Кіріспе

Септимус Хип – ағылшын жазушысы Энджи Сейдждің сол аттас басты кейіпкері бар балалар фантастикалық романдарының сериясы. Барлығы жеті романды қамтиды: «Магик», «Флайт», «Физик», «Квест», «Сирен», «Дарк» және «Файр». Біріншісі, «Магик», 2005 жылы, ал соңғысы, «Файр», 2013 жылы жарық көрді. Серияға толық түсті қосымша, «The Magykal Papers» 2009 жылдың маусымында жарияланды, сондай-ақ «The Darke Toad» атты онлайн повесть қолжетімді. «Файр» оқиғаларынан жеті жыл өткен соң, 2014 жылдың қазан айында «ТодХантер Мун Сериалы» атты жалғастыру трилогиясы басталды. Серия Септимус Хиптің басынан кешетін оқиғаларды баяндайды, ол жетінші ұлдың жетінші ұлы ретінде ерекше сиқырлы қабілеттерге ие. Ол сериалдың («ExtraOrdinary») сиқыршысы Марсия Оверстрандтың шәкірті болғаннан кейін, шәкірттігі аяқталғанша жеті жыл мен бір күн оқуға тиіс. Бірінші кітапта ол өзінің әйелі Зельда Зануба Хип оның нағыз кім екенін ашқанға дейін «Жас армияның 412 нөмірі» деп аталады. Оның оқиғалары отбасының жылылығы мен күшінің аясында өтеді және олар тұратын қауымдастықтың, Қаланың мұрагері болған, оның асырап алған әпкесі Дженнамен бірге дамиды. Романдардағы оқиғалар керемет фантастикалық әлемде өтеді, Септимус пен оның достары жеңуге тиіс көптеген қиындықтарды көрсетеді. Кітаптар ұлттық бестселлерлер тізіміне енді және бүкіл әлем бойынша сыншылардың жоғары бағасын алды; Warner Bros. бірінші кітап негізінде фильм түсіру құқығын сатып алды. Серия кейіпкерлерінің шынайылығы мен байлығы, олардың оқиғаларының қызықтылығы және оның юморымен ерекшеленеді. Ол Гарри Поттер және осы жанрдағы басқа да туындылармен салыстырылады.

Даму

Автор Энджи Сейдж Септимус Хип кейіпкерінің, оның соңғы тағдыры мен ол тұратын әлемнің бастапқыда-ақ оның қиялында толыққанды қалыптасқанын, бірақ оның саяхатындағы аралық қадамдарды және ол кездесетін кейіпкерлерді әлі шешпегенін айтты. Септимус Хиптің әлемі – көптеген жандар мен адамдардың кенеттен пайда болып, оқиғаларға араласатын бір орын деп сипатталды. Септимус Хип кейіпкерінің қалыптасуы туралы айтқан Сейдж, оны өзінің нағыз кім екенін білмейтін, жат және қауіпті әлемдегі адам ретінде бейнеледі. Сериал Марсия Оверстранд кейіпкерінің дамуымен күш алды, оны Сейдж шабыттың көзі деп есептейді. «Септимус Хип» – Хиптер отбасының жылуы мен күшіне негізделген. Сейдж бір сұхбатында былай деді:

Мен олардың өмірге бейжай қанастауын және егер олар дұрыс емес деп ойласа, биліктің бұйрығын орындамауын ұнатамын. Олардың өмірін кейде қиындататын жағдайлар болады, бірақ олар шағымдана бермейді, керісінше, бар күштерін жұмсап, мәселені шешуге тырысады. Менің ойымша, олар басқа адамдарды керемет қабылдайды, себебі олар бірлік ретінде өте күшті. Сонымен қатар, олар жағдайларға байланысты бөлініп кеткен отбасы, және мен отбасылар бір-бірінен алыс тұрса да, жақын болып, бір-біріне қамқорлық жасауға болатынын көрсетуді қаладым. Отбасылық қарым-қатынастар кітаптар дами келе өркендейді және оқиғаның орталық бөлігін құрайды. Сейдж нағыз өмірде (Мюриэл деп аталатын) қайыққа ие, сондай-ақ «Магиктегі» Салли Муллин кейіпкері де. Сериалға әсер еткен басқа да факторлар – Сейджтің тарихқа деген құштарлығы және ол сериалды бастамас бұрын тұрған Корнуоллдың тұманды ландшафты. Сериалдың дамуына оның қиялға берілуі де ықпал етті: «Көп ойлау, арман күту. Мен терезенің сыртында отырып, арман-қиялға берілуді жақсы көремін. Содан кейін барлық ойларымды, идеяларымды ұзақ уақыт бойы ескі конвертке сақтап жүремін». «Уилтондық ауыл тұрғыны» сериясымен Сейдж сериалға қатысты шабытын одан әрі кеңейтті. «Бұл мен ұзақ жылдар бойы ойлап келген идея еді, мен оның өсіп, дамуын ұзақ күттім. Мен бала және жасөспін шағымда оқыған кітаптарды жазуға тырысамын. Бәрі «Магик» деген атаудың бірінші әрпінің жазылуынан басталды. Мен сиқыр сөзінің қалай жазылатынын түсіндім, бұл адамдарды сиқырлы әрекеттер мен сахналық фокусниктер туралы ойландырады, мен осыған жол бермегім келді, бірақ бұрын, орфография қалыптасқанға дейін, адамдар сөздерді өздері қалағандай жазған, кейде бір сөйлемде әртүрлі жазған. Сиқыр көбінесе «магик» деп жазылатын, сондықтан мен оны сәл өзгерттім. Содан кейін сиқырға және табиғаттан тыс нәрселерге қатысты сөздерді ескіше жазуды бастадым. Бұл оларды сәл өзгеше көрсетті, оларға ерекше бір леззет сыйлады».

Магик

Бірінші кітаптың сюжеті, "Магик" (2005 жылдың наурыз айында жарық көрді), кедей Хеп отбасы – Сайлас, Сара және олардың жеті баласы төңірегінде өрбиді. Оқиға Сайласның қарда Дженнаны тауып алуымен басталады. Септимус сол күні дүниеге келеді, бірақ акушерлік әйел оны қайтыс деп жариялайды, ол сәбиді ұрлап, зұлым сиқыршы DomDaniel-ге жеткізеді. Бірақ оны акушердің өз ұлымен жаңылыстырып, ер балалар әскерін құруға көмектесу үшін Жоғарғы Қамқоршыға жібереді. Дженна он жасқа толғанда, Ерекше сиқыршы Марсия Оверстрандтан өзі ханшайым екенін, сондай-ақ ол және Хеп отбасы қауіпті екенін біледі. Дженна мен Никко Хеп Зелда әпкесінің шатырына қашып кетеді. Оларға Жас армияның мүшесі, 412-ші бала қосылады, ол Зелданың үйінде өзінің сиқырлы күштерін және аңызға толы жүзік табады. Марсия DomDaniel-дің "Кешірімсіздік" қайығында тұтқынға алынып, өлімге жуықтап келеді, бірақ 412-ші бала, Дженна және Никко Зельданың шатырының жанындағы құпия үңгірде ұшқыш Аждаһа қайығын тауып алып оны құтқарады, онда Дженна әдемі тас табады. Романның соңында 412-ші баланың Септимус екені ашылады, ал оның отбасы оның өткені туралы біледі.

Ұшақ

Екінші кітап, Flyte (2006 жылдың наурыз айында жарық көрді), Септимуспен (қазіргі ExtraOrdinary Wizard Marcia Overstrand шәкірті) Дженаның үлкен ағасы Саймон Хиппен ұрлануын көреді. Никкодан және Жас армиядан келген досынан (бала 409/Wolf boy) көмек сұрағаннан кейін, Септимус Дженаны Портта табады, бірақ Саймон оларды қуалайды. Олар Аждаһа қайығымен Қалаға ұшып келе жатып, Саймонмен әуеде шайқасады. ДомДаниелдің қайта құралған сүйектері Марсияның өміріне қауіп төндіреді, бірақ Септимустың көмегімен ол оны жояды. Романда сонымен қатар жоғалған Flyte талсманы табылады, осы талсман кітапқа ат берген, ал Дженаның Септимуске берген тасы – Септимус Спит Файр деп атаған аждаһарға айналған жұмыртқа болып шығады.

