Кіріспе
Филиппин мемлекеттік мекемесі, Метро Манила аймағына жауапты.
Метрополитен Манила даму басқармасы (MMDA;) – Филиппиннің мемлекеттік органы, Метро Манила аймақтық үкіметін құруға жауапты. Оған астанасы Манила қаласы, Кесон-Сити, Калоокан, Пасай, Мандалуёнг, Макати, Пасиг, Марикина, Мунтинлупа, Лас-Пиньяс, Паранаке, Валенсуэла, Малабон, Тагуиг, Навотас және Сан-Хуан қалалары, сондай-ақ Патерос муниципалитеті кіреді. MMDA Филиппин Президенті кеңсесінің тікелей бақылауында болады. Ол жоспарлау, бақылау және үйлестіру функцияларын атқарады, сонымен қатар Метро Манила аумағындағы қызметтерді реттеу және қадағалау өкілеттігін жүзеге асырады, бірақ бұл жергілікті басқару органдарының таза жергілікті мәселелер бойынша тәуелсіздігін шектемейді. Агенттікке Филиппин Президенті тағайындайтын және оның қалауынша қызметін тоқтатуға құқылы төраға басшылық етеді. Төрағаға кабинет мүшесінің мәртебесі, құқықтары, жеңілдіктері, шектеулері және тыйымдары беріледі.
Метро Маниланың құрылуы
1975 жылдың 7 қарашасында президент Фердинанд Маркос №824 Президенттік жарлық шығарды, ол Метро Манила мен оны басқаратын мемлекеттік корпорация – Метрополитен Манила комиссиясын (ММК) құрды. Бұл, зардап шеккен қалалар мен муниципалитеттердің тұрғындары 1975 жылдың 27 ақпанында өткізілген референдумда Метро Манила құрылымын мақұлдағаннан кейін жасалды. Бұл қадам Филиппин астанасы Манила мен оған іргелес Кесон-Ситиді, Ризал провинциясының екі қаласы мен он екі муниципалитетін, сондай-ақ Булакан провинциясының бір муниципалитетін Метро Манила құрамына біріктірді және Метро Маниланы Филиппиннің ұлттық астанасы ретінде белгіледі. Маркос өзінің әйелі, Бірінші ханым Имельда Маркосты губернатор, ал Исмаэль Матай-күлін вице-губернатор етіп тағайындады. Офис қазіргі GMA Network алдында, Кесон қаласының Дилиман ауданында, Тимог даңғылы мен EDSA қиылысында орналасқан. Осылайша, 7 қараша аймақтың және оны басқаратын мемлекеттік орган – ММДА-ның мерейтойы болып саналады. 1976 жылдың 29 мамырында президент Фердинанд Маркос №940 Президенттік жарлық шығарды, ол Манила қаласын Филиппиннің астанасы ретінде қайта орнатып, Метро Маниланы ұлттық үкіметтің тұрақты ордасы деп белгіледі. 1990 жылдың 9 қаңтарында президент Корасон Акино №392 атты жарлық шығарды, ол 1987 жылғы Филиппин Конституциясының 18-бабының 8-тармағына сәйкес келіп, комиссияны Метрополитен Манила басқармасымен (ММБ) алмастырды. Метро Маниланың әкімдері өздерінен аралап төрағаны сайлайды. Макати муниципалитетінің әкімі Жейомар Бинай оның бірінші төрағасы болды. Агенттік Макати қаласының Гуадалупе-Нуэво ауданында, Эпифанио де лос Сантос даңғылы (EDSA) мен Оренсе көшесінің қиылысында орналасқан кеңсесіне көшті. Бинайдан кейін 1991 жылы Мунтинлупа муниципалитетінің әкімі Игнасио Бунье, 1992 жылы Кесон қаласының әкімі Исмаэль Матай-күл, ал 1994 жылы Малабон муниципалитетінің әкімі Просперо Орета төрағалық етті. Сайланған төраға Метро Маниланың әкімдерінің бірі болғандықтан, олардың сайлау округіне көңіл бөлгені аз болды. Осы себепті, Филиппин Конгресі, Сенат пен Өкілдер палатасынан тұратын, 1995 жылдың 1 наурызында №7924 Республикалық заңды қабылдады, ол Метрополитен Манила даму басқармасын (ММДБ) құрды. Президент Фидель В. Рамос 1995 жылдың мамыр айында Малабон муниципалитетінің сайлауына қатыспаған бұрынғы Малабон әкімі Просперо Оретаны ММДБ-ның бірінші төрағасы етіп тағайындады және оны Метро Маниланың әкімдерінен тәуелсіз етті.
