Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1860 жылы жергілікті американдықтар мен қоныс аударушылар арасындағы қарулы қақтығыс.
1860 armed conflict between
Native Americans and settlers
Пают соғысы, сондай-ақ Пирамида көлі соғысы, Вашо үндістері соғысы және Пах-Ют соғысы деп те аталады. Бұл АҚШ-тан келген қоныс аударушыларға қарсы Солтүстік Паюттар, Шошон және Баннок тайпаларының одағы арасындағы қарулы қақтығыс болды, олар әскери күштермен қолдау көрсетілді. Оқиға 1860 жылдың мамыр айында Юта аймағындағы Пирамида көлі маңында, қазіргі Невада штатының солтүстік-батыс бөлігінде болды. Соғысқа дейін бірқатар күшейе түсетін зорлық-зомбылық оқиғалары болды, нәтижесінде екі ірі шайқаста 79 ақ адам және 25 жергілікті тұрғын қаза тапты. 1860 жылдың тамызында атысты тоқтату туралы келісімге қол жеткізілгенге дейін ұсақ шабуылдар мен қақтығыстар жалғасты, бірақ ешқандай шарт жасалмады.
The Paiute War, also known as the Pyramid Lake War, Washoe Indian War and the Pah Ute War, was an armed conflict between Northern Paiutes allied with the Shoshone and the Bannock against settlers from the United States, supported by military forces. It took place in May 1860 in the vicinity of Pyramid Lake in the Utah Territory, now in the northwest corner of present day Nevada. The war was preceded by a series of increasingly violent incidents, culminating in two pitched battles in which 79 Whites and 25 Indigenous people were killed. Smaller raids and skirmishes continued until a cease fire was agreed to in August 1860; there was no treaty.
Өмірбаян
Қазіргі Неваданың солтүстік-батысындағы алғашқы қоныстану Солтүстік Пайют және Шошон тайпаларына зиян келтірді. Шошон және Пайют тайпалары шөлдің аз қорларымен күнешілік етіп, бұғы және қоян аулап, сондай-ақ шегіртке, кеміргіштер, тұқымдар, жаңғақтар, жидектер мен тамырлар жеген. Кеншілер Пайют тайпасының маңызды тағамдық көзі болған жалғыз жапырақты пинион тоғайларын кесіп тастады, ал Невада шөлдерінің салдарынан қоныс аударушылар су көздерінің маңына жиналды. Қоныс аударушылардың малдары сирек өсімдіктерді таптап, жеп қойды. Сонымен қатар, қоныс аударушылар мен Пайюттер жайылымдық жерлер үшін бәсекелестікке түсті, онда қоныс аударушылар мал өсіруге тырысты. Түпкі тұрғындар өзгеріске ішінара бейімделіп, тамақ пен заттарға алмастырып, әсем тоқылған себеттер, бұғы және қоян терілерін саудалады. Кейде қоныс аударушылар оларға тамақ немесе киім-кешек берді. Кейбір түпкі тұрғындар қоныс аударушылардың шаруашылығында жұмыс істеді немесе Пони Экспресс станцияларында мал бақты. Дегенмен, олар өз жерлеріне жасалған шабуылға наразылық білдірді. Басшы Нумага Вирджиния қаласына сапар шегіп, Пайюттердің шағымдарын жеткізді. Малшылар Пайют жайылымдарының барлық жеріне мал айдап, Пайют аттарының жеген шөбін малдары жеп қойды. Ең жаманы, оның айтуынша, егер басшы Нумага малдарының жоғалып кеткенін айтқан малды қайтармаса, малшылар күш қолданумен қорқытқан. Малшылар жергілікті милиция капитаны Уильям Уэзерлоуға Нумага мен түпкі тұрғындар олардан аптасына екі бас ірі қара талап еткендерін айтты.
