Кіріспе
Kaun Banega Crorepati (KBC) – үнді тіліндегі ойын-шоу. Бұл «Кім миллионер болғысы келеді?» франшизасының хинди тіліндегі ресми бейімделуі. Ол актер Амитабх Баччанды алып барушы ретінде бастады. Актер Шахрух Хан үшінші маусымда Баччанды алмастырды, содан кейін Баччан алып барушы ретінде қайта оралды. Бағдарлама 2000 жылдан 2007 жылға дейін алғашқы үш маусымында Star Plus телеарнасында көрсетілді және Sameer Nair бағдарламалық тобы тапсырыс берді. 2010 жылы ол Sony Entertainment Television телеарнасында көрсетіле бастады және 1-ші маусымнан 10-шы маусымға дейін BIG Synergy (әр түрлі кезеңдерде әртүрлі атаулармен) өндірді. Содан кейін, 10-шы маусымнан бастап Studio NEXT және 11-ші маусымнан бастап Tree of Knowledge (Digi TOK) бірлесіп өндіріс жасап келеді. Форматы «Кім миллионер болғысы келеді?» франшизасындағы басқа да шоуларға ұқсас: қатысушыларға көп таңдаулы сұрақтар қойылады және олар төрт мүмкін жауаптың ішінде дұрыс жауабын таңдауы керек, сондай-ақ олардың күмәні болған жағдайда пайдаланылатын көмекші құралдар беріледі. 2013 жылы 7-ші маусымда бас жүлде 7 крор болды және 2022 жылы 14-ші маусымда Үндістанның тәуелсіздігінің 75 жылдығын тойлау үшін 7,5 крорға дейін арттырылды.
Kaun Banega Crorepati (simply KBC; English: Who Will Become a Crorepati) is an Indian Hindi language television game show. It is the official Hindi adaptation of the Who Wants to Be a Millionaire? franchise. It began with actor Amitabh Bachchan as presenter. The actor Shah Rukh Khan replaced Bachchan for the third season, after which Bachchan returned as the presenter. The programme aired on Star Plus for its first three seasons from 2000 to 2007, and was commissioned by the programming team of Sameer Nair. In 2010, it started airing on Sony Entertainment Television and was produced by BIG Synergy (under various names over periods of time) from season 1 till season 10. Afterwards, the credited production companies co producing are Studio NEXT since season 10 and Tree of Knowledge (Digi TOK) since season 11 respectively. The format is similar to other shows in the Who Wants to Be a Millionaire? franchise: contestants are asked multiple choice questions and must select the correct answer from four possible choices, and are provided with lifelines that may be used if they are uncertain. Starting in season 7 in 2013, the top prize was ₹7 crore and was increased to ₹7.5 crore in Season 14 in 2022 to celebrate 75 years of India's Independence.
1-маусымы: 2000-2001
KBC 2000 жылдың 3 шілдесінде тұңғыш рет көрсетілді және оны Амитабх Баччан жүргізді, бұл оның үнді теледидарындағы алғашқы қатысуы болды. KBC бастапқыда қатысушыларға 1 крор рупия жеңіп алу мүмкіндігін ұсынды. KBC рейтингісінің төмендеуі бірден бағдарлама форматын өзгертіп, балалардың қатысуымен "Junior KBC" түрінде жаңартуға мүмкіндік берді, ол 2001 жылдың 6 мамырында эфирге шықты. Маусым 2001 жылдың 31 желтоқсанында аяқталды. Бағдарламаның тұңғыш маусымы жақсы қабылданып, сәтті болды.
2-маусымы: 2005-2006
2005 жылдың 5 тамызында шоу төрт жылдық үзілістен кейін қайта басталды және Kaun Banega Crorepati Dwitiya немесе KBC 2 деп аталды. Осы маусымда жоғары сыйлық сомасы 2 крор рупиге дейін екі есеге артты. 2006 жылы Амитаб Баччан 13 қаңтарда соңғы эпизодын түсіргеннен кейін ауырып қалғандықтан STAR Plus бұл шоуды күрт тоқтатты. Баччан ауырған кезде жоспарланған 85 эпизодтың 61-ін түсіріп үлкерген. Ол жазылғаннан кейін қайта оралатынын мәлімдеді, бірақ денсаулығының жағдайы қалған 24 эпизодты түсіруге мүмкіндік бермеген соң, Star TV өндірісті тоқтату туралы шешім қабылдады.
