Кіріспе

Виктория штатының электр энергиясын жеткізушісі, Австралия

Виктория мемлекеттік электр энергиясы комиссиясы (SEC, SECV немесе ECV) – Австралияның Виктория штатындағы мемлекеттік электр энергиясы компаниясы. Бастапқыда штаттың қоңыр көмір қорынан электр энергиясын өндіру үшін құрылған SEC, 1990 жылдарға дейін Виктория электр энергетикасының көптеген салаларын монополиялап, кейін таратылып, көбінесе жекешелендірілді. Бірнеше онжылдық үзілістен кейін, 2023 жылы жаңартылатын энергия және сақтау нарықтарына инвестиция жасау үшін қайта құрылды. 1918 жылы Виктория Парламенті Латроб аңғарындағы қоңыр көмірдің мол қорынан пайдалану мүмкіндігін зерттеу үшін Электр комиссарлары кеңесін тағайындады. Комиссарлар, көп ұзамай SEC деп аталды, Яллоурн қаласында алғашқы электр станциясын салды, электр энергиясын тарату және сату бизнесіне кірісіп, электр энергетикасы саласында реттеушілік өкілеттіктерге ие болды. 1970 жылдары SEC Виктория штатының барлық электр жүйесіне дерлік монополиялық құқыққа ие болды. 1990 жылдардың басында SEC-тің бизнесі мен активтері таратылып, жекешелендірілді, ал оның реттеу функцияларын басқа мемлекеттік органдар қабылдады. Қалған активтер мен міндеттемелерді басқару және мемлекеттік субсидиямен берілетін электр энергиясына келісімшарттарды басқару үшін номиналдық ұйым қалды. 2022 жылғы штаттық сайлау кампаниясы кезінде Дэниел Эндрюс басқаратын Виктория Еңбек партиясы SEC-ті реттелмеген Ұлттық электр нарығына қатысушы ретінде қайта жаңғыртуға уәде берді. Еңбек партиясының сайлаудағы жеңісінен кейін 2023–24 жылдарға арналған мемлекеттік бюджеттен жаңа мемлекеттік компания SEC Victoria-ға бастапқы 1 миллиард доллар инвестиция бөлінді. 2023 жылдың соңында енгізілген бірқатар заңнамалық реформалар, сәтті аяқталған жағдайда, жаңа SEC-тің жаңартылатын энергияны жеткізуші ретінде әрекет етуіне Виктория Конституциясында міндеттеме береді және Парламенттің ерекше көпшілігі болмаса, оны таратуға немесе жекешелендіруге тыйым салады.

Өмірбаян

Электр энергиясын өндіру алғаш рет мүмкін болғанда, оның негізгі қолданылу аясы қоғамдық ғимараттарды, көшелерді жарықтандыру және кейіннен электр трамвайларын пайдалану болды. Осының нәтижесінде электр энергиясын өндіру және тарату муниципалитеттер, кеңестерге франшиза негізінде жеке компаниялар немесе бірлескен жеке-мемлекеттік органдар тарапынан жүзеге асырылды. SECV құрылғанға дейін электр энергиясын өндіру және таратумен бірқатар жеке және муниципалды генераторлар мен тарату компаниялары айналысты. Викториядағы ең ірі муниципалды электр стансасы 1892 жылы Мельбурн қалалық кеңесі тарапынан ашылды. Ол қала тұрғындарына электр энергиясын Спенсер көшесіндегі электр стансасынан өндіріп берді, сонымен қатар басқа муниципалды таратушыларға оптомдық саудамен қамтамасыз етті. Ең ірі жеке компания – 1899 жылы құрылған және бірнеше басқа муниципалды таратушылармен 30 жылдық франшизалық келісім бойынша жұмыс істеген Мельбурн электрмен жабдықтау компаниясы болды. Компания Ричмонд және Джилонг электр стансаларын басқарды. Электр энергиясын өндіруші ірі компаниялардың соңғысы – Мельбурн қалалық аймағындағы пойыздарды электрмен қамтамасыз ету үшін Ньюпорт электр стансасын пайдаланған Виктория теміржолы болды. Бұл алғашқы генераторлардың барлығы отынмен Жаңа Оңтүстік Уэльстің наразылықтарға бейім қара көмір өнеркәсібінен қамтамасыз етілді. Викторияда Мельбурннің шығысында, Латроб аңғарында қоңыр көмірдің мол қоры бар. Қоңыр көмірдің энергия тығыздығы жоғары ылғалдылығына байланысты төмен, сондықтан оны Мельбурнге тасымалдау экономикалық тұрғыдан тиімді емес еді. Алайда, электр беру технологиясындағы жетістіктер отын көзіне жақын жерде электр энергиясын өндіруге және оны тұтынушыға жеткізуге мүмкіндік берді. Викторияның Электр комиссарлары 1919 жылы 1918 жылғы Электр комиссарлары туралы заңға сәйкес құрылды және Электр жарығы және қуаты туралы заңның басқаруын Қоғамдық жұмыстар департаментінен қабылдады. Электр комиссарлары 1920 жылғы Мемлекеттік электр энергиясы комиссиясы туралы заңға сәйкес 1921 жылдың 10 қаңтарында Викторияның Мемлекеттік электр энергиясы комиссиясы (SECV) болып қайта құрылды. Сэр Джон Монаш төраға және бас менеджер болды, ал Харпер – бірінші бас инженер, ол 1936 жылы зейнеткерлікке шықты.

Күрделі жұмыстар

SECV жүргізген алғашқы күрделі жұмыстар 50 МВт Yallourn электр станциясының, брикет фабрикасының және Латроб аңғарындағы ашық карьерлік қоңыр көмір кенішінің құрылысы болды. SECV-ге 1917 жылы ұсынылған Yallourn жұмыстарына 2,86 миллион доллар бөлінді. 1924 жылы 132 кВ желісі арқылы 160 км қашықтықта Мельбурн қаласына электр қуатын беру басталды. SECV 1956 жылы 220 кВ, ал 1970 жылы 500 кВ желісіне көшті. SECV 1923 жылы Ньюпорт "Б" электр стансасын салып, Yallourn электр стансасы іске қосылғанға дейін Мельбурн қаласын электр қуатымен қамтамасыз етті. Ньюпорт "Б" импортталған қара көмірмен және Yallourn брикеттерімен жұмыс істеді. Гидроэлектр станциясын салу жұмыстары 1922 жылы Мельбурнның солтүстік-шығысындағы Рубикон гидроэлектрлік кешенінде басталды. Ол алғашқы он жыл ішінде SECV өндірген электр қуатының орташа есебімен 16,9%-ын қамтамасыз етті. Киева гидроэлектрлік жобасы 1937 жылы бекітілді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс оның дамуын тежеді.

Shell компаниясы (1994-2023)

SECV мемлекеттік меншіктегі, атқару комитеті басқаратын, күрт азайған ұйым ретінде өз қызметін жалғастыруда. Ол қоңыр көмірді газдандырушы HRL Limited компаниясының қарызы бойынша міндеттемелерді ұстап тұрды және Vicpower Trading деген атпен Портленд алюминий қорыту зауытына электр энергиясын жеткізуші болып қала берді.