Early settlement of what is now northwestern Nevada had a disruptive effect on the Northern Paiute and Shoshone. The Shoshone and Paiute had subsisted on the sparse resources of the desert by hunting deer and rabbit and eating grasshoppers, rodents, seeds, nuts, berries, and roots. Miners felled single leaf pinyon groves, a major food source for the Paiute, and because of the Nevada deserts, settlers grouped around water sources. Settlers' livestock trampled or ate the sparse vegetation. In addition, settlers and Paiutes competed for grazing lands, where the settlers tried to run cattle. Native Americans partly adapted to the change by trading finely woven baskets, deer, and rabbit skins for food and goods. Other times, settlers gave them food or blankets. Some Native Americans took jobs farming for settlers or served as stock tenders on Pony Express stations. Nonetheless, they resented the encroachment into their territory. Chief Numaga traveled to Virginia City and aired the grievances of the Paiutes. Herders had driven cattle all over Paiute grazing land, letting their livestock eat grass used by Paiute ponies. Worst, he claimed, these cattlemen threatened violence if Chief Numaga did not return cattle they claimed as missing from their herds. Cattlemen told William Weatherlow, a local militia captain, that Numaga and the Native Americans were extorting two cattle a week from them.
1857 жыл: соғыстың басталуының белгісі ретінде солтүстікке шабуылдар
1857 жылы майор Уильям Ормсби (кейіннен Пирамида көлінің бірінші шайқасында қаза тапқан) және "Смит" деп танылатын адам құрлық арқылы жүретін дилижанстың агенттері болды. 1857 жылдың 5 қазанында Ормсби төтенше жағдайға дайын болу үшін оқ-дәрі дайындау туралы шұғыл хат жіберді, өйткені кісі өлтірулер мен қарақшылықтарға байланысты Вашо тайпасымен қақтығыс болатынын болжады. Ормсби содан кейін Вашомен біраз уақыттан бері қақтығыста болған Пайюттармен одақтасты. 20-30 шаруа және 300-400 Пайютпен бірге Ормсби Вашо және Кіші Үндістерді Карсон аңғарына қуып барды.
In 1857, Major William Ormsby (who later died in the First Battle of Pyramid Lake) and a man known as "Smith" were agents for the overland stagecoach. On October 5, 1857, Ormsby sent an express letter for ammunition to be ready for an emergency, foreseeing conflict with the Washoe people due to murders and robberies. Ormsby then allied with the Paiutes, who had been in conflict with the Washoe for some time. With 20 30 settlers and 300 400 Paiutes, Ormsby went in pursuit of the Washoes and Little Indians into the Carson Valley.
1858: Пайуттермен келісім
1858 жылға қарай, үндістер мен ақтар барлықтары үшін теңдік принципіне негізделген келісімге келді. Ақтар мен үндістер сияқты ұрылар мен кісі өлтірушілерді билік органдарына тапсыру қажет еді. Содан кейін Нумага басшылығымен пайюттар ақтармен бірге Сьерра-Невада тауларының ар жағынан келген Пит-Ривер үндістерінің шабуылдарына қарсы күресті. Келесі екі жыл бойы пайюттар мен ақтар салыстырмалы бейбітшілікте өмір сүрді. Дегенмен, 1858 жылғы қыс тым суық болды, Сьерра-Невада арқылы азық-түлік пен адамдарды жеткізу мүмкін болмады. Тағам жетіспеді, бұл тұрғындарды жабайы жануарларды аулауға мәжбүр етті. Шабуыл жасаған топты ұстағаннан кейін, олардың Смоук Крик Сэм (Бас Сааба) пайют тобының мүшелері екені анықталды – Нумага мен Виннемуккадан (сонымен қатар басшы Тракки деп те аталады) бөлініп шыққан топ. Ақтар кек алуды талап етті. Сюзанвиллде губернатор Руп пен капитан Уэзерлоумен кездесу өтті. Губернатор Уэзерлоу мен Томас Харвиге Пирамида көлінде Нумагамен кездесіп, кісі өлтірулер туралы сұрауға, келісімді сақтап, кісі өлтірушілерді тапсыруға бұйрық берді. Оқиғаның себептері туралы әртүрлі пікірлер бар. Бір дерек бойынша, шабуылды солтүстіктен келген көшпелі топ себепсіз жасаған. 