Америкалық дәрігер Самуэль Гатри және оның ұлдарының өмірі мен еңбектері
Samuel Guthrie (physician)
Америкалық дәрігер Сэмюэл Гатри (1782-1848) – перкуссиялық ұнтақ, хлороформ ашқан және мылтықтарды жаңартуға үлес қосқан ғалым. Тарихы мен жетістіктері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық дәрігер Сэмюэл Гатри (1782–1848) – американдық дәрігер. Ол соққылы ұнтақтың бір түрін және оны тұтандыруға арналған соққы құлыпты ойлап тапты, бұл оқпаналы мылтықты қолданудан шығарды. Ол 1831 жылы хлороформды дербес түрде ашты.
American physician
Samuel Guthrie (1782–1848) was an American physician. He invented a form of percussion powder and also the punch lock for igniting it, which made the flintlock musket obsolete. He discovered chloroform independently in 1831.
Отбасы
Оның әкесі, доктор Сэмюэл Гатри, сол ауылда дәрігер және хирург болып жұмыс істеген және 1808 жылы сол жерде қайтыс болған. Оның ағасы Джеймс, көп ұзамай Огайо штатының Дейтон қаласына көшіп, шаруа болып қызмет етті және діни құндылықтарды ұстанған өмір салтын жалғастырды. Смирнада тұрған кезінде Сэмюэл Гатри Сибил Секстонға үйленді, одан төрт бала – екі ұл және екі қызы дүниеге келді. Оның ұлы Альфред, механикалық инженер, 1805 жылдың 1 сәуірінде Нью-Йорк штатының Шербурн қаласында туған; 1882 жылдың 17 тамызында Иллинойс штатының Чикаго қаласында қайтыс болды. 1817 жылы ол ата-анасымен бірге Сакетс-Харборға көшіп, онда әкесімен бірге медицина мен химияны оқыды және әкесі хлороформды ашқан кезде оның ассистенты болды. Ол он жыл медицинамен айналысты, бірақ осы салаға деген қызығушылығының азайғандықтан басқа жұмыстарға ауысты. 1846 жылы ол Чикагоға қоныс аударды, онда Иллинойс және Мичиган каналының ең жоғары деңгейін Мичиган көлінен бу күшімен көтеру арқылы сумен қамтамасыз ету идеясын ұсынды. Ол Чикагодағы осы каналдың гидравликалық жүйесін жобалады және оның құрылысын қадағалады, ал аяқталғаннан кейін ол сол кездегі басқа ұқсас жүйелерге қарағанда көбірек суды қабылдауға қабілетті болды. Ол 1882 жылдың 17 тамызында 78 жасында Чикагода қайтыс болды. Тағы бір ұлы Эдвин, дәрігер, 1806 жылдың 11 желтоқсанында Нью-Йорк штатының Шербурн қаласында туған және 1847 жылдың 20 шілдесінде Мексиканың Пероте бекінісінде қайтыс болды. Ол Айова штатына қоныстанғанға дейін және мемлекеттік қызметке кіргенге дейін әкесімен бірге медицинаны оқыды. Ол Айова штатының еріктілер ротасын құрып, оның капитаны болды және Мексикамен қақтығыс басталғаннан кейін бірден майданға аттанды. Ла-Хоя асуы шайқасында ол тізесінен жараланып, екі рет аяғын кестіргеннен кейін қайтыс болды. Айова штатындағы Гатри округі оның құрметіне аталған.