3-маусымы: 2007 жыл
Баччан бас тартқаннан кейін, Star Television үшінші маусымды жүргізу үшін Шахрух Ханды шақырды. Бас жүлде 2 крор рупийді құрады. Шоудың үшінші маусымы 2007 жылдың 22 қаңтарында Прасенжит Саркармен басталды, ол Баччанның денсаулығына байланысты екінші маусымның ортасында тоқтатылған соңғы қатысушы еді. Шоу жақсы бастады, бірақ жүргізушінің ауысуына байланысты рейтингі күрт төмендеді. Маусым 2007 жылдың 19 сәуірінде арнайы финалмен аяқталды.
4-маусымы: 2010
Шоу үш жарым жылдық үзілістен кейін қайта басталды. Төртінші маусымды (KBC 4) 2010 жылдың 11 қазанында Амитабх Баччан жүргізді. Бұл маусым аптасына төрт күн, дүйсенбіден бейсенбіге дейін кешке телеарна арқылы көрсетілді. Маусымның слоганы "Кой би сауаал чота нахи хота" (; сөзбе-сөз: Ешқандай сұрақ шағын емес). Шоу STAR Plus арнасынан Sony TV арнасына көшірілді. Төртінші маусымға арналған жаңа логотипке осы жылдың басында жарияланған жаңа Үндістан рупиясының символы қосылды. Төртінші маусымға қатысуға ниет білдірушілерді іріктеу 2010 жылдың 2 тамызында сағат 21:00-де басталды. Бұл маусымдағы жалпы жүлде қоры 1 крор рупий, ал джекпот сұрағы – 5 крор рупий болды. Шоудың төртінші маусымы бұрынғы жүргізуші Амитабх Баччанның оралуының арқасында өте сәтті болды. Маусым 2010 жылдың 9 желтоқсанында аяқталды. Осы маусымда, басқа елдердегідей, шоу ережелеріне бірнеше өзгерістер енгізілді. Сұрақтардың саны 15-тен 13-ке дейін азайтылды және АҚШ нұсқасындағыдай, әр сұраққа таймер қосылды. 1 және 2-ші сұрақтарға 30 секунд, ал 3-тен 7-ге дейінгі сұрақтарға 45 секунд уақыт берілді. 8-ден 13-ке дейінгі сұрақтарға уақыт белгіленбеді. Пайдаланылмаған уақыт жойылды және сақталмады (АҚШ нұсқасынан айырмашылығы, соңғы сұрақ үшін уақыт сақталды). Басқа елдердегі нұсқаларына ұқсас, көмекші құрал қолданылғанда таймер тоқтатылды және егер уақыт бітсе, қатысушы қолда бар жүлдесімен кетуге мәжбүр болды. Бұл маусымда "Қос сұрақ" және "Сарапшыдан сұрау" көмекші құралдары енгізілді (АҚШ-тағы Миллионер сағаты форматына ұқсас). Сондай-ақ, осы маусымнан бастап, "Бірінші саусақпен жауап беруші" конкурсанттары бұрын бір бөлімге келсе, енді бір аптаға қалуға рұқсат етілді.
Ыстық орындық
Бұл Hot Seat нұсқасы 2010 жылдың 1-4 қарашасы аралығында Дивали мерекесі қарсаңында басталды. Бұл нұсқадағы барлық қатысушылар – атақты адамдар болды. Бұл нұсқа "Миллионердің қызу орындығы" бағдарламасына ұқсас еді. 1-5 сұрақтарға 30 секунд, 6-10 сұрақтарға 45 секунд, ал 11-15 сұрақтарға 60 секунд уақыт берілді. Онда бір ғана көмек құралы болды, ол – "Пасс" деп аталатын.
