Кіріспе

Британдық аристократ және қоғамдық өмірге белсенді қатысушы, XVII ғасырдағы ағылшын сұлуы Беатрис Венеция Стэнли Монтегю (22 тамыз 1887 – 3 тамыз 1948) – британдық аристократ және қоғамдық өмірге белсенді қатысушы, ең белгілісі 1910-1915 жылдар аралығында премьер-министр Х. Х. Асквит оған жазған көптеген хаттарымен танылды.

Өмір

Эдвард Люльф Стэнлидің, 4-ші Шеффилд бароны және Стэнлидің ең кіші қызы Венеция, Венеция Стэнлидің (1600–1633) есімдесі және туысқан ұрпағы болды. Венеция Асквитпен оның қызы Вайолетпен жақын достығы арқылы танысты. Жоғары қоғамдағы әйелдерге хат жазуды ұнататын Асквит 1910 жылы Венециямен хат алмасуды бастады. Дегенмен, Венеция 1912 жылға дейін Асквиттен хат алған көптеген әйелдердің бірі ғана болды, содан кейін ол Асквитпен, Вайолетпен және Асквиттің қолдауындағы либералдық депутат Эдвин Монтегюмен бірге Сицилияға сапарға шықты. Осы сапарда Асквит пен Монтегюдің екеуі де Венецияға ғашық болған сияқты. Келесі үш жыл ішінде Асквит Венецияға жиірек хат жазды, тіпті Министрлер кабинетінің мәжілісі кезінде де. Венеция да Асквитке шамамен сондай жиілікпен жазған көрінеді, бірақ Асквит құпия сақтау үшін Венецияның хаттарын үнемі жойғанға ұқсайды. 1982 жылдан бері осы қарым-қатынастың сексуалдық жағынан толыққан-толыққан ба екені талқыланып келеді. Сол уақытта Монтегю Венецияға үйлену үшін ұсыныс жасады, бірақ 1913 жылы ол оның ұсынысын қабылдамады. Венеция Монтегюді жақсы көретін, бірақ оның сезімін бөліспеді. Сонымен қатар, Монтегю мұрасын сақтау үшін еврей дінінде үйленуі керек болды. Ол еркін ойлайтын отбасыдан шыққан және шыншыл Англикан болмаса да, яһуди дініне өту оған тым ауыр болып көрінді. Асквиттің Венецияға хат жазуға деген құштарлығы (1915 жылдың басында ол оған күніне үш хат жазатын) тек қана эмоционалды тәуелділік емес еді. Ол сондай-ақ саяси әріптестерімен қалай қарым-қатынас жасау керектігі және тіпті Бірінші дүниежүзілік соғыстағы әскери стратегия мәселелері бойынша оның кеңесін сұрады. Ол оған кабинет отырыстары кезінде жазған хаттары сол отырыстардың жалғыз хаттамалары болып табылады және соғыс кезінде британдық стратегияның қалыптасуы туралы маңызды тарихи ақпарат көзі болып табылады. Венеция ақылды, көп оқыған және саясатқа қызығушылық танытқан болса да, Асквиттің талаптары оны шаршатып жіберген сияқты. Нәтижесінде ол 1915 жылдың 28 сәуірінде Монтегюдің ұсынысын қабылдады және 12 мамырда Асквитке өз шешімі туралы хат жазды. Яһуди дініне өскеннен кейін Венеция Монтегюмен 1915 жылдың 26 шілдесінде үйленді. Ол некеде бақытсыз болды және баспасөз магнаты Лорд Бивербрукпен және басқалармен қарым-қатынаста болды. 1923 жылы ол Джудит есімді қызды дүниеге әкелді, ол сол кезде Виконт Эднам және кейін 3-ші Дадли графы болған Уильям Хумбл Эрик Уордтың баласы екені айтылды. Джудит Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ханшайым Маргаретпен дос болып, американдық фотограф Милтон Генделге үйленді, олармен Италияда көркемдік орта құрды. Венецияның істеріне қарамастан, оның некесі Монтегюдің 1924 жылы ерте қайтыс болуына дейін жалғасты. Жесір қалғаннан кейін ол Асквитпен достығын жаңартты. 1928 жылы қайтыс болғанға дейін Асквиттің соңғы саяхаты оны көруге бару болды. Сол жылы Либералдық партия оны Оңтүстік Норфолктан парламенттік кандидат ретінде қатысуға шақырды, онда ол Монтегюдің Атлборо қаласындағы үйін мұра еткен еді, бірақ ол ұсыныстан бас тартты. Жесір қалғаннан кейін ол авиацияға қызығушылық танытты. 1931 жылы ол Руперт Белвиль басқарған DH Gypsy Moth ұшағымен 6000 мильдік саяхатқа шықты. Саяхат оларды Ресей, Таяу Шығыс және Парсы арқылы алып өтті. Саяхат туралы ол: «Біз әлемді қарапайым, арзан және ең заманауи тәсілмен көру үшін ғана барамыз» деді. Венеция Стэнли Монтегю 1948 жылы 61 жасқа толуға аздай қалғанда қатерлі ісіктен қайтыс болды.