His father, Dr. Samuel Guthrie, was a practicing physician and surgeon in that village, and died there in 1808. His brother James, moved soon to Dayton, Ohio where he became a farmer and continued his life following only religious values. During his period in Smyrna, Samuel Guthrie married Sybil Sexton, by whom he had four children, two sons and two daughters. His son, Alfred, mechanical engineer, born on April 1, 1805, in Sherburne, New York; died 17 August 1882 in Chicago, Illinois, re located with his parents to Sackett's Harbor in 1817, where he studied medicine and chemistry with his father, serving as his assistant at the time of his father's discovery of chloroform. He practiced medicine for ten years before moving on to other jobs due to an aversion to the field. In 1846 he settled in Chicago, where he advanced the idea of supplying the summit level of the Illinois and Michigan canal with water by raising it from Lake Michigan with steam power. The hydraulic works of this canal in Chicago were designed by him and constructed under his supervision, and when completed they were capable of handling a larger volume of water than any other similar works then in existence. He then died in Chicago on the 17th of August 1882, at 78 years old. Another son, Edwin, a physician who was born in Sherburne, New York, on December 11, 1806, and died in the Castle of Perote, Mexico, on July 20, 1847, studied medicine alongside his father before settling in Iowa and holding public office. He recruited a company of Iowa volunteers, of which he became captain, and proceeded to the front lines soon after the conflict with Mexico began. During the Battle of Pass La Hoya, he was wounded in the knee and died after two amputations. Guthrie county, Iowa, is named in his honour.
Карьера және білім
Гатри әкесімен медицинаны оқыды, содан кейін Смирна, Ченанго қаласында дәрігерлік қызметін бастады. Ол Дженнердің 1790-1803 жылдар аралығындағы вакцинация бойынша жүргізген зерттеулерінен үлкен шабыт алды және Кембридждегі доктор Уотерхауспен тәжірибелік стажировкасы кезінде осы тақырыпта тәжірибелер жүргізді. Оның алғашқы науқасы – туған інісі Сара Гатри болды, оған вакцина салынған еді және вакцинаның тиімділігін көрсету үшін ол ерікті түрде күтім қызметін атқаратын науқастармен бірге ұйықтады. 1810–1811 жылдардың қысында Нью-Йоркте, ал 1815 жылдың қаңтарында Филадельфия университетінде медициналық лекциялар курсына қатысты, бұл оның мансабында үлкен артықшылықтар болып есептелді. Осы кезеңде ол 31 күн бойы күнделік жазып, 275 бет толтырды, олардың кейбіреулері мұқият суреттелген. Онда ол лекция мазмұнына қатысты профессорларының айтқандарын жазып алып, сынға алды. Гатри диплом алғаннан кейін АҚШ армиясына қосылуға шешім қабылдады және медициналық қызметін ар-намыспен атқарды, сондай-ақ жергілікті қауымға қызмет етті. Ол 1812 жылғы соғыс кезінде әскери хирург болып жұмыс істеді, Америка күштері теңіз құқықтарын бұзу мәселесі бойынша Ұлыбританиямен қақтығысқан кезде жараланған әскери қызметшілерді емдеді. Соғыстан кейін, 1817 жылы ол отбасымен бірге Сакетс-Харборға (кейін Сакетс-Харбор деп аталды) көшіп келді, медициналық практикамен қатар өзін өндіруші және ойлап табушы ретінде таныстырды. Өмірі бойы ол музыкаға деген құмарлығын да дамытты, скрипканы үйреніп ойнады.
Guthrie studied medicine with his father and then started his profession in Smyrna, Chenango. He was greatly inspired by the contemporaneous studies and researches conducted by Jenner on inoculation (1790 1803) and conducted some experiments on the subject during his professional traineeship with Dr Waterhouse, of Cambridge. His first subject was his cousin Sarah Guthrie, she had been vaccinated and to demonstrate the efficacy of the shot slept with the patients she volunteered to take care of as a nurse. During the winter of 1810–1811, he attended a course of medical lectures in New York and in January 1815 again at the University of Philadelphia, considered great advantages in his career. During this period he kept a diary for 31 days, 275 pages were written, some of them precisely illustrated. In them he noted and criticized his professor based on the content of his lecture. Guthrie, immediately after the degree, decided to join the U. S. Army and he distinguished himself by practicing the medical profession with honor and serving the local community. He worked as an army surgeon during the War of 1812, treating injured service members as American forces clashed with Great Britain over violations of maritime rights. After the war, in 1817, he moved to Sackets Harbor (then known as Sacket's Harbor) with his family in 1817, practicing medicine while establishing himself as a manufacturer and inventor. During his life he cultivated also his passion for music, by learning and playing the violin.