Бесінші маусым: 2011
Амитаб Баччан бесінші маусымды жүргізуге оралды. Оның тұсаукесері 2011 жылдың 15 тамызында, Үндістанның Тәуелсіздік күнінде болды және 2011 жылдың 17 қарашасында аяқталды. Ол қайтадан аптасына төрт күн эфирге шықты. Алдыңғы маусыммен салыстырғанда, ойын жүргізуде бір ғана маңызды өзгеріс болды: қатысушы таңдаған бір ғана маңызды кезең (Падао) болды. Маусымның ұраны "Koi Bhi Insaan Chota Nahi Hota" (Сөзбе-сөз: Ешбір адам төмен емес) болды. Бұл маусым 2011 жылы Үндістан теледидарындағы ең танымал бағдарлама деп есептелді. Бұл маусымда "Гар Байте Джито Джекпот" деп аталатын үйде ойнау бөлімі енгізілді. Бұл бәйге үйдегі көрермендерге шоу кезінде SMS арқылы сұраққа жауап жіберуге мүмкіндік берді, сонда кездейсоқ таңдалған жеңімпазға 100 мың рупия сыйлық ретінде берілді, ол одан әрі дұрыс жауап берсе, осы соманы еселеуге мүмкіндік алды.
6-маусымы: 20122013
Маусымның тіркелуі (қатысушыларды іріктеу) 2012 жылдың 28 мамырында басталды. Бұл алтыншы маусым (KBC 6 деп белгіленген) де Амитабх Баччан жүргізді және 2012 жылдың 7 қыркүйегінде тұңғыш рет көрсетілді. Ол Sony TV телеарнасында жұмадан жексенбіге дейін кешкі уақытта эфирге шықты. Маусым 2013 жылдың 26 қаңтарында аяқталды. Маусымның ұраны: "Sirf Gyaan Hi Aapko Aapka Haq Dilata Hai" ("Тек білім ғана сізге құқығыңызды береді"). Бұл маусымда бұрынғы маусымдағы 13 сұрақ форматы сақталды. Осы маусымда KBC әлеуметтік тұрғыдан мүгедектерге ("Дүсра маука" – Екінші мүмкіндік) артықшылық берудің жаңа дәстүрін енгізді. Кислотамен күйдірілген Сонали Мукерджи Лара Даттамен бірге осы бағыттағы алғашқы арнайы бағдарламада пайда болды. 2013 жылдың 13 қаңтарында тағы бір арнайы бағдарлама көрсетілді, онда Махадалит Манодж Кумарға үнді актері Манодж Баджпаи сүйемелдеді. 6-шы маусымның жеңімпазы – Сунмит Каур.
7-маусымы: 2013
Шоу репетициялары 2013 жылдың 26 маусымында басталды. Тіркеу 2013 жылдың 27 мамырында сағат 20:30-да басталды. Жетінші маусым (KBC 7 деп аталады) Баччан жүргізді. Маусымның слоганы "Seekhna Bandh Toh Jeetna Bandh" (немесе жай ғана: Жеңуге үйреніңіз) болды. Жалпы жүлде қоры 7 крорға дейін артты, ал сұрақтар саны 13-тен 15-ке дейін өсті. Маусым 2013 жылдың 6 қыркүйегінде басталды. Маусымда бірнеше өзгерістер болды, оның ішінде Power Paplu деп аталатын жаңа көмекші құрал пайда болды. Бұл көмекші құрал қатысушыға бұрынғы сұраққа қолданған көмекші құралын қайта пайдалануға мүмкіндік берді (бірақ ағымдағы сұраққа жауап беруге тырысқанда қолданған құралды емес). Double Dip және Ask the Expert тоқтатылды, ал 50:50 және Flip the Question (сонымен қатар "Switch" немесе "Сұрақ ауыстыру" деп те аталады) қайта қолданысқа енгізілді. "Досыңа қоңырау шал" уақыты 45 секундқа ұзартылды. Джекпот сұрағының жүлдесі 7 крорға дейін артты. "Каун Банега Крорепати 2013" декорациясы 360 градус мультимедиалық сахна болды. Соңғы төрт сұрақ "Сапта Коти Сандук" жүйесінің бөлігі болды. "Бірінші жеңіске жеткен" жүйесі де өзгертілді. Бір сұрақ ойнаудың орнына, үш сұрақтан кейін жасалған көшбасшылар тізіміндегі жеңімпаз "Ыстық орынға" отырады (яғни, ең қысқа уақыт ішінде ең көп сұраққа дұрыс жауап берген ойыншы). Прашант 2013 жылы 5 крор жеңіске жеткісімен болды, бірақ ол джекпот сұрағына дұрыс жауап бермеді және 3,20,000 рупийге дейін төмен түсті.