Физика

Үшінші кітаптың антагонисі, "Физика" (2007 жылдың наурыз айында жарық көрді) – Силас Хеппен кездейсоқ босатылған Королева Этельдредданың 500 жылдық рухы. Ол Септимусты өзінің өлмейтін ұлы Марцелл Пайға жібереді. Ол уақытқа кері оралып, жас Марцелл Пайдың шәкірті болады, алхимик оған "Физика" туралы білім береді. Романның қазіргі уақыт желісінде Қалаға, Королева Этельдреддаға тиесілі тышқанға ұқсас жаратылыс тудырған, өлімге әкелетін оба жұқтырады, оның мақсаты мәңгілік өмірге қол жеткізу. Дженна мен Никко жас саудагер Снорри Сноррелсенмен танысады, олар Септимусты қайтару үшін уақытпен саяхаттайды, бірақ Никко мен Снорри қашып шыға алмайды. Содан кейін Дженнаны тірі Королева Этельдреддаға, оның жоғалған қызы, принцесса Эсмеральда ретінде алып кетеді, бірақ ол Септимуспен бірге қашып, қазіргі Қалаға оралады. Марсия содан кейін Этельдредданың күшті рухын жояды, ал Септимус "Физика" білімімен обаға қарсы дәрі (Sicknesse) дайындайды. Этельдредда жойылғаннан кейін, Королева Этельдреддаға жоғалған нағыз тәж пайда болады, оны Дженна патшайым болғанда алуға тиіс.

Күші

Төртінші кітаптың іздеуі, Queste (2008 жылдың сәуір айында жарық көрді), үшінші кітаптың оқиғаларынан кейін тұтқындалған Никко мен Снорриді қайтару үшін "барлық уақыттар кездесетін" Форикс үйіне жасалған саяхат. Септимусқа бұл іздеуді Тертиус Фум атты әруақ жүктеді. Тертиус екі жүзді сақинаны ұстап тұрған Мерин Мередитке Септимустың тағдырын қараңғылатуға уәде берген. Дженна мен оның досы Кеміргіштің, сондай-ақ басқалардың көмегімен Септимус Форикс үйіне баратын картаны жинастырады. Олар үйге жеткенде Септимус алғашқы Ерекше Сиқыршы Хотеп Рамен кездеседі, ал Дженна мен Кеміргіш Никко мен Снорриді табады. Марсия мен Сара Хіп Спит-Файрда үйге келіп, барлығы бірге өз уақыттарына оралады.

Сирен

Бесінші кітап, "Сирен" (2009 жылдың қыркүйегінде жарық көрді), "Queste" кітабының соңында қалған оқиғалардан жалғасады. Септимус достарын Портқа, теңіз жағасында кемелер тоқтаған жерге алып келеді, ал оларды қайтарғанда ол, Дженна және Бэтл құпия аралда тұтқынға түседі. Сол жерде ол Сира Сиара деген құпия қызбен танысады, ол өзінің "Сирен" (кітаптың аты осыдан шыққан) деген зұлым рухтың ықпалында екенін айтады, сондай-ақ Тертиус Фуменің Қасқырды жою жоспары туралы хабарлайды. Басқалардың көмегімен және Зелда тәтесі жіберген қауіпсіз сиқырлы джиннидің күшімен Септимус Фум мен оның джинни әскерлерінің (өлген патшайымның күйеуі, Дженнаның әкесі Мило Бандадан ұрланған) Қасқырға шабуыл жасауын тоқтатады және Сираны Сиреннің билігінен босатады.

Қараңғы

Алтыншы кітап, "Дарк" (Америкада 2011 жылдың маусымында, ал Англияда 2011 жылдың қазанында жарық көрді), Септимус пен оның достары Қасқырды және ондағы барлық нәрсені, соның ішінде барлық адамдарды жалмап алған Дарк доменімен күреседі. Олардың арасында тек Мерин Мередит тұр, ол Дарк доменін және оның "Нәрселерінен" және "Қараңғы Айдаһарынан" тұратын бандасын жасады. Алтер Мелланы Марсия, Тертиус Фумды қуғынға ұшыратуға тырысқанда (оны да сәтті қуғынға ұшыратқан), кездейсоқ қуғынға ұшыратты. Септимус оны Дарк залдарынан босатып, Даркке қарсы күресуге көмектеседі деп ойлайды. Марсия Оверстранд, ерекше сиқыршы, жұпталған кодтардың көмегімен Дарк сиқырын жойғанда, бәрі жақсы болады. Биттл Бас Герметик Жазушы болады; Саймон өткенін есіне алып, отбасымен қайта қосылады, ал ханшайым Дженна сарай мен қамалдың бұрынғы қалпына келгеніне қуанышты.

