынша шағым түсірген. Екі жағдайда да ол оған қарсы қудалау шараларын қолданудан бас тартты. 2019 жылы футболшы Огнен Вранешпен болған қарым-қатынасынан кейін Карлеуша 2022 жылғы 5 шілдеде Instagram парақшасы арқылы Тошичпен 14 жылдық некеден ажырасатынын мәлімдеді. Бірақ 2023 жылғы желтоқсанда ол Тошичпен әлі де "формалды" некеде екенін айтты. 2020 жылғы желтоқсанда Карлеуша анасы Люблянада туғандықтан, өзінің словениялық паспортын да сақтайтынын мәлімдеді. Карлеуша өзін атеист деп санайды.

Белсенділік

Сербияда ЛГБТ құқықтарын қолдағандығы үшін Карлеуша 2010 жылы Сербияның Гей-лесбияндық ақпарат орталығы тарапынан серб әйел гей иконасы деп жарияланды. 2017 жылдың қыркүйегінде ол жыл сайынғы Белград Мақтанын Мақтанның "анасы" ретінде ашты. Вегетариандық өмір салтын ұстанатын Карлеуша жануарлар құқығы мәселесінде де белсенді түрде сөз сөйлейді. 2018 жылдың шілдесінде ол PETA ұйымымен бірлесіп, теріге қарсы науқан жүргізді. Бұған қоса, Карлеуша мансабында түрлі қоғамдық маңызы бар істерді қолдады. 2014 жылы Оңтүстік-Шығыс Еуропаны қампқан су тасқынынан кейін ол үш күн бойы серб бейімдеу орталықтарын қажетті заттармен қамтамасыз етті. Сол жылы Карлеуша мен оның күйеуі Ice Bucket Challenge акциясына қатысқаннан кейін Амиотрофиялық склероз (ALS) зерттеуіне қаржылай көмек көрсеткен аймақтық мәшһүр тұлғалардың бірі болды. 2015 жылы ол Сараеводағы "Зетра" Олимпиада залында Донна Арес ұйымдастырған қатерлі ісікпен ауырғандарға арналған қайырымдылық концертінде өнер көрсетті. 2018 жылдың желтоқсан айында Карлеуша қысқы маусымда бассейнды жылыту үшін ВК "Партизанға" 100 000 динар сыйлады.

Саяси көзқарастар

Жылдар бойы Карлеуша әртүрлі саяси бағыттар мен жеке тұлғаларды қолдады. 1998 жылғы сұхбатында ол Слободан Милошевичке симпатиясын білдіріп, оны "ең жақын" санағанын айтты. Ал Милошевичтің құлауынан кейін Карлеуша Зоран Джиндичтің прогрессивті саясатын ашық мақтады. Ол сондай-ақ Чедомир Йовановичті қолдады және 2010 жылдың қазан айында Либералды-демократиялық партия ұйымдастырған панельде қатысты. Александр Вучичтің билікке келген алғашқы жылдары Карлеуша оның саясатына ашық қарсылық танытып, оған қарсы наразылықтарды қолдады. Бірақ ол 2022 жылғы Сербияның жалпы сайлауында Вучичті қолдады. Сонымен қатар, 2021 жылдың қарашасында Карлеуша Rio Tinto және Сербия үкіметі ұсынған Жадар аймағындағы кен өндіру жобасын қолдады, бұл жобаға қоршаған ортаға зиян келтіруі мүмкін деген ұлттық наразылықтарға қарамастан. Белградтағы мектептегі оқиғадан кейін болған 2023 жылғы серб наразылықтарын да сынға алды және 2023 жылдың 27 мамырында үкіметтік Сербия прогрессивті партиясы ұйымдастырған қарсы митингке қатысты. 2023 жылғы наразылықтарға байланысты, Карлеуша "Telekom Srbija" мемлекеттік компаниясы қаржыландыратын телесериалдар мен фильмдерде түскен актерлердің үкіметке қарсы наразылыққа қатысқанына сын айтқаннан кейін сынға іріктелді. Ұлттық жиналыстың оппозициялық депутаты Джордже Станкович Карлеушаның алдағы альбомы мен ток-шоуы үшін Telekom компаниясынан 1,5 миллион евро алатынын мәлімдеді. 2023 жылдың желтоқсанында Карлеуша Вучичті қолдауына себеп болған нәрсе – оның анасының қатерлі ісігін емдеуге көмектескенін айтты. Сонымен қатар, Карлеуша серб саясаткерлері Драган "Палма" Маркович пен Воислав Шешельді, сондай-ақ босниялық серб саясаткері Милорад Додик пен Хорватия үкіметін де сынға алды.