Жол қатынасы бойынша құзыреті
MMDA Метро Маниланың он радиалдық жолы, бес айналмалы жолы және оған қосылатын басқа да жолдардағы жол жүрісіне қатысты билікке ие, соның ішінде жол қозғалысы заңдарын сақтау және жол қозғалысын басқару шараларын жүзеге асыру құқығы бар. Дегенмен, MMDA радиалдық және айналмалы жолдарға қатысты маршруттарды белгілейді, бұл маршруттардың жіктелуі МКЖД (Қоғамдық жұмыстар министрлігі) жіктемелерінен өзгеше, себебі MMDA тек маңызды жолдар мен магистральдарға назар аударады.
MMDA медиа станциялары
MMDA телеарналары мен радиостанциялары кейде бір брендті, MMDA Teleradyo деп таныстырылатын. Олар 2010 жылдың 17 тамызында жұмысын тоқтатты. MMDA Traffic Radio 1206 Бұл станциядан жол қозғалысы жайлы ақпаратты тыңдауға болады. Ол 2007 жылдың 24 қыркүйегінде сынақ хабар тарату ретінде басталды. MMDA TV Жол қозғалысы жайлы ақпарат Метро Манила көшелерінде орналасқан бақылау камераларынан тікелей эфирде көрсетіледі және MMDA Traffic Radio 1206 арқылы бір уақытта таратылады. Ол 2008 жылдың 20 тамызында сынақ хабар тарату ретінде басталды. Осы байланыс құралдарының жабылуын өтеу үшін MMDA Twitter сияқты әлеуметтік желілерге жүгінді, олар өз жанкүйерлеріне жол қозғалысы жайлы жаңалықтарды таратуда. Сонымен қатар, әсіресе EDSA-да тікелей трансляция жарнама тақталары орнатылды. iOS және Android жүйелері үшін MMDA қосымшасы тегін қолжетімді, ол жол қозғалысы жайлы ақпаратты тікелей эфирде таратуда.
Пасиг өзеніндегі паром
2014 жылдан бері агенттік метрополисте Skyway 3-ші кезеңінің құрылысынан туындаған ауыр трафик күтіліп, тоқтап тұрған Пасиг өзенінің паромдық жүйесін өз бақылауына алды. Бұрынғы көлік жүйесін қайта іске қосу үшін көптеген ескі паром станциялары жаңартылып, жаңа кемелер сатып алынды. Агенттік басқаруды қолға алғаннан кейін су жолы арқылы жүзе тасымалының жолаушылар саны уақыт өте келе артты, студенттер мен зейнеткерлерге жеңілдіктер берілді, кейіннен қызмет толығымен тегін болды. MMDA жеке инвесторлар компанияны қабылдағанша паром қызметін жалғастыруды көздеп отыр.
Физикалық байланыс жоқ
2003 жылдан бері MMDA Манила метрополитенінде жол қозғалысын бұзушыларды ұстау үшін жол бақылау камералары мен жабық телеарналар жүйесін пайдаланады, бұл ретте жол қозғалысын реттеушінің тікелей қатысуын қажет етпейді.
Мабуик жолақтары
Метро Маниланың негізгі жолдарындағы көлік кептелісін жеңілдету мақсатында, Фрэнсис Толентино төрағалығымен MMDA 2014 жылғы Рождество маусымында жүргізушілерге арналған 17 балама бағытты белгілеп, «Рождестволық жолдарды» іске қосты. Кейіннен олар «Mabuhay Lanes» деп аталып, жыл бойы қолданылады, бұл жолдардағы балама бағыттар әрқашан кедергілерден тазартылып отыруы тиіс. Бұл қатаң тұрақ шектеулерімен күшейтілді, осы басымды жолдарда тоқтаған көліктер дереу эвакуацияланады.
Заңсыз паркинг және сүйреу
MMDA жолдардағы кедергілерді әрдайым жоюға міндетті және қосалқы мердігерлік буксирлеу компанияларымен тоқтап қалған және заңсыз тоқтатылған көліктерге қарсы күнделікті тазалау операцияларын жүргізеді. Заңсыз тоқтатылған көліктерге 5 минут уақыт беріледі, әйтпесе буксирленеді. Қозғалысқа кедерілі келтірген көліктер дереу жолдан шығарылады. Белгіленген тұрақ орындары болмаса, басты және қосалқы жолдар "Тұраққа тыйым салынған аймақтар" болып есептеледі.