Өрт

Fyre (2013 жылдың сәуірінде жарық көрген), Септимустың Ерекше Сиқыршылық оқуын аяқтауға жақын тұрғанда, актерлік құрамға бұрынғыдан да қиын сынақтар түседі. Екі Жүзді Сақинадағы қара сиқыршылар Шамандриггер Саарн мен Драминдоннор Наарн қашып, Силас Хиптің ағалары Эрнольд пен Эдмундқа кіріп, Марчеллос Пайдың Алхимиялық Fyre-ын жоюға тырысады. Бірақ олар жеңіліп, Екі Жүзді Сақинаға қайтарылады, ол Fyre-да жойылған.

Бөлек кәсіпорындар

Septimus Heap: The Magykal Papers (2009 жылы маусымда жарық көрді) - бұл Марк Цугтың суреттерімен толық түсті, үлкен форматтағы серияға қосымша. Энжи Сейдж сұхбатында осы нұсқаулықты жасау процесінен ләззат алатынын, кітаптың құрылымы және барлық кейіпкерлері туралы ойланып отырғанын айтты. Bloomsbury баспасы бұл «Септимус Хеп» энциклопедиясының Септимустың әлемі мен оның тұрғындары – жаратылыстар туралы толымды ақпараттардың керемет жиынтығы екенін, соның ішінде құпия файлдар, журнал үзінділері, сиқыр теориясы, жеті негізгі сиқыр, Хабаршы тышқан кеңсесінің хабарлары, тарих және карталар кіретінін мәлімдеді. The Darke Toad – Amazon Kindle электронды кітабы (2013 жылдың ақпан айында жарияланды). Бұл повесте ДомДаниелдің қайта оралуы және Порт сиқыршыларының ковені көрсетіледі, оқиғасы Magyk және Flyte арасында өтеді. Электронды кітапқа серияның соңғы кітабы – Fyre кітабының екі тарауы қосылған. TodHunter Moon трилогиясы Fyre оқиғаларынан жеті жыл кейін басталады және Септимустың шәкірті, қазіргі Ерекше сиқыршы Алиса ТодХантер Мунның өміріне арналады. TodHunter Moon трилогиясының бірінші кітабы – Pathfinder (2014 жылдың қазанында жарық көрді), Fyre оқиғаларынан жеті жыл өткеннен кейін Septimus Heap әлемін жалғастырады, одан кейін SandRider (2015 жылдың қазанында жарық көрді) және StarChaser (2016 жылдың қазанында жарық көрді) шығады.

Фильмге бейімделу

Warner Bros. компаниясы алғашқы «Магик» кітабының фильмдік нұсқасын шығару құқығын сатып алды. Карен Розенфелт фильмді өндіруші болады, ал Сейдж атқарушы продюсер ретінде қатысады. Cinematical.com сайтының мәліметінше, фильмнің түсірілімі Гарри Поттердің соңғы фильмі аяқталғанға дейін басталмайды. Сейдж сценарий жазушылардың ереуілі аяқталған соң жазылатынын айтты. 2009 жылы сценарийді қайта жазу жұмысын сценарийші Малрунимен бірге жүргізіп, Warner Brothers студиясымен бірлесіп алғашқы тұжырымдамалық дизайнды/көріністі дамытуға кірісті. Сейдж: «Басқалардың менің туындыма өздерінің шығармашылық үлесін қосып жатқанын білу қатты қуантады, шынымен таң қалдырады. [ ] Септимустың толық әлемін үлкен экранда көруді асыға күтемін» деді. Өкінішке орай, «Warner Brothers компаниясы осы жобаны іске асырмауға шешім қабылдады. Содан кейін біз 8 жыл күтіп, құқықтарды қайтарып алдық, бұл бізге мамыр айында орындалды. Енді Септимус Хеп қайтадан телесериал табу үмітімен ізденіс үстінде. Бірақ жағдай қиын, себебі WBs келісімшартынан қаржылық мәселелер қалды. Бірақ сендерге уәде беремін, Септимус Хепті экранға шығару үшін бар күшімізді саламыз!»

