Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Сербиялық әнші-әндер авторы (1953–2021)
Serbian songwriter (1953–2021)
Đorđe Balašević (11 мамыр 1953 – 19 ақпан 2021) – сербиялық әнші, әндер авторы, жазушы, ақын және режиссер. Ол 1970 жылдардың соңында Rani Mraz тобының құрамында мансабын бастады, екі альбомнан кейін жеке мансапқа көшті. Ол алғаш рет Rani Mraz тобының "Računajte na nas" ("Бізге сене біліңіздер") хитін жазғаннан кейін танымал болды, ол көбінесе бір буынның әнұраны деп есептелді. Балашевич жарқын лирикасымен және поэзиясымен танымал болды, сонымен қатар ол әндері мен тікелей эфирде саяси пікірлерді білдіргенімен де көзге түсті. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында Оңтүстік славян елдерінің бірігуін қолдаған ол, Югославия соғыстары басталар алдында билікті сынауды бастады. Югославия соғысы кезінде ол аймақтағы соғысқа қарсы күрестің белгілі бір дауысына айналды, осының арқасында ол БҰҰ-ның Қашқын істері жөніндегі жоғары комиссарының (UNHCR) ізгі ниет елшісі атанды. Балашевич Сараево қоршауынан кейін Сараевода өнер танытқан алғашқы серб орындаушысы болды. Балашевич Слободан Милошевичтің режимін қауіп-қатерге тіліп, қатты сынға алды. Балашевич өнімді әнші және жазушы болды, мансабында 14 альбом жазды және 8 кітап жариялады. БАҚ және сарапшылар оны «музыкалық аңыз» және көптеген «мәңгілік хиттердің» авторы деп сипаттады.
Đorđe Balašević (; 11 May 1953 – 19 February 2021) was a Serbian singer and songwriter, writer, poet and director. He began his career in the late 1970s as a member of the band Rani Mraz, transitioning after two albums to a solo career. He first gained mainstream prominence for writing Rani Mraz's hit "Računajte na nas" (Count on Us), which was often described as an anthem of a generation. Noted for his vivid lyricism and poetry, Balašević was also known for weaving political commentary into his songs and live performance. Broadly supportive of South Slavic unity in late 1970s and early 1980s, in the lead up to the Yugoslav wars he began to criticise the authorities. During the Yugoslav wars, he became a prominent anti war voice in the region, thanks to which he also became an UNHCR Goodwill Ambassador. Balašević was the first Serbian act to perform in Sarajevo following the siege of Sarajevo. Balašević became one of the most prominent critics of Slobodan Milošević's regime, at considerable personal risk. Balašević was a prolific singer and writer, he recorded 14 albums and wrote 8 books during his career and has been characterised by media and commentators as "musical legend" and author of many "evergreen hits".
Ерте өмірбаяны
Балашевич серб әкесі Йованнан және анасы Вероника Доленектен, жартылай венгр және жартылай хорват, Хорватияның Копривница қаласының жанындағы Расиньядан дүниеге келді. Оның Жасна есімді қарындасы болған. Әкесінің тегі Балаш еді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде венгрлендірілуден қорқып, оны Балашевич деп өзгертіп алған. Кішкентай Балашевич Нови-Сад қаласындағы Йован Цвижич көшесінде өсті, және ол өмірінің соңына дейін сол үйде тұрды. Ол бастауыш мектепте өлең жазуды бастады. Жоғары мектептің үшінші курсында тастап кеткенімен, хат арқылы бітіріп, география мамандығы бойынша университетке түсу үшін алдын ала емтихан тапсырды. Бірақ ол университетті бітірмей, музыкалық мансапты таңдап, 1977 жылы «Žetva» тобына қосылды. Бұл топтың 180 мыңнан астам альбомы сатылды. 1978 жылы «Žetva» тобынан шығып, Верика Тодоровичпен бірге «Rani Mraz» тобын құрды. Топ 1978 жылы Опатиядағы музыка фестивалінде «Moja prva ljubav» («Менің алғашқы махаббатым») әнімен дебют жасады. 