Кіріспе

Америкалық кітап дүкендерінің желісі – Нью-Йорк қаласындағы кітап дүкендерінің желісі, ол Waldenbooks компаниясына, кейін Borders компаниясына сатып алынды. 1970 жылдарға қарай Нью-Йоркте төрт Brentano's дүкені болды: Рокфеллер орталығындағы Бесінші авенюдегі бас дүкені, Гринвич-Виллидж, Манхасет және Уайт-Плейнс қалаларында. Берген сауда орталығындағы (Парамус, Н.Ж.) дүкені Short Hills, Н.Ж. дүкені салынып жатқанда жабылды. Бостон аймағындағы дүкендер Честнат Хилл және Пруденциал орталығында, сондай-ақ Техас штатының Остин қаласында болды. Оңтүстік Калифорнияда да үш дүкен болды: Вествуд Вилидж, Беверли-Хиллс және Коста-Месада. Вашингтоннан тыс жерде екі дүкен болды: біреуі Вирджиния штатының Фолс-Черч қаласындағы Seven Corners сауда орталығында, екіншісі Мэриленд штатындағы Принс-Джордж Плазада. Brentano's 1970 және 1980 жылдардың басында Macmillan компаниясына тиесілі болды, кейін Brentano's компаниясының үш жоғары лауазымды қызметкері сатып алды. Одан кейін Brentano's Мичиган штатының Энн-Арбор қаласында орналасқан кітап және музыка сатушы Borders Group, Inc. компаниясының Waldenbooks еншілес компаниясының құрамына кірді.

Тарих

Брентано 1853 жылы Нью-Йорк қаласында Август Брентаномен құрылған тәуелсіз кітап дүкені. Ол Нью-Йорк қонақ үйінің алдында газет стендін ашқан болатын. Компанияның алғашқы филиалы 1883 жылы Вашингтон қаласында ашылды. Бір жылдан кейін, 1884 жылы Чикагода екінші филиал ашылды. Саймон Брентано 1915 жылы қайтыс болғанға дейін фирма президенті қызметін атқарды. Оның орнына інісі Артур келді. 1928 жылы Брентаноның Нью-Йорк қаласынан тыс Вашингтон, Чикаго, Лондон және Паристе төрт дүкені болды. Ұлы депрессия алдында фирма жылдам дамып, Нью-Йорктегі төрт дүкенімен қатар Чикаго, Филадельфия, Бостон және Вашингтон қалаларындағы жеке дүкендерімен ең ірі кітап дүкендер желісіне айналды. Айыныштысы, фирма осы процесте көптеген қарызға батты және кредиторлары 1930 жылы компанияны қайта ұйымдастыруға мәжбүр етті, бірақ Брентано отбасына желіні басқаруға рұқсат берді. 1930 жылғы кредиторлардың қайта ұйымдастыру жоспары ақша ағынының мәселесін шеше алмады. 1933 жылдың наурыз айында Брентаноның баспагерлері мен банктері компанияны банкротқа мәжбүр етті. Банкроттық сату кезінде қаржыгер (кейін АҚШ елшісі) Стэнтон Гриффис және Чикаго кітап дүкенінің иесі Адольф Крох фирманы сатып алды. Гриффис директорлар кеңесінің төрағасы болды, ал Артур Брентано президенттік лауазымда қалды. Банкроттық сатуға қатысқандығы үшін Крох Чикагодағы филиал дүкенін және Иллинойс, Мичиган, Индиана және Висконсин штаттарында Брентано атауын пайдалану және басқару құқығын алды. Крох 1954 жылға дейін Чикагодағы Брентано дүкенін өзінің Крох кітап дүкенінің еншілес компаниясы ретінде сақтап, содан кейін дүкендер біріктіріліп, Крох және Брентано дүкендері құрылды. Крох MacMillan, Waldenbooks және Borders компанияларының Чикаго аймағында Брентано атауын пайдалануына кедергі келтірді. 1944 жылы Артур Брентано қайтыс болды және оның орнына ұлы Артур Брентано кіші келді. Бес жылдан кейін Артур Брентано кішінің орнына Стэнтон Гриффистің ұлы Никсон Гриффис президент болды. 1962 жылы Брентаноның баспасын Кроуэлл Коллиер баспасы сатып алды. Сатып алу кезінде Брентаноның 5 штатта және Колумбия округінде орналасқан 16 дүкені болды. Оңтүстік Калифорнияның қарқынды дамып келе жатқан және табысты нарығындағы алғашқы дүкен 1972 жылы Беверли-Хиллздің бай елді мекенінде ашылды. Екі онжылдықтан кейін, 1961 жылы Кроуэлл Кольермен біріккеннен кейін Брентаноны сатып алған Macmillan корпорациясы 1981 жылы Брентано басшылығына бөлшек сауда желісін сату арқылы Брентанодан бас тартуды шешті. Сату кезінде Брентаноның Бостон, Вашингтон, Атланта, Торонто, Даллас, Сан-Франциско және Сан-Диего қалаларында орналасқан 28 дүкені болды. Айыныштысы, жаңа басшылық 1982 жылы бір жылдан аз уақыттан кейін банкротқа мәжбүр болды және ақыры 1984 жылы таратылды. Тарату сатуының бөлігі ретінде Kmart компаниясының Waldenbooks еншілес компаниясы Беверли-Хиллз, Коста-Меса және Сент-Луис қалаларында орналасқан үш дүкенді сатып алды. Брентано атауын сақтап, қайта жаңартудан кейін Waldenbooks дүкендері бірдей жастағы Waldenbooks дүкендерінен көбірек табыс әкелетінін анықтады, сондықтан олар Брентано брендін сақтап, брендті басқа жоғары дәрежелі аудандарға Walden Book бөлімшесінің жоғары дәрежелі кітап дүкені бренді ретінде кеңейтуге шешім қабылдады. 1992 жылы Kmart Borders компаниясын сатып алды. Ол кезде ол 1994 жылы Borders Group тәуелсіз компания ретінде бөлініп шыққанға дейін Borders Walden Group құрылғанға дейін Brentano's-ті Waldenbooks бөлімшесінде сақтап тұрды. Borders кезінде Брентано дүкендерін Waldenbooks әлі де басқарып келді. 1990 және 2000 жылдары супермаркеттер мен интернет-дүкендердің бәсекелестігі күшейген кезде Borders Brentano және Waldenbooks дүкендерін жабылуға мәжбүр болды. 2011 жылдың 18 шілдесінде Borders Group банкротқа мәжбүр болып, Brentano-ның барлық қалған дүкендерін жапты.

