Кіріспе

Сайлана – Үндістанның Мадхья-Прадеш штатының Малва аймағындағы қала. Сайлана Ратлам қаласынан шамамен алғанда және көршілес Раджастан штатының Бансвара ауданынан қашықтықта орналасқан. Саилана бір кезде Саилана мемлекетінің астанасы болған, кейін Үндістанға қосылған. Саиланада бұрынғы патшалық отбасыға тиесілі мықты бекініс әлі де бой көтеріп тұр. Сайланадан жақын жерде орналасқан Кедарешвар ғибадатханасы – ерекше қасиетті орын.

Демография

2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Сайлананың халқы 1,34,959 адамды құрады. Сайлана ауданында 226 ауыл бар. Сайлананың орташа сауаттылық деңгейі 86%, бұл мемлекеттік орташа көрсеткіштен (69%) жоғары: ерлердің сауаттылығы 93%, әйелдердің сауаттылығы 78%. Сайлана халқының 11% -ы 6 жасқа дейінгі балалар. Бұл кіші ауданда жоспарланған тайпалардың саны көп.

География

Сайлана 479 метр (1571 фут) биіктікте орналасқан.

Сайлананың негізі

Раджа Джай Сингх өзінің астанасын Раутиден қауіпсіз жерге көшіргісі келді. Ол жаңа астананы Кедарешвар ғибадатханасына жақын жерде салуды бұйырды және оны Джашнагар деп атады. Джай Сингх қала салу ниетімен сол жерде тоқтағанда, Кедарешвар құдайы оның түсіне кіріп, оның ғибадатханасы Джашнагар тұрған төбенің астында екенін, ал жаңа қаланың канализациясы ғибадатхананың үстінен ағып, оны ластайтынын айтты. Сондықтан ол шығысқа қарай жылжуы керек екенін, аң аулап, жерлеуге жарамды жерді таңдау керектігін жеткізді. Құдай оған сол жерде салынған қаланың салауатты және гүлденуге тиіс екенін уәде етті. Осыған сәйкес, Раджа Джай Сингх шығысқа қарай аттанды, дейін найзасымен сұғып, қазіргі үлкен сарай қақпасы – Сурадж Пол тұрған жерге жерлеген қоянды тапқанға дейін. Раджа Джай Сингх өзінің жаңа астанасын "Сайлана" деп атады, себебі ол таудың етегінде орналасқан (санскрит тілінде "анана" – ауыз, ал "шила" – тау дегенді білдіреді).

Тарих

Сайлана мемлекетін Махараджа Ратан Сингх Ратордың шөбересі Раджа Джай Сингх Ратор құрған. 1716 жылы Джай Сингх әкесінің өліміне қылқы жасап, Сагоде шайқасында оны өлтіріп, ағасы үшін Ратламды қамтамасыз етті. Екі бауырлас мемлекетті бөлісіп алды. Джай Сингхтың алғашқы астанасы Раоти болды. 1736 жылы ол Сайлана қаласын жаңа астанасы ретінде салды. Өмірі бойы 22 шайқаста соғысып, Сайлананы тәуелсіз мемлекетке айналдырды. Одан кейін Жасвант Сингх I, Аджаб Сингх, Мохам Сингх және Лакшман Сингх билік құрды. Мемлекет Гвалиор мемлекетінің шапқышылығына дейін тәуелсіздігін сақтап келді. Сайлана билеушісі Раджа Лакшман Сингх бастапқыда шабуылдарға қарсы тұрды, бірақ 1819 жылы мемлекетін қорғау үшін британдықтардан көмек сұрады. Сэр Джон Малком Гвалиор мен Сайлана арасында бейбіт келісімге келді, нәтижесінде Гвалиор Сайлана мемлекетінің ішкі ісіне араласпауға, ал Лакшман Сингх британдықтарға салық төлеуге міндеттенді. Лакшман Сингхтің орнын Раттан Сингх, Нахар Сингх, Такхат Сингх, Дуле Сингх және Жасвант Сингх II басты. II Жасвант Сингх билік еткен кезде Сайлана үлгілі мемлекетке айналды. II Жасвант Сингх мектептер, ауруханалар, жолдар, сағаттық қақпа, Кирти Стамб, тұрақты сот салып, мемлекеттік полицияны ұйымдастырды. II Жасвант Сингх қанағаттылықты және вегетариандық өмір салтын қолдады, көптеген наградаларға ие болды, соның ішінде 1900 жылғы ашаршылықтағы еңбегі үшін алтын Кайзер-и-Хинд медалін алды. Оның ұлы Дилип Сингх мемлекетті одан әрі дамытты. Дилип Сингх екі жынысты балаларға арналған заманауи мектептер мен үлкен босандыру бөлімі бар аурухана салып, мемлекеттің инфрақұрылымын жақсартты. Оның тұсында білім беру тегін және міндетті болды, ал медициналық көмек те ақысыз ұсынылды. Ол діни ұйымдарға қатысып, Танесар қаласында Кришна храмын салды. Сондай-ақ ол жергілікті муниципалитетке демократиялық конституция беруге жауапты болды. 1948 жылдың 15 маусымында Раджа Дилеп Сингх Үндістан Одағына қосылу туралы келісімге қол қойды.