Кейіпкерлер

Сериалдың басты кейіпкері – Септимус Хейп. Жеті ұлдың жетінші ұлы болғандықтан, Септимус есімді кейіпкерге лайықты түрде ерекше сиқырлық күш берілген. Ол туған күнін асырап алған әпкесі Дженнамен бөліседі, бірақ отбасысы оның туған кезде қайтыс болғанын есептейді. Бірінші романның көп бөлігінде ол 412-ші бала ретінде көрінеді, ДомДэниел оны ұрлап әкелуге тырысқаннан кейін өмірінің алғашқы он жылын өткізген «Жас армия» баласы. Кейін ол Ерекше сиқыршы Марсия Оверстрандтың шәкірті болады. Оның иіліп тұратын қырық жалбыр шашы, жасыл шәкірт киімі және оң қолында Аждаһа сақинасы бар. Екінші романның ішінде ол Спит Файр деп аталатын айдаһарды үй жануары ретінде алады. «Манила Стандарт Тудей» газетінің пікірінше, оның ерте жасынан сіңірген сақтығы мен отбасының махаббаты мен қамқорлығына деген құштарлығы оны тартымды кейіпкер етеді. Хип отбасы Септимустың орнына нәресте ретінде асырап алған, Дженна Хип – қамалдың қаза тапқан патшайымының қызы. Ол кішкентай бойлы, терең лаванды түсті көздері, қара шашы (барлық патшайымдар мен ханшайымдарда болатын сипат) және ақшыл терісі бар; ол қызыл плащ киіп, басына ханшайымның алтын тәжі киеді. Ол жанынан жылы, мейірімді, бірақ кейде өте жалтақ. Бірінші романның ішінде оның Петрок Трелани деген тас үй жануары болады (демек, содан кейін аталған), ол Маррам батпақтарының суға батуы кезінде жоғалып кетеді; кейін ол Сара Хиптің үй жануарына айналған Этель деген үйрекке ие болады. Дженнаның мінезінің екіұштылығына қатысты сұрақтар туындайды, бір сыншы былай деп түсіндіреді: «Принцесса немесе Королева ретінде, ол құлпыраған өткеннен келеді және өзінің патшалық тарихы туралы ешқандай хабарсыз қарапайым қоғамның анонимді әлеміне итеріледі. Оқырман оның биліктің талаптарына сай бола алатынына көз жеткізуі керек». Бұл туралы Люси Гриндж пен «Сирендегі» Жылқы ұлы арасындағы қызыл түтік туралы әңгімеде айтылады. Жылқы ұлы бұрын адамдар Айға осындай заттармен сапар шеккенін естігенін айтады. Люси бұл сөзді жоққа шығарады, алайда олар Аполлонның Айға жасаған миссиялары туралы сөйлесіп жатқандары байқалады. Оқиға болашақта орын алатындығына қатысты меңзеулер Септимус пен Сираның баспалдақпен жоғары-төмен қозғалатын бөлмеге кіргенде көрінеді, бұл олар лифт қолданғандарын көрсетеді.

Қалқа

Қамал – сериядағы басты орын. Ол өзен жағасында, дөңгелек пішінді жерде орналасқан, және жасанды ормен қоршаған орманнан бөлінген. Қамалдың ішінде Сиқыршы мұнарасы, сарай және серуен жолдары бар. Садж бұл құрылысты ежелгі қабырғалы қалалардың үлгісінде салған, олар өздерінің барлық қажеттіліктерін қамтамасыз ететін, дербес мемлекеттер сияқты болған. Сарай – патшайымның резиденциясы, онда Дженна, Сара және Сайлас тұрады. Сарай Сиқыршы мұнарасынан әлдеқайда көне, және оның жасырын орындары бар, мысалы, патшайым немесе ханшайым ғана кіре алатын патшайымның бөлмесі, сондай-ақ Маррам батпақтарына жетектейтін құпия жолы бар.