8-маусымы: 2014
Осы маусымдағы ең жоғары жеңіс сыйлығы да 7 крор болды. KBC 8 тіркеуі 2014 жылдың 22 шілдесінде басталды, ал түсірілім 2014 жылдың 2 тамызында күйретілді. Кейбір эпизодтар Райпурда, ал қалғандары Гуджарат штатының Сурат қаласында, Сарсанадағы Сурат халықаралық көрме және конгресс орталығында (SIECC) түсірілді, фотосуреттерді Ашвин Борад түсірді. Бұл KBC-нің Мумбаидан тыс жерде түсірілген алғашқы реті болды. Маусым форматына ұсақ өзгерістер енгізілді, сұрақтар саны 14-ке дейін азайтылды, Double Dip 50:50-ді, ал Flip – Triguni (Үш дана) өмірлік желісімен ауыстырылды. «Досқа қоңырау шалу» мүмкіндігі 30 секундқа дейін қысқартылды және түпкілікті «Бірінші ең жылдам саусақ» жүйесі (1-6 маусымдарда қолданылған) қайта жаңартылды. Сериалдың премьералық эпизоды 2014 жылдың 17 тамызында (жексенбі) сағат 20:30-да 3 сағатқа созылып көрсетілді. Маусым дүйсенбіден бейсенбіге дейін кешкі уақытта эфирге шықты. Бастапқыда 1,5 сағатқа созылған бағдарлама, кейін бір сағатқа дейін қысқартылды. Маусым 2014 жылдың 6 қарашасында аяқталды және 9 қараша мен 16 қарашада екі үлкен финалдық эпизоды эфирге шықты. Маусымның слоганы: «Yahan Sirf Paise Nahi, Dil Bhi Jeete Jate Hain». Премьералық эпизодқа арнайы қонақтар шақырылды: Colors TV арнасының «Comedy Nights with Kapil» сериалынан телекомик Капил Шарма; Sony TV арнасының «CID» сериалынан Шиважи Сатам, Даянанд Шетти және Адития Шривастава; сондай-ақ Sony TV арнасының «Bharat Ka Veer Putra – Maharana Pratap» сериалынан Rajput батыры Махарана Пратап, яғни Фейсал Хан керемет би өнерін көрсетті. Басқалардың ішінде, Neil Nongkynrih жетекшілігіндегі Шиллонг камералық хоры KBC8 ашылу салтанатында Болливудтың мәңгі жасыл әндерінен попурри орындады, содан кейін патриоттық ән шырқады.
9-маусымы: 2017
3 жылдық үзілістен кейін KBC эфирге қайта оралды, Баччан 28 тамызда Sony TV телеарнасында көрсетіліп, жүргізушілік міндетін қайта бастады. Бұл маусымның слоганы "Jawaab dene ka Waqt aa Gaya Hai" болды. Шоу дүйсенбіден жұмаға дейін сағат 21:00-де көрсетілді, ал жұма күнгі эпизод "Nayi Chaah Nayi Raah" деп аталды. Маусымда 16 сұрақтан тұратын формат енгізілді, онда алғашқы 10 сұрақ уақыт бойынша шектелген (алғашқы бесеуіне 45 секунд, келесі бесеуіне 60 секунд). 50:50 көмек құралы Double Dip-ті, ал "Үш дана" көмек құралы Plus One (АҚШ нұсқасынан) көмек құралымен ауыстырылды. "Досқа қоңырау шалу" (қазір Jio компаниясының демеушілігімен) бейне қоңырау мүмкіндігін ұсынды. Егер қатысушы 16-шы сұраққа (Jio Jackpot Question) жетсе, ол қалған көмек құралдарын пайдалана алмайды. Шоудың соңғы эпизоды 2017 жылдың 7 қарашасында "Абхинандан Аабхар" деп аталды.
