Кіріспе

chembox │ verifiedrevid=455355523 │ ImageFile=Alpha CuCN бірлік ұяшығы CM 3D шарлары.png │ ImageFile1 = Copper(I) cyanide A.jpg │ ImageSize = │ IUPACName = Copper(I) cyanide │ Басқа атаулар = Cuprous cyanide, copper cyanide, cupricin │ Section1 = │ Section2 = │ Section3 = │ Section4 = Chembox қауіптері │ NFPA H = 4 │ NFPA R = 0 │ NFPA F = 0 │ NFPA S = │ GHSPictograms = │ GHSSignalWord = Қауіпті │ HPhrases = │ PPhrases = │ ExternalSDS = Oxford MSDS │ FlashPt = Отқа оңай тұтанбайды │ PEL = TWA 1 мг/м3 (Cu ретінде) │ REL = TWA 1 мг/м3 (Cu ретінде)

Құрылымы

Мыс цианиді — координациялық полимер. Ол екі полиморфты түрінде кездеседі, екеуінде де цианидтік көпірлермен байланысқан сызықты мыс(I) орталықтарынан құралған [CuCN] тізбектері бар. AgCN-мен изоструктуралық жоғары температуралы полиморф HT CuCN-де сызықты тізбектер гексагонды торға жиналады, ал жақын тізбектер +/ 1/3 c-ға қабаттасқан, 1-суретте көрсетілген. Төмен температуралы полиморф LT CuCN-де тізбектер сызықтықтан ауытқып, толқынды қабаттарға жиналады, олар AB түрінде жиналады, ал жақын қабаттардағы тізбектер 49° бұрылыспен орналасқан, 2-суретте көрсетілген. LT CuCN инертті атмосферада 563 K-қа дейін қыздыру арқылы HT CuCN-ге айналуы мүмкін. Екі полиморфтың да мыс-көміртек және мыс-азот байланыстарының ұзындығы ~1,85 Å, ал көпірлік цианидтік топтар бастан-құйрыққа тәртіпсіздік көрсетеді.

Реакциялар

Мыс цианиді суда ерімейді, бірақ CN− ионы бар ерітінділерде жылдам еріп [Cu(CN)3]2− және [Cu(CN)4]3− түзеді, олар тиісінше тригональды жазық және тетраэдрлік координациялық геометрияны көрсетеді. Бұл кешендер ерітіндіде [M(CN)2]− иондарын түзетін күміс және алтын цианидтерінен өзгеше. Координациялық полимер KCu(CN)2 құрамында [Cu(CN)2]− бірліктері бар, олар спираль тәрізді аниондық тізбектерді құрап байланысады. Мыс цианиді сондай-ақ шоғырланған сулы аммиакта, пиридинде және N-метилпирролидонда ериді.

Қолданбалар

Мыс цианиді мысты электрожабу үшін қолданылады. CuCN арил галоидтерін нитрилдерге Розенмунд-Вон Браун реакциясында түрлендіруге пайдаланылады. CuCN сондай-ақ окистану жағдайларында нитрилдің жұмсақ электрофильдік көзі ретінде қолданылады, мысалы, екіншілік аминдер, сондай-ақ сульфидтер мен дисульфидтер осы әдістеме арқылы тиімді цианилендіріледі. Бұл соңғы әдістеме кейін домино 3 компоненттік реакцияда қолданылып, 2 аминобентиазолдардың түзілуіне әкелді.