Жаяу жүргіншілер көпірлері
Баяни Фернандоның қызмет мерзімінен бастап MMDA "жаяу жүргіншілерге қауіпсіз өту жолдарын қамтамасыз ету" және "көлік ағынын жеделдету" мақсатында биік жаяу жүргіншілер көпірлерін салған. 2023 жылдың маусым айына дейін MMDA Жолдарды жобалау орталығы барлығы 133 жаяу жүргіншілер көпірін салған. Дегенмен, бұл көпірлер мүмкіндігі шектеулі адамдар үшін қолжетімсіз, тік баспалдақтары, сырғал беттері мен нашар жарықтандыруы салдарынан жаяу жүргіншілерге қауіп тудырады, сондай-ақ жаяу жүргіншілердің қолайлылығы мен қауіпсіздігінен гөрі автокөліктің жылдамдығына басымдық береді. Бұл мәселені шешу үшін кейбір көпірлерге лифттер орнатылды. Алайда, осы лифттердің көптегені жарамсыз күйде екені белгілі болды.
Солға бұрылу схемасы жоқ
Баяни Фернандо басшылығымен ММДА 2000-шы жылдардың басында Метро Маниланың бірнеше маңызды жолдарында "солға бұрылуға тыйым" жүйесін енгізді. Бұл жүйе қиылыстарда автокөліктердің солға бұрылуына тыйым салып, олардың белгіленген U-түзу орындарында U-түзу жасап, содан кейін оңға бұрылуын міндеттеді. Бұл U-түзу орындары үздіксіз қозғалысты қамтамасыз ету және жол баянындағы кептелістерді азайту мақсатында Мичиган солға бұрылу дизайнын еске түсіретіндей етіп жасалған. Фернандоның өкілеттігі аяқталғаннан кейін, осы U-түзу орындарының көп бөлігі жабылып, көптеген қиылыстарда солға бұрылу мүмкіндігі қайта қалпына келтірілді. Дегенмен, EDSA, Quezon Avenue және 5-ші айналма жол сияқты жолдарда олардың кейбіреулері әлі де сақталған.
Қоғамдық шұңқырлар
Метро Маниланың айналасында қысқа ғана уақытқа қызығушылық тудырған нәрсе – Баяни Фернандо танымал еткен қызғылт түсті несепханалар еді. Ол Марикина қаласында қоғамдық жерлерде зәр тастауды азайту мақсатында оларды кеңінен қолданды. Бірақ, кейіннен олар алынып тасталды, ал қалған бөлімдері жергілікті басқару органдарына таратылды.
Сорғы станциялары
ММДА су тасқыны қаупін азайту мақсатында, әсіресе қолайсыз ауа-райы кезінде, Метро Маниланың стратегиялық аймақтарындағы бірнеше сорғы станцияларын пайдалануды және күтіп ұстауды жүзеге асырады. Бұрын дизельді қозғалтқыштарды қолданған ескі сорғы станциялары 2015 жылы электр қозғалтқыштарына ауыстырылды. Еліміздегі 54 сорғы станциясының ішінде 2016 жылы 12 станция жаңа сорғылармен жабдықталды. Агенттіктің су тасқынын азайту бағдарламасы аясында су тасқынына бейім аймақтарда қосымша сорғы станциялары салынуда.
Су жолдарын бұрғылау
Баяни Фернандоның қызмет мерзімінен бастап, Estero Blitz (Су арналарын тазарту акциясы) жыл сайынғы су арналарын тазалау операциясына айналды, мұндағы басты назар өзендерді тереңдету жұмыстарына, әсіресе су тасқынына бейім аймақтарда, қаланың барлық аймақтарында су тасқынының қаупін және салдарларын азайтуға бағытталды. Тазалау жұмыстары көбінесе құрғақ жаз айларында жүргізіледі.
Гвапотел
Метрополитен Манила даму басқармасы басқаратын арзан қонақ үй – Gwapotel Inn. 2007 жылдың желтоқсан айында екінші Gwapotel ашылатыны туралы хабарланды. Роксас бульвары бойындағы Gwapotel, MMDA Workers Inn деп қайта аталды және 2017 жылға дейін жұмыс істеді. Құрылысының нашарлауына байланысты жабылды, және қалпына келтіріледі немесе басқа жерге көшіріледі, бірақ нақты мерзімі белгісіз. "Абад Сантос" Gwapotel қазіргі кезде олардың оқу-жаттығу казармасына айналдырылды.