1880 жылғы сұхбатта пайют мүшесі берген басқа бір мәліметте, оқиға Уильямс станциясының иелері екі кісінің жас үндіні алдап, оның понисін жарамсыз мылтыққа айырбастап, екі пайют баласын ұстап кеткенінен басталғаны айтылады. Келісімнен бас тартуға тырысқанда, қоныс аударушылардың иті балаға шағып, олар оған күлді. Жас үнді тайпаға қоныс аударушылардың жертөлесінде екі жоғалған пайют баласының даусын естігенін айтты. Пайют тобы Уильямс станциясында қоныс аударушыларды тапқанда, бала тек иттің ұлығуын естігенін, жоғалған балалардың даусын естімегенін мәлімдеді. Соңында, топ ер адамдарды өлтіріп, екі баланы байлап тастады. Ашуға еріккен олар, аймақтағы барлық ақтарды өлтіріп, кетіп қалды. 8 мамырда станция иесі Уильямс келгенде, оның екі бауырласының денелері қиратылған, ал салонның үш тұрақты тұтынушысы өлтірілгенін көрді. Оқиға қызу пікірталас тудырып, Уильямс станциясының маңында 500 үндінің барлық адамды өлтіргені туралы әңгімелер тарады. Үшінші мәлімет бойынша, ұрланған балалар – 12 жасар екі қыз, олар жасырынғанға дейін зорлыққа ұшыраған. Бұл мәліметке сәйкес, Уильямс станциясына шабуыл жасаған топтың құрамында қыздардың әкесі де болған. Оқиға туралы хабар Нумагаға жеткенде, ол: «Кеңес берудің қажеті жоқ, соғысқа дайындалуымыз керек» деген.
By 1858 the Native Americans and Whites agreed to a treaty with the principle of equal justice for all. Thieves and killers, white or Native, were to be turned over to the authorities. Thereafter, Paiutes under Numaga fought alongside Whites against raiding parties of Pit River Natives from across the Sierra Nevada. For the next two years, the Paiutes and Whites lived in relative peace. However, the winter of 1858 was especially harsh, making it impossible to get provisions or people over the Sierra Nevada. Food became scarce, forcing residents to hunt for wild game. After catching up with the raiding party it was ascertained that the raiders were part of the Smoke Creek Sam (Chief Saaba) band of Paiutes—a band that had broken off from Numaga and Winnemucca (aka Chief Truckee). The Whites began to demand revenge. A meeting was held in Susanville with Governor Roop and Captain Weatherlow. The governor directed Weatherlow and Thomas Harvey to meet Numaga at Pyramid Lake and ask him about the murders and to honor the treaty and turn over the killers. There are conflicting accounts as to the party's motivation. One account claimed the raid was made without cause by a renegade band from the north. Another account, given by a Paiute member in an 1880 interview, claimed the incident originated when two proprietors of Williams Station deceived a young Native, persuading him to trade his pony for a bad gun, and captured two Paiute children. In an argument to back out of the deal, the settlers' dog bit the boy, and the men laughed at him. The young Native then reported to the tribe how he had heard two missing Paiute children in the settlers' root cellar. When a Paiute party found the settlers at Williams Station, they claimed the boy only heard the dog yelp and not any missing children. Ultimately, the party killed the men and found the two children tied up. In their rage, they murdered all the Whites in the area and left. When Williams, owner of the station, returned on May 8, he found his two brothers' bodies mutilated and three patrons of the saloon murdered. Passions were aroused, and stories escalated to include tales of 500 Indians who killed every person in the vicinity of Williams Station. A third account claimed the kidnapped children were two 12 year old girls who were sexually assaulted before being hidden. According to this account, the band who attacked Williams Station was a rescue party that included the girls' father. When the news of the situation reached Numaga, he allegedly said, "There is no longer any use for counsel; we must prepare for war."
