Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Флетчер класындағы эсминеці
балық шаруашылығы және океанографиялық зерттеу кемесі

USS Dyson (DD 572) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемесі болды. Ол контр-адмирал Чарльз У. Дайсон (1861–1930) құрметіне аталған. Дайсон 1942 жылдың 15 сәуірінде Техас штатының Оранж қаласындағы Consolidated Steel Corporation компаниясында, контр-адмирал Дайсонның жесірі, Чарльз Дайсонның қолдауымен суға түсірілді және 1942 жылдың 30 желтоқсанында, капитан Рой Александр Гано басқаруымен қолданысқа кірістірілді.

1943 жыл

Шығыс жағалауда және Кариб теңізінде сүйемелдеу және тексеру міндеттерін орындағаннан кейін, «Дайсон» 1943 жылдың 14 мамырында Нью-Йорктен Тынық мұхитына бағыт алды. Ол Нумеада 36-шы жедел топқа (TF 36) қосылды және Соломон аралдарын бекітуге қолдау көрсету үшін осы базадан және Эспириту-Сантодан патрульдеу және конвойларды сүйемелдеу қызметін атқарды. Тамыз айында ол Соломон аралдарындағы операцияларға қатысты. 3-4 қыркүйек түнінде «Прингл» эсминцімен бірге, Чоисел мен Коломангара арасында екі баржаны ұстап, батырып, үшіншісіне зақым келтірді, жапондық әскерлердің теңіз арқылы қозғалысын тоқтатуға бағытталған патрульдік миссияны орындады. Сол айдың соңында ұқсас іздеу кезінде ол белгісіз кемеге атып, кеме өртеніп, көзден жоғалды. 1943 жылдың қазан айында Эспириту-Сантоға оралған «Дайсон», танымал 23-ші эсминец эскадрильясының (DesRon 23) басқа кемелерімен бірге Бугенвильдегі Торокина түбегіндегі десантты қамтамасыз ету үшін жүзіп кетті. 1 қарашада Бука Монис және Шортленд аралдарындағы әуежайларға шабуыл жасады, жапондықтарға осы әуежайларды одақтас десанттарына қарсы пайдалануға мүмкіндік бермеуді мақсат етті. Сол түні Императрица Аугуста шығанағындағы шайқаста TF 39 шығанақтағы көліктерге шабуыл жасауға бет алған жапон күштерін тоқтатты. «Дайсон» және басқа эсминецтердің торпедалық шабуылдары мен артиллериялық атысы жапондық крейсер мен эсминцін батыруға, ал тағы төрт жау кемесіне зақым келтіруге ықпал етті. «Дайсон» 17 қарашада Бука әуежайын бомбалауға қатысты, ал 24-25 қараша түнінде классикалық эсминецтік шайқасқа, Кейп Сент-Джордж шайқасына қатысты. Осы шайқаста капитан Арли Берктің эсминецтері үш жапон эсминцін батырып, тағы екеуіне ауыр зақым келтірді. Олар Бука аймағынан Жаңа Британияға авиациялық қызметкерлерді эвакуациялауға тырысты. 23-ші эсминец эскадрильясының «Кішкентай бобёрлары» бұл керемет жеңіске ешқандай жарақатсыз жетті.

1944 жыл

Дайсон 1944 жылдың наурызына дейін Соломон аралдарында қалды. Ол Бугенвильдің жағалауын мазалап, Рабаулға бағытталған кеме жолдарын күзетіп, жапондық күштердің солтүстік Соломон аралдарына жетіп алуына кедергі келтірді. Ақпан айында ол Грин аралына шабуыл жасауға көмектесетін күшке қосылды, содан кейін Жаңа Ирландияға екі рет жорық жасап, жапондық кемелерді іздеді және Кавиенгті бомбалады. Екінші жорықта, 22 ақпанда эсминдер екі жүк кемесін, эсминді-мина тасушы, патрульдік кеме және екі баржаны батырды, ал «Дайсон» «Клаудия Марудан» ұсталған 73 әскери тұтқынның 31-ін тұтқынға алды. 23 ақпанда ол Герцог Йорк аралындағы жағалау нысаналарын атқылады, ал наурыз айында Эмирауға шабуыл жасау үшін TF 31-ге қосылды. «Дайсон» 1944 жылдың 25 наурызында TF 58-ге қосылып, 30 наурыздан 1 сәуірге дейінгі Палау, Яп, Улити және Волейиге жасалған шабуылдар кезінде жылдам тасымалдаушыларды қорғады; 21-23 сәуірдегі Голландия операциялары; және 29 сәуірден 1 мамырға дейінгі Трук, Сатаван және Понапеге жасалған шабуылдар. Маджурода жабдықталып алғаннан кейін, ол маусым айында TF 58-мен бірге Сайпан мен Паганға шабуыл жасау және Бонин аралдарына диверсиялық шабуылдар үшін қайтадан жорыққа шықты, Филиппин теңізіндегі шайқаста тасымалдаушыларды қорғады, содан кейін Мариана аралдарын басып алуға тікелей қатысты. Ол Гуам мен Рота жағалауында жапондық кемелерді іздеді, артиллериялық бекіністерді бомбалады және баржаларға оқ атты. Батыс жағалауда жөндеуден өткеннен кейін «Дайсон» қараша айында Улитидегі TF 38-ге қосылды және Лусон, Формоза, Қытай жағалауындағы шабуылдарға қатысты. Нансей Шото шайқасы Лейте үшін күрес пен Лусонға шабуылмен үйлестірілді.

1945 жыл

1945 жылы ақпанда 78-ші операциялық топқа қызметке кіріп, Сан-Педро шығанағынан Субик шығанағына конвойлерді сүйемелдеді, Коррегидорды басып алу кезінде әскерлердің шоғырлануын қадағалап, бомбалауға қатысты. «Саунтер» 26 ақпанда минаға шалып зақымданғанда, «Дайсон» жараланғандарды эвакуациялап, құтқару жұмыстарына көмектесті. Жойғыш Филиппинде қызметін жалғастырды, Панай, Негрос және Минданао аралдарына шабуылға қатысты. 1945 жылдың 16 мамырында «Дайсон» Окинаваға патрульдеу, радарлық тізгін, жергілікті сүйемелдеу және әуе-теңіз құтқару міндеттерін орындау үшін келді, соғыс аяқталғанға дейін осы қызметтерді атқарып тұрды. 10 қыркүйекте АҚШ-қа бағыт алып, 17 қазанда Вашингтонға жетті. Екі күннен кейін Әскери-теңіз министрі Джеймс В. Форрестал 1943–1944 жылдары Соломон аралдарындағы ерліктері үшін 23-ші эсминецтер эскадрильясына Президенттік бірлік наградасын табыс етті. Чарльстон, Оңтүстік Каролинадағы Әскери-теңіз базасына бағытталған «Дайсон» 1947 жылдың 31 наурызында резервке жіберілгенге дейін, қызметтен шығарылған жойғыштар тобына электр қуатын жеткізіп тұрды. 1960 жылдың 17 ақпанында «Дайсон» Германия Федеративтік Республикасына берілді.

Германия әскери-теңіз флоты

Кеме Бундесмаринде Zerstörer 5 (D 179) ретінде қызмет етті. Zerstörer 5 1982 жылғы ақпан айында қызметтен шығарылып, Грекияға берілді, онда ол басқа кемелер үшін запасной бөлшектерге разборкаланды.

Марапаттар

Президенттік бірлік цитатынан басқа, Дайсон Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін 11 шайқас жұлдызын алды.