Кіріспе

Бразилиялық футболшы және менеджер

Теле Сантана да Силва, сонымен қатар Теле Сантана (26 шілде 1931 – 21 сәуір 2006) – бразилиялық футбол менеджері және бұрынғы ойыншы (оң қанат). Ол Минас-Жерайс штатының Итабирито қаласында дүниеге келген. Теле 1982 және 1986 жылдардағы Бразилия Ұлттық құрамаларын жинауға жауапты болды. Әсіресе 1982 жылғы құрама футбол тарихындағы әлем чемпионатын ұтып алмаған ең ұлы командалардың бірі ретінде есте қалады. Оның құрамында Зико, Сократ, Фалькао, Жуниор және Тониньо Серезо сияқты ойыншылар болды. Ол сонымен қатар әртүрлі клубтардың, оның ішінде 1992 және 1993 жылдардағы «Сан-Паулудың» өте табысты жаттықтырушысы болды, сондай-ақ «Атлетико Минейро» және «Флуминенсе» командаларына да зор әсер етті. Теле Бразилия спорт баспасөзінде елдегі ең маңызды футбол менеджерлерінің бірі деп жиі айтылады. Оның ұнататын ойын стилі шабуылға бағытталған, және ол спортшыларды допты пас беру және жаттығу ойындары сияқты ойынның қарапайым негіздерін қайта-қайта жаттықтыру арқылы дамытуға сенді.

Алғашқы тәжірибе

Теле үйіне жақын орналасқан Itabirense Esporte Clube клубында ойнай бастады, содан кейін Сан-Жуао-дель-Рей қаласынан América клубында доп қурып жүрді.

Ойын мансабы

Теле "Флуминенсе", "Мадурейра" және "Васко да Гама" клубтарында ойнады. Ол сондай-ақ Бразилия ұлттық футбол құрамасының қосалқы ойыншысы болды. Ойыншы ретінде ол орталық шабуылшы позициясында ойнағанды ұнатты. Дегенмен, карьерасын қақпашы ретінде бастаған.

Басқарушылық мансап

1967 жылы "Флуминенсе" жастар құрамасын жаттықтырудан мансабы басталды. Төрт жылдан кейін Теле "Атлетико Минейро" клубын Бразилия чемпионатындағы алғашқы жеңісіне жеткізді. 1982 және 1986 жылғы әлем чемпионаттарында Бразилияның ең жақсы құрамаларының екеуін жаттықтырғандықтан, ол екі рет те турнирде жеңіске жете алмады. Бразилия ұлттық құрамасын жаттықтырудан бөлек, Сантана 1988 жылы "Фламенго" клубына басшы болып қайта оралды, бірақ 1990-1996 жылдар аралығында "Сан-Паулу" клубымен ең жарқын күндерін өткізді. Зетти, Кафу, Раи және Леонардо (аталған ойыншылардың барлығы 1994 жылы ұлттық құрамаға шақырылды) бар керемет құрамымен команда 1991 жылы Бразилия чемпионатында жеңіске жетті, содан кейін 1992 және 1993 жылдары Либертадорес кубогын ұтып алды – бұл 10 жылдың ішінде бразилиялық клубтың алғашқы жеңісі болды. Сол екі маусымда "Сан-Паулу" Токиодағы клубтар арасындағы әлем чемпионатында да жеңіске жетіп, алдымен Йохан Кройфтың "Барселонасын", содан кейін Фабио Капеллоның "Милан" клубын ұтты. Бұл құраманың есімі әлі күнге дейін жанкүйерлер арасында "Сан-Паулу" тарихындағы ең тамаша құрамалардың бірі саналады.

Өлім

1996 жылы инсульт алғаннан кейін зейнетке шығуға мәжбүр болды. 2003 жылы сол аяғының бір бөлігі сол аяқтағы ишемия салдарынан ампутацияланды. Ол Бело-Оризонте қаласындағы Фелисио Роксо ауруханасында операция жасатылды. Сантана 2006 жылғы 21 сәуірде іш инфекциясынан қайтыс болды. Оның денесі Бело-Оризонтедегі Cemitério Parque da Colina бейіште жерленді. Оның әйелі Ивонет және олардың ұлы мен қызы марқұмның естелігін сақтайды.