Пирамидалық көлдің екінші шайқасы
Маусымның соңында Стюарт пен Хейс Ормсбидің жасағының іздерін қайта басып, Ормсби шайқасы болған жерде Нумаганың пайюттарына шабуыл жасады. Хейс пен Стюарт Нумаганы жеңіп, пайют әскерлері Ұлы ойпаңға шашырап кетті. Пирамида көлінің солтүстік-шығысындағы Көлдік қатардағы шағын қақтығыстан кейін ерікті күштер таратылды, ал Стюарттың әскерлері Уильямс станциясының жанындағы Карсон өзеніне оралып, Черчилль бекінісін салды. Үш полк мүшесі мен 25 пайют қаза тапты.
In late June, Stewart and Hays retraced the steps of Ormsby's command and attacked Numaga's Paiutes at the same location as Ormsby's fight. Hays and Stewart defeated Numaga, and the Paiute forces scattered across the Great Basin. After a minor skirmish in the Lake Range northeast of Pyramid Lake, the volunteer forces were disbanded, and Stewart's regulars returned to the Carson River near Williams Station to construct Fort Churchill. Three regiment members and 25 Paiutes were reported killed.
Салдары
Пирамидалық көлдің екінші шайқасынан кейін федералдық күштер Пайюттарға сол аймақты беруге жол бермес үшін Пирамидалық көлдің оңтүстік жағында шағын бекініс салды. Шағын қақтығыстар мен шабуылдар тамыз айына дейін жалғасты, содан кейін Нумага мен Пирамидалық көлдің солтүстігіндегі аймақта жұмыс істеген ақ геодезистер арасында Невада штатындағы Дип-Холда өткен кездесуде ресми емес уақытша атысты тоқтату туралы келісімге қол жеткізілді. 1861 жылы Пирамидалық көлдегі бекініс Карсон өзенінің оңтүстігінде орналасқан Черчилль бекінісінің пайдасына тасталды. Пирамидалық көл соғысында қаза тапқан Пайюттардың саны аз болғанмен, азық-түлік жинауға, әсіресе Пирамидалық көлде балық аулауға кедерес келтіру салдарынан аштықтан көбірек адам қаза болуы мүмкін. 1878 жылғы Баннок соғысын Пирамидалық көл соғысының жалғасы деп қарастыруға болады, себебі бірқатар Пайюттар мен Баннок екі соғыста да қатысты. Бұл соғыс атақты Пони Экспресс-ке тигізген әсерімен ерекше көзге түседі. Бірнеше станцияға шабуыл жасалды және қызмет көрсетуде алғашқы және жалғыз кешігулер тіркелді. Осы кезеңде Роберт "Пони Боб" Хаслам сияқты бірнеше атшылар өзгелерден ерекше көзге түсті, ол 1860 жылдың 10 мамырында Тахо көлінен (Жұма станциясы) Форт-Черчилльге және кері жолға тоғыз сағаттық демалыспен үлгерді.
After the second battle of Pyramid Lake, the federal forces built a small fort at the southern end of Pyramid Lake to deny that area to the Paiutes. Small skirmishes and raids continued until August, when an informal cease fire between Numaga and white surveyors working in the area north of Pyramid Lake was achieved during a meeting at Deep Hole, Nevada. In 1861 the fort at Pyramid Lake was abandoned in favor of Fort Churchill, further south on the Carson River. While the number of Paiutes killed in action during the Pyramid Lake War was probably quite small, the disruption to food gathering activities, especially fishing in Pyramid Lake, may have killed more from starvation. The Bannock War of 1878 may be viewed as a continuation of the Pyramid Lake War, as some Paiutes and Bannock fought in both wars. The war is of particular note because of its effect on the famed Pony Express. Several stations were ambushed and the service experienced its only delays in delivery. A few riders distinguished themselves during this time, especially Robert "Pony Bob" Haslam, who accomplished (out of necessity) a between Lake Tahoe (Friday's Station) and Fort Churchill and back with only nine hours of rest around May 10 of 1860.