Ашылғандар
Гатри ең белгілі болып, тиімді бастауыш ұнтағын – "перкуссиялық таблетка" деп аталатын және оған арналған перкуссиялық құлыпты ойлап тапқан және өндірген адам ретінде танылды. Бұл екеуі бірге табақтағы жарылыс түріндегі ұнтақты ысырып тастап, ескі үлгідегі кремнийлі құлыпты мылтықты қолданудан шығарды. 1831 жылдың мамыр айында, және мүмкін одан да ертерек, оның назары Силлиманның "Химия" кітабында баяндалғандай, "хлорлы эфирдің емдік қасиеттеріне" аударылды.
Guthrie was most acceptably known as the inventor and manufacturer of an effective priming powder, called the "percussion pill" and the punch lock for it, which together replaced the flash in the pan type of powder and made the old fashioned flint lock musket obsolete. As early as May, 1831, and probably earlier, his attention was turned to the "medicinal value of chloric ether," as set forth in Silliman's Chemistry.
Перкуссиялық таблетка
Сакет-Харборда ол 1812 жылы құрылған Мэдисон казармасын қамтамасыз ету үшін сірке су шығаратын зауыт ашты; сонымен қатар ол ұнтақ өндірудегі тәжірибелерін жалғастырды. Гатридің жарылғыш заттармен, әсіресе, жарылысқа бейім дайындықтармен жүргізген тәжірибелері, оның замандастарының ішінде ең кең көлемді болған, дерлік қырық жылға созылды, осы кезеңде ол көптеген қауіпті жарылыстарды бастан өткерді; солардың бірінде жиырма бес фунт жартылай кептірілген ұнтақ мұндай күшпен жанып, шатырды көтерді. Кейбір жарылыстарда Гатри өміріне қауіпті, созылмалы жарақаттар алды.
In Sacket Harbor, he had also established a vinegar manufactory for supplying Madison Barracks, a military post established in 1812; here he also continued his experiments in the manufacture of powder. Guthrie's experiments with explosives, especially fulminating preparations, were, perhaps more extensive than those of any other man of his day, extending over a period of nearly forty years, during which time, he experienced many serious explosions; in one of these twenty five pounds of half dried powder burned with such energy as to lift the roof. In some of these explosions Guthrie sustained lasting and almost fatal injuries.
Хлороформ
Гатридің мемуарлары хлороформның табылған тарихысыз толық болмас еді. Бұл жаңалық әлемдік цивилизацияда үш адамның есімін мәңгі есте қалдырды. Хлороформды бірінші болып тапқандық үшін күрес ұлттық мәселеге айналды және осы құрмет Америкадағы Гатриге, Франциядағы Субейранға және танымал неміс химигі Либигке әртүрлі уақытта берілді. Кейбір мәліметтерге сәйкес, хлороформ 1831 жылға дейін табылған. 1832 жылдың 15 ақпанында профессор Силлиманға жазған хатында Гатри мырза, калий карбонатының күшті ерітіндісімен шаю арқылы алынған заттың «көк күкірт қышқылынан дистилленген» деп есептелгенін айтады. Гатридің әдісі Силлиманмен 1831 жылдың соңына дейін Йельде қайталанып, тексерілді, ал Субейранның «Journal de Pharmacie» журналындағы жариялануы 1832 жылдың қаңтарында болды. Оның Либигке қарағанда біріншілік туралы талабы «Annales de Chimie et de Physique» журналында ақпан айында ғана жарияланды. Оның осы химиялық заттарды егжей-тегжейлі сипаттаған хаттары 1832 жылы «American Journal of Science» журналында редакторлық түсініктемелермен бірге жарияланды және келесі жылы «The Complete Writings of Samuel Guthrie» кітабында қайта басылды. Гатридің 1831 жылы мыс дистилляторда спиртпен әк хлоридін дистилляциялау арқылы жасалған «хлор эфирі» хлороформ екені анықталды, және бұл жаңалық кейіннен медицинада ампутация операцияларында жеңіл анестетик ретінде қолданылды. text="Соңғы алты айда көптеген адамдар менің зертханамада хлор эфирінің ерітіндісін ішті, олар оны көп мөлшерде ғана емес, көбінесе мас күйіне жеткенше ішті. Менің байқауымша, олар бұл ерітіндіге өте риза болды, ол хош иіс пен асқазанға жағымды әсер етіп, дереу қуаттылық пен сөйлеуге құштарлықты тудырды және одан кейін, қызу ішімдіктерді пайдаланудан туындайтын шаршаңқылықты қалдырмады. Бұл ерітіндіні еркін пайдалануға рұқсат берудің мақсаты, оның дені сау адамдарға толық дозадағы әсерін анықтау және осылайша оның дәрілік құндылығын анықтау болды." |title=Др. Сэмюэл Гатридің мемуарлары