10-маусымы: 2018
Шоу 2018 жылдың 6 маусымында тіркеуді бастады және 2018 жылдың 3 қыркүйегінен бастап Sony TV арнасында көрсетіле бастады. Оншы маусымның слоганы – «Қайтақ Рокоге». Осы маусымда "Досыңа телефон" көмегі "Сарапшыға сұра" көмегімен ауыстырылды.
Рейтингтер
Бірінші маусымның жалпы орташа рейтингі 14,1 ТВР құрады, ал екінші және үшінші маусымдар 11,1 және 6,8 ТВР көрсетті. Бірінші маусым 22% көрерменмен басталып, дебют аптасында 8,96 ТВР жинады және тез арада 54%-ға дейін өсті. 2000 жылдың шілде айының соңында ол ең көп тамашаланған телебағдарламаға айналып, StarPlus арнасын алғаш рет бірінші орынға көтерді, сонымен қатар Амитабх Баччанның мансабын жаңартты. Келесі жеті күнде рейтинг 9,57, 11, 12,6, 12,4, 12,9, 13,2 және 14,7 ТВР-ға дейін жоғарылады. 2000 жылдың қараша айына дейін 10 ТВР-дан жоғары көрерменді сақтап, 2000 жылдың желтоқсанында 8–9 ТВР-ға, ал 2001 жылдың қаңтарында 6–7 ТВР-ға төмендеді. 2001 жылдың 3 ақпанында аяқталған аптада 7,2 ТВР жинады, бірақ бұл кезеңде үздіксіз бірінші орында болды. Ол кездегі ең жоғары рейтинг – 27,13 ТВР (2000 жылдың қазан айы). Екінші маусым 19,75 ТВР-мен ашылды. Үндістанның нақты аймақтарындағы көрермендерді талдау көрсетті, премьера кезінде Мадхья-Прадештен 38 ТВР жиналып, ең көп көрерменді аймақ болды. Шахрух Хан жүргізген үшінші маусымның рейтингісі Амитабх Баччан жүргізген бұрынғы маусымдарға қарағанда төмен болды және даму барысында төмендеді. Маусым 2007 жылдың 22 қаңтарында 12,33 ТВР және 23 миллион көрерменмен ашылды, ал келесі күндері 10,44 және 7,36 ТВР-ға төмендеді. 25 қаңтарда 9,24 ТВР-ға дейін өсті, бірақ бұл көрсеткіш Star Plus-тың бұрынғы маусымдарымен салыстырылмады. Sony Entertainment Television арнасында көрсетіле бастаған төртінші маусым 6,24 ТВР-мен ашылды, дебют аптасында орташа рейтинг 5,2 ТВР-ды құрады және орташа рейтинг шамамен 4 ТВР болды. Бесінші маусым 5,2 ТВР-мен ашылды және апта ішінде орташа рейтинг 4,52 ТВР-ға жетті. 35-аптада 5,2 ТВР көрсеткішімен екінші орында болды. Маусымның ең жоғары рейтингісі 2011 жылдың 1 және 2 қарашасында эфирде болған екі эпизодқа 7,2 және 8 ТВР құрады. Бұл эпизодта жеңімпаз Сушил Кумар 5 крор рупий жеңіп алды, бұл соңғы екі жылда кез келген Хинди GEC үшін ең жоғары рейтинг болды. Сериалдың жалпы орташа рейтингі шамамен 4 ТВР болды. Алтыншы маусымның бірінші эпизоды ең көп тамашаланған Хинди GEC болды, ол 6,1 ТВР жинады, бұл оны жылдың ең жақсы теледидарлық жобасы етті және келесі күні 5,3 ТВР жинады. Сегізінші маусымның алғашқы эпизоды 8,96 миллион көрерменді тартты және сол аптада орташа есеппен 5,2 миллион көрермен болды. Тоғызыншы маусым 6,2 миллион көрініспен ашылды. Жалпы, бұл маусым ең көп тамашаланған Хинди GEC болды және бірнеше ай бойы бірінші орында тұрды.