Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тынық мұхитындағы ірі су алабы
Large body of water in the Pacific Ocean
Суруга шығанағы (駿河湾, Suruga wan) – Жапонияның Шидзуока префектурасындағы Хоншю аралының Тынық мұхиты жағалауында орналасқан шығанақ. Ол Омаэзаки мүйісінен Идзу түбегіндегі Ирозаки мүйісіне дейінгі түзу сызықтың солтүстігінде жатыр және оңтүстік-батыс және батыс жағынан Хоншю, ал шығыс жағынан Идзу түбегімен қоршалған.
Suruga Bay (駿河湾, Suruga wan) is a bay on the Pacific coast of Honshū in Shizuoka Prefecture, Japan. It is situated north of a straight line from Omaezaki Point to Irōzaki Point at the tip of the Izu Peninsula and surrounded by Honshū to the southwest and west and the Izu Peninsula to the east.
Геология
Суруга шығанағы – қарама-қайшылықтар мекені. Жапонияның ең биік шыңы – Фудзи тауы, Суруга ойысының тереңдігінен көтеріледі, ол шығанақтың ортасымен созылып, оны Жапонияның ең терең жеріне айналдырады. Сан алуан өзендер, әсіресе ірі Фудзи, Ои және Абе өзендері, батыс жағына құйылып, сол аймақтағы теңіз түбін су асты каньондарымен және басқа географиялық ерекшеліктермен байытады. Ал шығанақтың шығыс шетінде тек Кано өзені ғана Нұмадзу, Шидзуокадағы Учиура шығанағы деп аталатын шағын шығанаққа құяды, онда Идзу түбегі Хонсюмен жалғасады, бұл судың мөлдірлігін арттырып, теңіз түбін көбінесе тегіс қалдырады, тек бірнеше кішкентай жартасты аралдар ғана құрлықпен томаболар арқылы байланысқан. Теңіз түбінің осы әртүрлілігі жағалаудың да әртүрлілігімен үйлеседі: Суруга шығанағының батыс және орталық бөліктері, шамамен Шидзуокадан Нұмадзуға дейін, Юигахама және Тагоноурадағыдай құмды жағажайлармен ерекшеленеді, ал шығыс және солтүстік-шығыс бөліктері Нұмадзудан Идзу түбегінің оңтүстік-батыс жағалауынан Ирозакиге дейін көбінесе жартасты болып келеді. Шығанақ оңтүстікте Филиппин теңізі/Тынық мұхитына ашық, бірақ Идзу түбегі оны мұхиттық толқындардан қорғайды. Бұл, жоғарыда айтылған теңіз түбінің және судың сипаттамаларымен бірге, балық аулауға, желкенмен жүзуге, виндсерфингке, жүзуге және терең теңіз организмдерін зерттеуге қолайлы жағдайлар жасайды. Шығанақтың оңтүстік-батыс шетіндегі Сеноуми деп аталатын теңіз асты жазығы, балыққа бай айманы ретінде әйгілі. Суруга шығанағы Филиппин теңізінің және Еуразия тақтасының Суруга ойысындағы тектоникалық субдукциясы нәтижесінде пайда болған, бұл оны күшті сейсмикалық белсенділіктің ошағына айналдырып, шығанаққа ерекше тереңдік сыйлаған.
Suruga Bay is a place of contrasts. Japan's loftiest peak, Mount Fuji at , rises from the depth of the Suruga Trough running up the middle of the bay, which makes it Japan's deepest. Numerous rivers—especially the major Fuji, the Ōi, and Abe rivers—empty into its western portion, giving that area of the bay a seabed rich in submarine canyons and other geographical features, whereas at the bay's easternmost end, only the Kano River empties into a pocket called Uchiura wan at Numazu, Shizuoka, where the Izu Peninsula connects to Honshu, giving the water greater transparency and leaving the seabed largely flat except for a number of small rocky islands, some joined to the mainland by tombolos. This seabed variety coincides with coastline differences as well: The western and central sections of the Suruga Bay coastline, roughly from Shizuoka to Numazu, are characterized by sandy beaches such as those at Yuigahama and Tagonoura, whereas the eastern and northeastern stretches from Numazu down the southwestern coast of the Izu Peninsula to Irōzaki, are generally rocky. The bay is open to the Philippine Sea/Pacific Ocean to the south, but is mostly protected from oceanic waves by Izu Peninsula. This, coupled with the seabed and water characteristics mentioned above, results in conditions favorable to fishing, sailing, windsurfing, swimming, and research on deep sea organisms. An undersea plateau at the bay's southwest end, known as Senoumi, is especially well known as a rich fishing ground. Suruga Bay was formed by tectonic subduction of the Philippine Sea Plate and the Eurasian Plate at the Suruga Trough, making it a source of considerable seismic activity, and giving the bay its extreme depth.
Қоршаған ортаның ластануы
Соғыстан кейінгі Жапонияның өнеркәсіптік өрлеуінен бастап, шығанақ ауыр өнеркәсіптік ластанудан зардап шекті. 1970 жылы жергілікті қағаз фабрикалары Фудзи қаласында (1970 жылы халқы 180 000) күнделікті өте көп қалдық су шығарды – бұл сол кездегі Токионың (1970 жылы халқы 9 миллион) күнделікті канализациясының көлемімен тең болды. Күкіртке толы лай соншалықты қалың болды, портының біте қалу қаупі туды, сондықтан оны қазу қажет болды, бұл теңіз жануарларына ауыр зиян келтірді. Жергілікті тұрғындар мен балықшылардың наразылығы үкіметке шара қабылдау үшін қысым жасады. Кейінгі қағидаларға қарамастан, 2010 жылдардың ортасында жергілікті теңіз фаунасының талдаулары жоғары деңгейдегі ХҚЖ және ПБДЭ ластануын көрсетуде. Суруга шығанағының ластануы соншалықты әйгілі болды, ол 1971 жылғы «Годзилла мен Хедора» фильмінде бейнеленді. Фильмдегі басты кейіпкердің аты «хедоро» сөзінен шыққан, яғни жапон тілінде «пай» деген мағынаны білдіреді, ал осы жанұя шығанақтағы ауыр ластанумен қоректенеді.
Ever since the post war industrial boom of Japan, the bay has suffered from severe industrial pollution. By 1970, local paper mills produced so much that the small city of Fuji (1970 pop. 180,000) produced of waste water every day – equivalent to the daily sewage of Tokyo at the time (1970 pop. 9 million). The sulphur laden sludge was so thick that it threatened to block the harbour, requiring dredging that severely damaged the marine life. Protests from local citizens and fishermen in the area put pressure on the government to take action. Despite subsequent regulations, surveys of local sea life in the mid 2010s continue to show intense PCB and PBDE contamination. The pollution of Suruga Bay became so infamous that it featured in the 1971 film Godzilla vs. Hedorah. The name of the titular monster is derived from hedoro, the Japanese word for 'mud', and the creature fed off heavy pollution in the bay.
Көлік
Суруга шығанағына Токиодан Нумадзу арқылы, Төмей экспресс жолындағы немесе Нумадзу қаласындағы жол ахуалына байланысты екі-бес сағатта автомобильмен баруға болады.
Suruga Bay can be reached by car from Tokyo via Numazu in two to five hours depending on traffic conditions on the Tōmei Expressway or in Numazu.