Малайзия саяси партиясы: BERJASA тарихы мен эволюциясы

Кіріспе

Малайзияның саяси партиясы

BERJASA – Малайзиядағы саяси партия. Партия "Геракан Танах Эйр" деп аталатын малай-исламдық коалицияның бір бөлігі болып табылады.

Тарих

Партия 1977 жылы Келантанның сол кездегі бас министрі Мохамед Насирдің 1977 жылғы Келантан төтенше жағдайларының аясында Малайзия ислам партиясының (ПАС) бөлінісі ретінде құрылған, онда ол маңызды рөл атқарды. Партияға сол кездегі билік басындағы Барисан Насионал (БН) коалициясының жетекші партиясы Біріккен малай ұлттық ұйымының (БМҰҰ) қолдауы болды. 1978 жылғы Малайзия жалпы сайлауына бірнеше ай бұрын өткізілген сайлауда ПАС-қа қатты зиян келтірді; штаттың заң шығарушы жиналысындағы 36 орынның ішінде УМНО 23-ін жеңіп алды, Бержаса 11-ін жеңіп алды, ал ПАС-тың тек екеуі ғана жеңіп алды. Бержаса кейін БН-ге қосылды, бірақ Бержасаға қолдау тез тарады және ол 1982 жылғы жалпы сайлауда Келантан штатының жиналысында төрт орынға ие болды. Сол жылы Малайзияның Gerakan Rakyat партиясының бұрынғы президенті және белгілі академик болған Сайед Хусейн Алатас BERJASA-ға оның жоғарғы кеңесінің мүшесі ретінде қосылды. 1983 жылы партиядан кетеді. БЕРЖАСА 1986 жылғы жалпы сайлаудан тыс қалды, өйткені ол БН-ге ПАС-тың тағы бір жаңа партиясы Парти Хизбул Муслимин Малайзияның (ХАМИМ) қабылдауына наразылық білдіріп, БН-ден шықты. 1989 жылы Парти Melayu Semangat 46 (S46) партиясының басшылығымен Angkatan Perpaduan Ummah (APU) оппозициялық партиялар коалициясына қосылды. 1990 жылғы жалпы сайлауда бір орынға ие болды, бірақ 1995 жылғы жалпы сайлауда оны ұстай алмады. АПУ одағы 1996 жылы Тенгку Разалейх Хамза оны таратып, УМНО-ға қайта қосылуға шешім қабылдағаннан кейін таратылды. Содан бері Бержаса саяси күреске аз ғана және белсенді қатыспай қалды, бұл олардың кейінгі жалпы сайлауға қатысуынан көрінеді. 2013 жылғы жалпы сайлауда (ЖШ13) партияға қарамастан Малайзия мұсылмандары бірлігі немесе Икатан Муслимин Малайзия (ИСМА) үкіметтік емес ұйымының басшылары; BERJASA билетімен шайқасқан, бірақ үміткер ретінде жеңілген. ISMA басшыларының кейбірі BERJASA-ға қосылып, содан бері саясатта белсенді болып келеді. Бержаса президенті доктор Мустапа Камал Маулут 2018 жылғы жалпы сайлауға (GE14) қатысу жоспарын жариялаған кезде, кооператив мүшелері болып табылатын әлеуетті сайлаушыларды тарту үшін, оны "кооператив" партиясы деп жариялады. Партия 2016 жылы "Гагасан Сеjahtera" (GS) оппозициялық партиялардың бейресми одағына қосылғанда, ПАС партиясы мен Парти Икатан Банга Малайзия (IKATAN) партиясы бірлесіп, жаңашылдыққа ұшырады. GE 14-те GS альянсы аясында BERJASA PAS логотипімен үш парламенттік орынға, атап айтқанда Камерон таулы аймағында, Селаянг пен Танжунг Пиаиде және Сунгай Маник пен Бату Курау штаттарының орындықтарында шайқасты. Партия бірде-бір орынға ие бола алмады, барлық кандидаттар өздерінің депозиттерін жоғалтты. GE14-те PAS-тен опасыздық сезінген BERJASA 2019 жылғы Танжунг Пиаи сайлауында өзінің президенті, профессор Дато доктор Бадрулхишам Абдул Азизді GS одағын елемейтін өз жалаушасында сайлауға жіберді. Бірақ ол 850 дауыс жинап, парламентке сайлауға қатысқан. 2020 жылдың қыркүйегінде BERJASA партияның жаңа түстері ретінде "күлгін" ресми түрде таныстырды. Бұл партияның қайта жаңғыру процесіне сәйкес, қиын саяси тіршілік ету мен алдағы жалпы сайлауға (G15) қарсы тұру үшін күшті және энергикалық партия болу үшін. Ұстаз Замани Ибрагим 2021 жылдың 27 наурызынан бастап БЕРЖАСА президенті болып сайланды. ISMA-ның байланыс орнатуы үкіметтік емес ұйым ISMA-ның бұл істі жоққа шығаруына қарамастан, саяси партияны өзінің саяси құралы ретінде қабылдап жатыр деген болжамдарды растады. Бержаса ПЕЖУАНГ, ПУТРА, ИМАН-мен бірігіп, ГТА құрады, ал барлық орыннан айырылды.

