Кіріспе

жетекші кеңестік және ресейлік экономист (1932 жылы туған)

Абель Гезевич Аганбегян (; Абе́л Ге́зевич Аганбегя́н; 8 қазан 1932 жылы туған) – армян тегінен шыққан жетекші кеңестік және ресейлік экономист, Ресей Ғылым академиясының толық мүшесі және Кингстон университетінің бизнес-әкімшілігі саласының құрметті докторы, «EKO» журналын құрған және алғашқы редакторы.

Өмірбаян

Аганбегян 1932 жылы 8 қазанда Совет Одағының Тифлис қаласында (қазіргі Тбилиси, Грузия) КПСС жоғары лауазымды шенеунігінің ұлы болып дүниеге келген. 1956 жылы Мәскеу мемлекеттік экономикалық институтын бітіргеннен кейін КСРО-дағы жалақы саясатына жауапты кеңес үкіметі құрылымында жұмыс істеді. 1961 жылы ресми жұмыстан шығып, ғылыми мансабын бастады. Ол Новосибирсктегі жаңа ғылыми институттың қызметкері болды, ол тез арада Мәскеуден келген жас және амбициялық адамдармен толықты. 1960-шы жылдары КСРО-да пайда болған математикалық экономистер тобының белсенді мүшесі Аганбегян 1963 жылы Академия мүшесі (1974 жылы толық мүшесі) және 1964 жылы институттың директоры болды. Ол 32 жаста еді және оның тек бір ғана кітабы жарық көрген еді. 1980-жылдардың соңында ол Михаил Горбачевтің басты экономикалық кеңесшілерінің бірі болды және Кеңес Одағының экономикалық және бизнес инфрақұрылымын қайта құру қажеттілігін алғаш айтқан кеңес экономистерінің бірі еді. Оның идеялары перестройка туралы бірқатар идеологиялық кітаптарда жарияланды. Сондай-ақ, ол Таулы Қарабақты Армениямен біріктіру қозғалысын қолдады. 1989–2002 жылдары Ресей Федерациясы Үкіметі жанындағы Ұлттық экономика академиясының ректоры қызметін атқарды. Ол Болгария және Венгрия ғылым академияларының шетелдік мүшесі, Британ академиясының корреспондент мүшесі. Рубен Аганбегян мен Екатерина Куприанованың әкесі. 2023 жылдың 26 маусымында "Аргументтер мен фактілер" газетінде жарияланған «Ақша жоқ, бірақ ол көп. Сарапшы кедейлікпен күресудің шешімдерін ұсынды» деген тақырыптағы сұхбатында Ресейдің негізгі экономикалық көрсеткіштері, елдегі кедейлікті азайту жолдары және ресейліктердің экономикасы мен өмір сүру деңгейін жақсарту туралы айтты.