1978 жылы «Suncokret» тобының бұрынғы мүшелері Бильяна Крстич пен Бора Джорджевич топқа қосылды (осы құрам «Rani Mraz» тобының ең танымал құрамы болды), және бірге Балашевич жазған «Računajte na nas» («Бізге сене беріңдер») әнін жазды. Бұл ән жастардың коммунистік революцияны қабылдауын жырлады. Бірнеше айлық ынтымақтастықтан кейін Верика Тодорович пен Бора Джорджевич топтан кетіп (Джорджевич өзінің әйгілі хард-рок тобы «Riblja Čorba»-ны құрды). Бильяна Крстич пен Балашевич студиялық музыканттардың көмегімен «Rani Mraz» тобының алғашқы альбомын «Mojoj mami umesto maturske slike u izlogu» («Мамамға дүкен терезесіндегі бітіру фотосуретінің орнына») атты альбомын жазды. 1979 жылы Сплит фестивалінде Балашевич «Panonski mornar» («Паннон теңізшісі») әнімен бірінші орынды жеңіп алды. Бірнеше айдан кейін «Rani Mraz» тобы Белградтағы «Dom Sindikata» залын қатарынан сегіз рет толық сатты. 1980 жылы Балашевич Югославия халық армиясында Загреб және Пожаревац қалаларында қызмет етті, онда «Vojnici» («Әскерлер») телешоуында түсті, сондай-ақ «Srebrna krila» альбомында жазылған бірнеше әннің сөзін жазды. 1980 жылдың соңында Балашевич пен Крстич «Rani Mraz» атымен екінші және соңғы альбомын шығарды, оның символдық атауы «Odlazi cirkus» («Цирк кетіп барады») болды. Бұл альбом Балашевичтің беделін нығайтты және бірнеше хит әндерді сыйлады, олардың бірі – Балашевичтің ең танымал әндерінің біріне айналған «Priča o Vasi Ladačkom» («Васа Ладачки туралы әңгіме»). Алайда, осыдан кейін «Rani Mraz» тобы ресми түрде таратылды.
Balašević was born to a Serbian father Jovan, and mother Veronika Dolenec, half Hungarian and a half Croatian from Rasinja near Koprivnica, Croatia. He had a sister Jasna. His grandfather's surname was Balaš but during the World War II his grandfather changed it to Balašević in fear of being Magyarized. The younger Balašević grew up in Jovan Cvijić street in Novi Sad, in the same house where he lived until his death. He started writing poetry in primary school. He left high school in the third year but managed to get a high school diploma as a correspondence student and passed the preliminary exam for the university study of geography. He never graduated from the university but instead, he decided to pursue a music career, and in 1977 he joined the band Žetva. which was sold in more than 180,000 copies. In 1978, he left Žetva and, together with Verica Todorović, formed the band Rani Mraz. The band had its debut at the 1978 music festival in Opatija with the song "Moja prva ljubav" (My First Love). During 1978, former Suncokret members Biljana Krstić and Bora Đorđević joined the band (forming the most famous Rani Mraz lineup), and together they recorded "Računajte na nas" (Count on Us), written by Balašević, a song which celebrated the youth's adoption of the communist revolution. After just a few months of cooperation, Verica Todorović and Bora Đorđević left the band (Đorđević forming his famous hard rock band Riblja Čorba). Biljana Krstić and Balašević then recorded Rani Mraz's first album Mojoj mami umesto maturske slike u izlogu (To my Mom instead of Prom Photo in the Shop Window) with the help of studio musicians. At the 1979 Split Festival, Balašević won the first prize with the single "Panonski mornar" (Pannonian Sailor). A few months later, Rani Mraz sold out Belgrade's Dom Sindikata Hall eight times in a row. In 1980, Balašević served in the Yugoslav People's Army in Zagreb and Požarevac, where he had a role in the TV show Vojnici (Soldiers), and lyrics for several songs recorded on Srebrna krila album Ja sam samo jedan od mnogih s gitarom (I'm only One of Many with a Guitar). By the end of 1980, Balašević and Krstić released their second and final album under the name Rani Mraz, with a symbolic title Odlazi cirkus (The Circus Is Leaving). The album reaffirmed Balašević's status and delivered several hit songs, one of them being "Priča o Vasi Ladačkom" (Story of Vasa Ladački) which went on to become one of Balašević's signature songs. However, Rani Mraz officially dissolved after that.