Кіріспе
шіркеу Сантиссима Тринита деи Монти, көбінесе Тринита деи Монти деп аталады (француз тілінде: La Trinité des Monts), Италияның орталық бөлігіндегі Римдегі Рим-католик кешкі Ренессанс дәуіріндегі титулды шіркеу. Ол ең алдымен Испания сатысының үстіндегі орнымен танымал, ол Испанияның әйгілі Piazza di Spagna алаңына төменге қарай жетеді. Шіркеу және оның айналасындағы аумақ (Вилла Медичиді қоса алғанда) Франция мемлекетінің меншігі болып табылады.
The Church of Santissima Trinità dei Monti, often called simply Trinità dei Monti (French: La Trinité des Monts), is a Roman Catholic late Renaissance titular church in Rome, central Italy. It is best known for its position above the Spanish Steps which lead down to the famous Piazza di Spagna. The church and its surrounding area (including the Villa Medici) are a French State property.
Тарих
1494 жылы Калабриялық Франциск, папалық ғалым және Аквилеяның бұрынғы патриархы Эрмолао Барбародан жүзімдік сатып алып, содан кейін Папа Александр VI-дан Минимат монахтары үшін монастырь құруға рұқсат алды. 1502 жылы Франция королі Людовик XII Неапольді сәтті басып алуын тойлау үшін осы монастырьдың жанында Тринита деи Монти шіркеуінің құрылысын бастады. Құрылыс жұмыстары француз стилінде, тік, кеш готикалық аркалармен басталды, бірақ құрылыс тоқтап қалды. Кейіннен оның орнына қазіргі итальяндық Ренессанс стиліндегі шіркеу салынды және 1585 жылы Ұлы қала құрушы Папа Сикст V-тің қатысуымен киеленді. Оның Систина жолы Пьяцца делла Тринита деи Монтиді (шіркеудің сыртында) қала арқылы Пьяцца Барбериниге жалғады. Фасадтың сәулетшісі белгісіз, бірақ Вольфганг Лотц бұл Жакомо делла Портаның (Микеланджелоның ізбасары) жобасынан шыққан болуы мүмкін дейді. Ол бұрын салынған Sant'Atanasio dei Greci шіркеуімен ұқсастықтары бар еді. Шіркеу алдындағы екі қабатты баспалдақ Доменико Фонтананың еңбегі. Шіркеудің алдында 1789 жылы осы жерге көшірілген Салустиано обелискі орналасқан, ол Римдегі көптеген обелискілердің бірі. Бұл египеттік обелискілер үлгісімен салынған римдік обелиск, ол алғашқы Рим империясы жылдарында Porta Salaria маңындағы Салуст бақтары үшін салынған. Иероглифтік жазу Пьяцца дель Пополодағы Фламинио обелискінен көшірілген. Римді Наполеон басып алған кезде, көптеген шіркеулер сияқты, бұл шіркеу де өнерінен және әшекейлерінен айырылды. 1816 жылы Бурбон әулетінің қайта орнатылуынан кейін шіркеу Людовик XVIII есебінен қайта жаңартылды. Шіркеу тарихын көрсететін құнды дереккөз – Сантиссима Тринита деи Монтиде табылған жазуларды Винченцо Форчелла жинап, жариялаған.
Интерьер
Оң жақтағы бірінші шіркеуде флоренциялық манерші суретші Джанбатиста Нальдинидің «Мәсіхтің шомылдырылуы» және Иоанн Крестительдің өмірінен басқа да сахналар бейнеленген. Оң жақтағы үшінші шіркеуде Микеланджелоның шәкірті Даниэле да Вольтерраның «Көкке көтерілуі» (оң жақтағы соңғы тұлға Микеланджелоның портреті деп есептеледі) суреті бар. Бас алтарьға жақын шіркеуде Цезаре Неббия салған «Құдайдың айқыштағы өлімі» полотносы ілулі. Каппелла Пуччиде, сол жақта, Перино дель Ваганың 1537 жылы салған, ал Федерико мен Таддео Цуккари 1589 жылы аяқтаған фрескалары бар. Сол жақтағы екінші шіркеуде Даниэле да Вольтерраның «Жақтау» атты белгілі суреті бар; оның екі жағында Пабло де Сеспедес пен Чезаре Арбасияның фрескалары орналасқан. Сол жақтағы бірінші шіркеуде Неббияның фрескалары салынған. Сакристияның кіреберіс бөлмесінде Таддео Цуккаридің «Мәриямның тәж киюі», «Жарлау» және «Қонаққа бару» фрескалары бар. Монастырдың дәлізі бойындағы нишада 1844 жылы француз қызы Паулин Пердро салған, керемет құдіреті бар деп есептелетін «Құдіретті Ана» фрескасы ілулі.
Монастырь
Асхана төбесі Андреа Поццоның фрескаларымен безендірілген. Клаустерде астролябиялар үстелі орналасқан, ал дәліз бойында Эммануэль Меньянның (1637) салған анаморфты фрескалары (суретті түсіну үшін нақты бір нүктеден қарау қажет болатын тік бұрышты перспективалар) – Патмостағы Әулие Иоанн мен Паолалық Әулие Францисктің шөлде отырған бейнесі бейнеленген. Жоғарғы бөлмеде Шарль Луи Клерисо қираған орындарды суреттеген.
Дінге қатыстылық
Франция патшалары француз төңкерісіне дейін шіркеудің қамқоршысы болды, ал шіркеу 1798 жылы ішінара қирағанға дейін Миним монахтарының шіркеуі болып қала берді. 1587 жылы Папа Сикст V Монте Пинсиодағы Santissimae Trinitatis титулын құрғаннан бері бұл титулдық шіркеу болып табылады және содан бері француз кардиналының иелігінде. Қазіргі (2010) кардинал – Лион архиепискобы және Галлия приматы Филипп Барбарин. 1828 жылғы 14 мамыр мен 8 қыркүйектегі Киелі Тақ пен Франция үкіметі арасындағы дипломатиялық конвенцияларға сәйкес, шіркеу мен монастырь жас қыздарды оқыту мақсатында француз діни ордені "Religieuses du Sacré Coeur de Jésus" (Киелі Жүрек қоғамы) сеніміне берілді. 2003 жылы Франция үкіметі шіркеудегі қажетті жұмыстарға қаржы бөлуді ұсынды, бірақ қоғамның болашақта өз жұмысын жалғастыруы қиын болады деп алаңдады және 2003 жылдың наурыз айында қоғам 2006 жылдың жазынан кешіктірмей Тринитадан кетуге шешім қабылдады. 2005 жылғы 12 шілдеде Ватикан мен Францияның Киелі Таққа жанындағы елшілігі шіркеу, монастырь және мектеп 2006 жылғы 1 қыркүйектен бастап Иерусалимнің монахтар бірлестігіне тапсырылатынын жариялады. 2016 жылдан бастап Трините-де-Монт кешенін күтіп-ұстау Францияның Киелі Тағы мен Франция үкіметінің келісімі бойынша Эммануэль қауымына сеніп тапсырылды.