Кіріспе

2003 жылғы Филипп Пуллманның кітабы

«Лираның Оксфорды» – Филипп Пуллманның 2003 жылғы повесі, ол Пуллманның ең көп сатылған «Қараңғы материалдар» трилогиясының басты кейіпкерінің оқиғасын көрсетеді. «Лираның Оксфорды» Лира Белаккуаның 15 жасқа толған, трилогия аяқталғаннан кейін екі жыл өткен кездегі оқиғаларын баяндайды. Кітаптың негізгі бөлігін «Лира және құстар» атты суреттелген әңгіме құрайды. Кітапқа «Пойызбен, өзенмен және дирижабльмен Оксфорд» картасы қоса берілген, ол Лираның әлеміндегі ойдан шығарылған Оксфорд картасы. Сондай-ақ, кітаптар мен саяхатшыларға арналған каталогтардың жарнамалары да бар. Лираның әлемінде басылған «Бейдекердің» екі беті (Иерихон ауданындағы Лираның Оксфордында орналасқан Орлан темір зауыты, Оксфорд каналы, Фелл баспасы және алхимик Святой Варнаваның ораториясы), Мэри Малоун кейіпкерінің пошта карточкасы және «Зенобия» круиздік кемесіне арналған буклет де кірген. Пошта карточкасында «Қараңғы материалдар» трилогиясынан төрт орынның суреттері бейнеленген: Мэри Малоун жұмыс істейтін физикалық зертхана, Лорд Бореалдың үйі, Уилл әлемдер арасындағы терезені алғаш рет тапқан қарағаштардың қатары және Лира мен Уилл жылына бір рет бір-бірін рухта көруге уәде берген орындық. Пуллманның кіріспесі былай деп басталады:

«Бұл кітапта бір оқиға және бірнеше басқа нәрселер бар. Басқа нәрселер оқиғамен байланысты болуы мүмкін, ал болмауы да мүмкін. Олар әлі жарық көрмеген оқиғалармен байланысты болуы мүмкін. Оны анықтау қиын».

"Лира мен құстар" сюжеті

Лира Оксфордтағы Джордан колледжінің мұнарасынан құстар үйірін бақылап отырғанда, құстар басқа құстың пішіндес dæmon болып табылатын нәрсеге шабуыл жасап жатқанын байқайды. Бұл жынның өзі сиқыршы болуы керек, өйткені қасында адам жоқ. Лира Раги деп аталатын жынды отардан құтқарады, ол Лираны Себастьян Макепиес деген адамды табуға көмектесуге шақырады. Лира оны қайдан табуға болатынын және ол соңғы алхимик екенін біледі және Рагиге оны мектептен кейін алхимикке әкелуге уәде береді. Кешке Лира Сент-София мектебінен қашып кетеді және Рагиді Джордан колледжі (Турл көшесі) сыртынан Себастьян Макепиес тұратын Жаксон көшесіне апарады. Раги Лираның үстінен ұшып, күдіктілерден қашу үшін үйдің төбесінде жасырынады. Жолда Рагиге көгершіндер шабуыл жасайды, бірақ ол өзін құтқаруға тырысады. Раги Лираға Себастьян Макепистің көмегін неге қажет ететінін айтады: оның сиқыршысы Елена Паджетс ауыр науқастанып жатыр. Бұл жаңа ауру сиқыршыларды өлімге ұшыратады, бірақ олардың жындарына әсер етпейді, олар сиқыршының өлімінен кейін тірі және жалғыз қалады. Лира бұған қатты таңғалады. Оксфорд каналына жақын жердегі Жексон көшесінің соңында орналасқан Мейкпистің үйіне жеткен Лираның жындысы Панталаймон Мейкпистің терезесінен Раги байқалмай қарап шығады. Пан алхимикті еденде жатқан және сиқыршының құрал-саймандарын көрді. Бірдеңе дұрыс емес екенін сезінген Лира, Мекепистің үйінен өтіп, Раги өзінің сиқыршысын шақырып жылайды. Лира оның тұзақ екенін түсінеді және енді өзін сиқыршының шабуылға алынуын көреді. Ол каналға қарай қозғалады және сиқыршымен күресуді шешеді, өйткені Уилл солай істейді. Елена шабуыл жасағанда, Лираның қасынан қарға жүгіріп өтіп, оған шабуыл жасайды. Елена көп ұзамай қайтыс болады. Лира лебеді қайтадан каналға алып келеді, содан кейін қалпына келген Себастьян Макепис оны үйіне алып кетеді және Елена Лираны өлтіріп, оны кісі өлтіру үшін кінәлайтынын түсіндіреді: Елена бір кездері Себастьянның сүйіктісі болған және олардың ұлы "Күміс күзетші" соғысында қаза тапты. Елена ұлының өлімі үшін Лайраны кінәлады. Көшенің ортасында өлі сиқыршы Елена кейбір шошынуға себеп болды; Себастьян Лираға байқаусыз қашып кетуіне көмектеседі. Лира Сент-Софияға қайта оралады. Үйге оралғанда Лира мен Пан күннің оқиғаларын ой жүгіртеді: құстар оған көмектесіп жатты, және оқиғалардың артында қандай да бір мағынаны іздеп, Лира Оксфорд оны қорғайтынын сезінеді.