Guthrie's memoirs would be incomplete without a history of chloroform's discovery, a discovery that has immortalized the names of three men across the civilized world. The honor of priority of discovery of chloroform has become a matter of National interest, and has been variously awarded to Guthrie, in America, Soubeiran, in France, and Liebig, the celebrated German chemist. According to some evidence, the discovery of chloroform can be traced back to the year 1831. In a letter to Professor Silliman dated February 15, 1832. Mr. Guthrie claims that the substance obtained by washing it with a strong solution of potassium carbonate was considered as "distilled off sulphuric acid." Guthrie's process was repeated and verified by Silliman at Yale before the end of 1831, whereas Soubeiran's publication in the Journal de Pharmacie appeared in January 1832, and his claim to priority over Liebig in the Annales de Chimie et de Physique did not reach the public until February. His letters detailing these chemical substances were published in the American Journal of Science in 1832, with editorial commentary, and reproduced in The Complete Writings of Samuel Guthrie the following year. Guthrie's "chloric ether," created by distilling lime chloride with alcohol in a copper still in 1831, turned out to be chloroform, and the discovery was later applied in the medical field as a mild anaesthetic in amputation surgery. text="During the last six months a great number of persons have drunk the solution of chloric ether in my laboratory, not only very freely, but frequently to the point of intoxication, and so far as I have observed, it has appeared to be singularly grateful, both to the palate and stomach producing promptly a lively flow of animal spirit and consequent loquacity, and leaving after its operation little of that depression consequent to the use of ardent spirits. This free use of the article has been permitted in order to ascertain the effect of it in full doses on the healthy subject and thus to discover as dae as such trials would do, its probable value as a medicine. "|title=Memoirs of Dr. Samuel Guthrie
Оның құрметіне ашылған клиника
Гатри амбулаториялық денсаулық сақтау клиникасы 1991 жылдың қаңтар айында ашылды, және мамыр айында Сэмюэл Гатридің естелігіне арналды.
Guthrie Ambulatory Health Care Clinic, opened in January 1991, and in May was dedicated to the memory of Samuel Guthrie.
Оның заманауи кітапханасы
1827 жылы Гатри шамамен 500 томдық Хаунсфилд кітапханасын құруға көмектесті және оның сенімділерінің бірі болды. Дәрігердің кітапханасы көп назарға ие болды. Онда стандартты медициналық және химиялық еңбектер, ғылыми журналдар, Эдинбург энциклопедиясы, Шекспирдің шығармалары, сондай-ақ «Раселас», «Гил Блас», «Дон Кихот» сияқты романдар мен оқыған Киелі кітабы бар еді. Ол оларды терең құрмет пен ықыласпен қарастыратын.
In 1827, Guthrie helped to establish the Hounsfield Library, which contained roughly 500 volumes, and he served as one of its trustees. The doctor's library received much attention. In it were to be found the standard medical and chemical works, the scientific journals, the Edinburgh Encyclopædia, Shakespeare, and novels including; Rasselas, Gil Blas, Don Quixote, and the Bible, in which he was well read. These he contemplated with the most profound admiration and reverence.