The party was founded in 1977 by then Chief Minister of Kelantan, Mohamed Nasir, as a splinter of the Malaysian Islamic Party (PAS) against the backdrop of the 1977 Kelantan Emergency, in which he played a major role. The party received the support of the United Malays National Organisation (UMNO), the leading party in the then ruling Barisan Nasional (BN) coalition. The split proved to be severely detrimental to PAS in a state election called months ahead of the 1978 Malaysian general election; among the 36 seats in the state's legislative assembly, UMNO won 23, BERJASA won 11, while PAS won only two. BERJASA subsequently joined BN, but support for BERJASA quickly dissolved and it only managed to win four seats in the Kelantan state assembly in the 1982 general election. The same year, Syed Hussein Alatas, who was the former president of Parti Gerakan Rakyat Malaysia and a noted academic, joined BERJASA as a member of its supreme council. He would quit the party in 1983. BERJASA stayed out of the 1986 general election as it had pulled out from BN in protest of the admission of another new splinter party of PAS, Parti Hizbul Muslimin Malaysia (HAMIM) into BN. In 1989, it joined Angkatan Perpaduan Ummah (APU) opposition parties coalition under the leadership of Parti Melayu Semangat 46 (S46). It managed to win one seat in the 1990 general election but failed to retain it in 1995 general election. APU alliance was subsequently dissolved in 1996 after Tengku Razaleigh Hamzah decided to dissolve it and rejoin UMNO. Since then, BERJASA only maintained minimal and nearly inactive participation in the political fray, as evidenced from their participation in subsequent general elections. In the 2013 general elections (GE13), in spite of the party empowered by the NGO of Malaysian Muslim Solidarity or Ikatan Muslimin Malaysia (ISMA) leaders; who contested under the ticket of BERJASA but all had lost as candidates. Some of the ISMA leaders has joined BERJASA to remain active in politics since. BERJASA president Dr Mustapa Kamal Maulut in announcing plan to contest the approaching 2018 general elections (GE14), had controversially declared it's a 'Cooperative' party in order to attract potential voters who are also cooperative members, with contentious claim it's trying to develop the nation economy through the cooperative which were refuted by the Angkatan Koperasi Kebangsaan Malaysia Bhd (ANGKASA) and Suruhanjaya Koperasi Malaysia (SKM). The party received a facelift in 2016 then when it joined Gagasan Sejahtera (GS), an informal alliance of opposition parties led by the PAS together with Parti Ikatan Bangsa Malaysia (IKATAN). In GE 14, under GS alliance BERJASA contested using PAS logo in three parliamentary seats, namely in Cameron Highlands, Selayang and Tanjung Piai and in the state seats of Sungai Manik and Batu Kurau. The party failed to win any of the seats, with all of their candidates losing their deposits. Feeling betrayed by PAS in GE14, in the 2019 Tanjung Piai by election, BERJASA fielded its president, Prof Dato' Dr Badrulhisham Abdul Aziz to contest on its own banner ignoring the GS alliance. but only obtained 850 votes to finish forth, in the six cornered fight for the parliamentary seat. In September 2020, BERJASA officially unveiled "purple" as the party's new colours in line with its rejuvenation process to be a more vigorous and energetical party in facing a challenging political survival and forthcoming general election (G15). Ustaz Zamani Ibrahim has been elected as the BERJASA president beginning 27 March 2021. The apparent ISMA link has verified the speculations the NGO is taking over the political party to be its political vehicle amidst ISMA's denial. BERJASA team up with PEJUANG, PUTRA, IMAN to form GTA, and lost all seats.

Жалпы сайлау нәтижесі

Сайлау Жеңілген орындарДауысқа қатысқан орындарЖалпы дауыс саныДауыс үлесіСайлау қорытындысыСайлау жеңімпазы1974; Парламентте өкілдігі жоқN/A1978; Парламентте өкілдігі жоқN/A1982; Парламентте өкілдігі жоқN/A1986; Парламентте өкілдігі жоқN/A1990; 1 өкілдікN/A1995; Парламентте өкілдігі жоқN/A1999 45 409 0.01%; Парламентте өкілдігі жоқN/A2004 N/A N/A N/A; Парламентте өкілдігі жоқN/A2008 N/A N/A N/A; Парламентте өкілдігі жоқN/A2013 9 31,835 0.29%; Парламентте өкілдігі жоқN/A2018 1 81 0.00%; Парламентте өкілдігі жоқAbdul Kadir Mamat2022 9 4,252 0.03%; Парламентте өкілдігі жоқZamani Ibrahim