Темекіге қарсы науқан
Апелляциялық сот MMDA-ның RA 9211 немесе 2003 жылғы темекіні реттеу туралы заңды іске асыруға уәкілеттік алған мемлекеттік органдардың тізімінде жоқ екенін мәлімдеді. Сот, MMDA-ның бұл заңды іске асыруға полициялық немесе заң шығару өкілеттігі жоқ екенін қосты. MMDA-ның № 11-19 қаулысы, агенттік темекіге қарсы науқанын жүргізу үшін негіз ретінде пайдаланған, жарамсыз деп танылды.
Қоғамдық қауіпсіздік
2015 жылдың 30 шілдесінде 7,2 балдық магнитудаға жететін жер сілкінісі болған жағдайда халықты дайындау мақсатында алғашқы қалалық масштабтағы жер сілкінісі жаттығуы өтті. Маниланың Метрополитендік даму басқармасы (MMDA) жетекшілігімен түрлі мемлекеттік органдар, білім беру мекемелері және жеке сектор қатысқан жаттығулар ұйымдастырылды. 100 шақырымдық Батыс Аңғар жарығы қозғалған кезде болуы мүмкін қиратушы жер сілкінісін модельдеу үшін әртүрлі сценарийлер ойналып көрсетілді. Осы жаттығудың сәтті өтуіне байланысты MMDA сол кезде астана үшін жыл сайынғы аймақтық жаттығуларды ұйымдастыра бастады.
Сындар
Бұрын мұндай тәжірибелер көшедегі балаларды 'құтқару' қажеттігі туралы сөздермен ақталушы еді. Әлеуметтік қорғау ұйымдары ММДА әдемі мегаполис құруға тырысып, Метро-Маниланың қалалық кедейлерін көшедегі 'қоқыс' сияқты қарастырады деп мәлімдейді. ЮНИСЕФ қаржылаған PREDA ұйымының баяндамасында, қаңғыбас ұсталған кездегі адамдық емес әрекеттер туралы хабарламалар бар.
Камунинг жаяу жүргінші көпірінің дау-дамайлары
2018 жылдың қазан айында MMDA Кесон қаласындағы EDSA Камунинг қиылысына жақын жерде, EDSA бойындағы Мануэль Л. Кесон университеті алдында биік болаттан жасалған жаяу жүргіншілер көпірін салды. Жобаның мердігері – MMDA-ның бұрынғы төрағасы Баяни Фернандоға тиесілі BF корпорациясы. Бұл мәселе сонымен қатар Кубао мен Магелланестегі EDSA бойындағы басқа биік жаяу жүргіншілер көпірлеріне, сондай-ақ МРТ 7 желісі мен Орталық даңғылдың қиылысында өтетін Commonwealth даңғылы бойындағы жаяу жүргіншілер көпіріне назар аударды. Камунинг ауданындағы жаяу жүргіншілер көпіріне қарағанда, олар биіктігі жағынан ғана емес, сонымен қатар ені жағынан да кішкентайрақ және цементтен жасалған. MMDA түсіндіргендей, жаяу жүргіншілер көпірінің биіктігі EDSA медианасындағы МРТ 3 жолының жоғарыдағы катенерлік сымдарынан тік қашықтыққа сәйкес жобаланған. MMDA сонымен қатар жаяу жүргіншілер көпірлері үшін болат материалдарды жиі пайдалануды қорғап, бұл құрылысты "оңайлатып", құрылыс шығындарын азайтады деп мәлімдеді. 2022 жылдың маусым айында Сан-Францискодағы Нидерландының бас консулы Дирк Янссен 2022 жылдың 25 маусымында жаяу жүргіншілер көпірінің ескі суретін Twitter-ге жариялағаннан кейін, испан тілінде "жаяу жүргіншілерге олардың маңызды емес екенін көрсетудің жақсы жолы жоқ" деп мәлімдеді. Твит кеңінен таралып, ол Филиппин саясаткерлерін "жүрексіз" және "жаяу жүргіншілер мен жолаушылар құқығын, тіпті адам құқығын ескермейтін" деп айыптады.