Маррам батпақтары

Қамалдың оңтүстігінде Маррам батпақтары орналасқан – өзен сағасына жақын, ұзаққа созылған батпақ жер. Онда Браунилер, Құбылып тұратын шырыштар, Боггарттар және питон сияқты көптеген жаратылыстар мекендейді. Зельда Хептің үйі батпақтардың ортасындағы Драгген аралында. Ол Септимустың Аждаһа қайығын тапқан құпия ғибадатхананың үстінде салынған. Септимус осы ғибадатханада Файрдың түкіретін жұмыртқасын (ол оны тас деп ойлаған) да тапты. Сейджтің сөзіне қарағанда, батпақтар оның үйіне жақын шағын өзеннің батпақты бөлігінен шабыт алған, ал романдардағы толқындар мен ай фазалары Корнуолл, Фалмут қаласының толқындары мен ай фазаларына негізделген.

Порт

Порт теңізге жақын оңтүстікте орналасқан және жат адамдарға толы орын ретінде бейнеленеді. Мұнда кемелер жүктерін тиеді, оны кеден қызметкері Элис Неттлс (қайтыс болған) тексеріп растайды. Порт сиқыршылары деп аталатын қауіпті топ жат адамдарды тұзаққа түсіріп, оларды бақаға айналдыруы мүмкін. Порттан Маррам батпақтарындағы Зельданың үйіне дейін қысқа жол бар. Автор Портты қайықтардың келуімен байланысты болатын қыжылдаған даусы мен әрекетті ұнататындықтан жаратқан. Сейдж айтуынша, ол Портты "бастаулар мен оқиғалар – және соңдар" толы деп санайды. 2005 жылдың наурыз айында жарық көрген алғашқы кітабы "Магик" Нью-Йорк Таймс бестселлерлер тізімінде бірінші орынға шыққаннан кейін халықаралық бестселлерге айналды.

Сыни қабылдау

Сериал көбінесе жағымды пікірлер алды. The Independent газетінің аудио кітаптар туралы пікірінде, тараулар жеті жастан асқан балалардың қызығуын ояту үшін жеткілікті қысқа екені, бірақ Септимус пен жас принцессаға зұлым некромант ДомДаниельмен күресуге көмектесетін әруақтар, егеуқырлар, сарбаздар және айдаһар қайықтары болғандықтан, бүкіл отбасыны көңілді етуге жеткілікті дейді.

Басқа фантастикалық романдармен салыстыру

Кейбір сыншылар «Септимус Хилл» мен «Гарри Поттер» романдарының есімдеріндегі ұқсастықтарды атап өтті, мысалы, Петрок Трелоуни (Дженнаның сүйікті тасы) және Сибилл Трелоуни (Гарри Поттердегі профессор); сондай-ақ, екі серияда да Боггарттар кездеседі («Септимус Хилл» романындағы ақылды батпақ жаратылыстары және «Гарри Поттер» романындағы пішін өзгерте алатындар). Бұған жауап ретінде британдық автор Фил Найт былай деді: «Септимус Хилл» кітабындағы Петрок Трелоуни профессор Трелоунимен ешқандай қатысы жоқ. Ол Radio 3 радиосындағы жүргізуші, Энджи Сейдж оны жеке таныуы мүмкін, бірақ көбінесе ол эфир арқылы танымал. Ойлап қараңыз, Дженна неліктен сүйікті тасын «Трелоуни» деп атады? Radio 3 тыңдаушысы ретінде маған бұл толығымен логикалық көрінеді. Ал Боггарттарға келсек, олар Англияның солтүстігінде көптен бері бар. Мысалы, Манчестерде Боггарт Хоул Клау бар. Олар Сейджтің немесе Роулингтің жаратылыстарына ұқсамайды, олардың екеуінен бұрын пайда болған. Сериалды басқа фантастикалық романдармен де салыстырды: мысалы, Хотеп Раның сиқырлы жүзігі «Сақиналардың Иесі» романын еске түсіреді, ал сериядағы саяхаттар «олардың даму жолымен Нарнияға ұқсас»; сонымен қатар, жетінші ұлының ерекше күшті жетінші ұлы туралы идея бұрын Орсон Скотт Кардтың «Альвин Мейкер» сериясында қолданылған. Қарызға алынған идеялардың болуы міндетті түрде теріс қабылданылмады: осы идеялар серияның мәнін дамытуға көмектеседі және «оны түпнұсқалығынан алыстатпайды».