Кіріспе

Италиялық-британдық фотограф Антонио Беато (шамамен 1832–1906), сондай-ақ Антуан Беато деп те аталады, итальяндық-британдық фотограф еді. Ол жанрлық туындыларымен, портреттерімен, Мысырдың сәулеті мен ландшафты және Жерорта теңізі аймағындағы басқа да жерлердің суреттерімен танымал. Ол фотограф Феличе Беатоның (1832–1909) кіші інісі болды, және кейде оның қасында жұмыс істеді. Антонио және оның інісі Шығыстың суреттерін ірі көлемде шығарған алғашқы коммерциялық фотографтардың шағын тобының құрамына кірді.

Өмір және жұмыс

Антонио Беатоның тегі мен ерте өмірі туралы көп мәлімет жоқ. Ол, мүмкін, 1832 жылдан кейін Аустрия империясының аумағында дүниеге келген, кейіннен британдық азаматтыққа өтті. Оның ағасы Феличе Беато, әрине, Венецияда туған, бірақ отбасы Корфуға көшкен болуы мүмкін, ол 1814 жылға дейін Венецияның иелігінде болған, содан кейін Ұлыбритания сатып алған. Антонио көбінесе өзінің есімін француз тілінде, Антуан Беато деп қолданған. Бұл оның негізінен француз тілінде сөйлейтін халық көп Мысырда жұмыс істегендіктен болған деп есептеледі. «Феличе Антонио Беато» және «Феличе А. Беато» деген қолтаңбалар бар бірнеше фотосуреттің табылуы көптеген ғалымдарды Мысыр мен Жапония сияқты қашық жерлерде бір уақытта сурет салған бір фотограф болды деген ойға келтірді. Бірақ 1983 жылы «Феличе Антонио Беато» екі бауыр, Феличе Беато мен Антонио Беатоны білдіретіні анықталды, олар үнемі бірге жұмыс істеп, бір қолтаңбаны пайдаланған. Қолтаңбалар тудырған шатасу екі фотографтың қайсысының қандай суреттің авторы екенін анықтауда қиындықтар тудырады. Оның фотографияға қалай үйренгені туралы ештеңе белгісіз. Ол, мүмкін, бауыры Феличе арқылы осы өнерге қызығушылық танытқан болуы мүмкін, ол 1850 жылы Мальтада британдық фотограф Джеймс Робертсонмен кездесіп, 1851 жылы Парижде фотосурет жабдықтарын сатып алған, содан кейін сол жылы Робертсонмен бірге Константинопольге барған. Антонио 1853 жылы Мальтада ағасы мен Робертсонға қосылды. 1853 жылдың соңында немесе 1854 жылдың басында Константинопольдегі Перада «Робертсон және Беато» серіктестігі құрылды. Бірақ серіктестікке Антонио немесе Феличе қатысқан-жоқ екені толыққанды белгісіз. Кейбір ғалымдар бұл, шын мәнінде, Антонио болды деп санайды. 1850-ші жылдары Таяу Шығысқа туристік сапарлар суреттерді естелік ретінде алуға үлкен сұраныс туғызды. Беато және оның ағасы осы сұранысты пайдаланып, Шығысқа барған алғашқы фотографтардың қатарында болды. Бұл фотографтардың арасында француз Феликс Бонфильс (1831-1885), Густав Ле Грей (1820-1884) және Ипполит Арно, ағайынды Анри мен Эмиль Бешар және грек ағайынды Зангакилер бар. Осы фотографтардың ішінде Антонио мен оның інісі Таяу Шығыста үлкен көлемде сурет түсірген алғашқы коммерциялық фотографтардың қатарында болды. 1854 жылдың соңында немесе 1855 жылдың басында Беато ағалы-інілердің әпкесі Леонильда Мария Матильда Беато ағаларының серіктесі Джеймс Робертсонға үйленді. Олардың үш қызы болды: Кэтрин Грейс (1856 ж.т.), Эдит Маркон Вергенс (1859 ж.т.) және Хелен Беатрукс (1861 ж.т.). 1850-ші жылдары түсірілген фирманың бірнеше фотосуретіне Робертсон, Беато және Ко. деген қолтаңба қойылған, және «Ко» Антониоға қатысты деп есептеледі. 1858 жылдың шілдесінде Антонио Калькуттадағы Феличеге қосылды. Феличе жыл басынан бері Үндістанда 1857 жылғы Үндістан көтерілісінің салдарын суретке түсіріп жүрді. Антонио да 1859 жылдың желтоқсанына дейін Үндістанда суретке түсірді, содан кейін, мүмкін, денсаулығына байланысты Калькуттадан Суэц арқылы Мальтаға аттанды. Антонио Беато 1859 жылдың соңында немесе 1860 жылдың басында Каирге барып, екі жыл бойы сол жерде тұрды. Ол Луксорға көшіп, 1906 жылға дейін (қайтыс болғанға дейін) фотостудия ашты және аймақтың тұрғындары мен сәулет ескерткіштерінің туристік суреттерін түсіре бастады. 1860-шы жылдардың аяғында Антонио француз фотографы Ипполит Арномен серіктестік құрды. Беатоның Мысыр туралы суреттері аймақта жұмыс істейтін басқа фотографтардың суреттерінен ерекшеленді. Көптеген фотографтар ескерткіштер мен сәулет өнерінің сұлулығына назар бөлген кезде, Беато күнделікті өмірдің көріністеріне назар аударды. 1864 жылы, оның інісі Феличе Жапонияда тұрып, суретке түсіріп жүрген кезде, Антонио Францияға бара жатқан Икеда Нагаокидің жапондық миссиясының мүшелерін Мысырда суретке түсірді. Антонио Беато 1906 жылы Луксорда қайтыс болды. Оның жесірі үйі мен жабдықтарын сату үшін жариялағанда оның өлімі туралы хабарлады. Ол Бейрутте масондық ложаның мүшесі болды, кейіннен Каирдегі №1 Бульвер ложасына қосылды және Мысыр астанасындағы №1105 Греция ложасын құруға қатысты.