Патшалық асханасы

Саилана патшалық дәуірінде қонақжайлылығымен, ас-тағамымен және ішімдіктерімен әйгілі болған. Бұл дәстүрді Саилананың раджасы Сэр Дилип Сингх К.С.И.Е. бастап, оның ұлы Раджа Дигвиджая Сингх дамытқан. Саилана раджалары ас дайындау өнерінде шеберлік танытып, Хайдарабад низамы, Кашмир махаражасы, Бхопал бегімі және тағы да басқалардан ежелгі заманғы көптеген ерекше рецепттерді жинаған. Олар бұл рецепттерді санскрит, урду және парсы тілдеріндегі көне кітаптардан аудартып, оларды ұрпақтарға жеткізуді қамтамасыз еткен. Қазіргі әулет басшысы Викрам Сингхтің 2000-нан астам ежелгі рецепттер жинағы бар, оның ішінде Саилананың бұрынғы билеушісі Дигвижай Сингх жазған "Махараджалардың ас дайындау қуанышы" кітабы арқылы 164 ғана рецепт жарияланған.

Кактустар бақшасы

Саилана кактус бағы 1960 жылы Раджа Дигвижай Сингх салған. Бақ Сайлана сарайының артында орналасқан және сирек кездесетін кактус түрлерін қамтиды. Бұл Үндістандағы өзінің түріндегі алғашқы бақ болды және бір кезде Азиядағы ең ірі кактус коллекциясына ие болған.

Кедарешвар ғибадатханалары

Саиланада Шива құдайының Кедарешвар ғибадатханалары (Бада Кедарешвар және Чота Кедарешвар) мәшһүр. Олардың екеуі де бекіністен қарама-қарсы бағытта 4 шақырым қашықтықта орналасқан. Ғибадатханалар жанартаулық тау жыныстарынан қазылған жасалма үңгірлерде орналасқан. Бада Кедарешвардың бастапқы құрылысын Раджа Джай Сингх (1736 – 1757) салған, ал Раджа Дуле Сингх (1850 – 1895) кейіннен ғибадатханаға 150 000 рупия жұмсап, ғибадатхананың ішінде және айналасында бірнеше құрылыстар салды, оның ішінде ғибадатхананың үстінен ағатын жасалма көл де бар. Чота Кедарешвар жартастың үстінде салынған, оны кішкентай аңғар қоршап тұр. Жартастың үстінен төгілген муссондық жаңбыр суы кішкентай сарқырама құрып, аңғардағы шағын тоғанға қосылады. Осы жерден өзен басталып, Раджастхан жазығына құяды. "Бұл қасиетті орын Халықаралық маңызды құс аймағы деп танылған. Ортасы тропикалық шөптесін далалар, арасында егістік алқаптары, таза шөптесін жерлер және егістік пен жайылымдардағы шөп алаңдары бар."

Білім

Сайландағы мемлекеттік колледж 1989 жылы негізделді. Ол Уджайдағы Викрам университетімен байланысты.