Еуропа

Брентано тарихының әртүрлі кезеңдерінде АҚШ-тан тыс жерлерде дүкендері болған. Артур Брентано басшылығымен Брентаноның Париж мен Лондонда дүкендері ашылды. Брентано отбасы еуропалық дүкендерге ие болғанымен, бұл дүкендер американдық дүкендерге ие болған корпорацияның құрамына кірмеді және 1933 жылғы банкроттыққа қатысы болмады. Бұл дүкен неміс оккупациясы кезінде жабылды. Париждегі Опера алаңындағы Брентано дүкені 2009 жылы жабылып, 2010 жылы ирандық кәсіпкер Фарок Шарифи сатып алып қайта ашты. Лондон дүкені (Brentano's Ltd.) алғаш рет 1889 жылы есігін ашты. Ол дүкен ашылған кезде Нью-Йорк, Чикаго, Вашингтон және Париж қалаларында да дүкендер болды. 1927 жылы «The Washington Post» газетінде жарияланған мақалада сол кезде Лондон дүкенінің орнына баспа кеңсесі ашылуы мүмкін екені айтылған.

Канада

1975 жылы Макмиллан басшылығымен Брентано Канададағы өзінің бірінші және жалғыз дүкенін Торонто қаласында ашты. Бұл дүкен Канада аумағындағы американдық меншіктегі жалғыз кітап дүкені болып ерекшеленді. Брентано 1982 жылы банкротқа өтілгеннен кейін көп ұзамай бұл дүкен жабылды.

Танымал мәдениетте

1943 жылы түсірілген "Аспан күте алады" фильмінде Генри Ван Клив (Дон Амеш) болашақ әйелі Марта Стреблді (Джин Тиерни) Брентано дүкенінде кездестіреді. Брентано дүкені "Жақыннан алаңдау" сериалының бір эпизодында көрсетілген. Эпизодта Барбара Фельдон романист рөлін ойнайды, оның кейіпкері кітапқа қол қою рәсімін өткізіп жатыр. Брентано дүкені "Сайнфелд" сериалының бірнеше эпизодында, ең әйгілісі "Кітап дүкені" эпизодында маңызды рөлде болды. Брентано дүкені "Норман - сен бе?" фильмінде де пайда болған. Брентано дүкені Уильям Дин Хауэллстің "Жаңа бақыттың қаупі" (10-тарау) және Ф. Скотт Фицджеральдтың "Вавилонға қайта оралу", "Түннің нежностьі" (20-тарау) және "Жәннаттың бұл жағы" (2-тарау) шығармаларында есімдері аталады.