Кіріспе

1988 жылғы баскетбол чемпионаты сериясы

1988 жылғы НБА финалы – Ұлттық баскетбол қауымдастығының (НБА) 1987–1988 маусым чемпионатының және маусымдық плей-оффтың шешімі болды. Батыс конференциясының чемпионы «Лос-Анджелес Лейкерс» Шығыс конференциясының чемпионы «Детройт Пистонс» командасын 4:3 есебімен жеңіп, 11-інші титулын жеңіп алды. «Лос-Анджелес Лейкерс» командасының бас жаттықтырушысы Пэт Райлидің ең әйгілі сәттерінің бірі – 1987 жылғы чемпиондық шеруде, Лос-Анджелес қаласының орталығында жанкүйерлерге команданың қайтадан чемпион болатынын уәде етуі болды. Лигадағы барлық командалар оларға қарсы күшін салғанмен, «Лос-Анджелес Лейкерс» жеңіске жетудің жолын таба білді және жетінші рет қатарынан Тынық мұхит дивизионының чемпионы атанды. 1988 жылғы «Лейкерс» 1987 жылғы «Лейкерс» сияқты тұрақты маусымда көп жеңіске жетпесе де, плей-оффта да сәтті өнер көрсетіп, 19 жылдан кейін алғаш рет чемпион атанды. «Пистонс» командасының қорғаушысы Исайя Томас үшін мансабындағы маңызды ойын 6-шы матч болды. Ойынның ортасында ауыр жарақат алғанмен, Томас НБА финалында үшінші төрттенде 25 ұпай жинады, бірақ «Детройт» «Форум» аренасында «Лейкерс» командасына 103:102 есебімен еңсеге тіреді. Томас 7-ші ойында бірінші жартыда 10 ұпай жинады, нәтижесінде «Детройт» 5 ұпайға басымдық танытты. 3-ші төрттенде, финалдың ең құнды ойыншысы Джеймс Ворти және Байрон Скотттан (үшінші төрттенде 14 ұпай) шабыт алған «Лейкерс» командасы соңғы төрттенге 10 ұпаймен басымдықпен кірді. Бұл көрсеткіш 15 ұпайға дейін өсті, бірақ «Детройт» төртінші төрттенде қарқынды шабуылға шығып, бірнеше рет екі ұпайға дейін аралықты қысқартты. «Лейкерс» командасы соңғы деңгейде жеңіске жетіп, соңғы 9 маусымдағы 5-інші чемпиондық титулын жеңіп алды. Бұл 1983 жылдан бері «Бостон Селтикс» командасы қатыспаған алғашқы НБА финалы болды.

Лос-Анджелес Лейкерс

1987 жылы Лос-Анджелесте өткен чемпиондық шеруде «Лейкерс» командасының жаттықтырушысы Пэт Райли тағы да чемпиондыққа ие болады деп уәде берді, мұндай жетістік 1969 жылы «Бостон Селтикс» НБА финалында жеңіске жеткеннен бері қайталанбаған еді. Жатықтырушының осы сөзінен жігерленген «Лейкерс» 1987-88 маусымында (62-20) өткен жылғыдан үш ойынға аз жеңіске қол жеткізгеніне қарамастан, лигадағы ең үздік көрсеткішті қайтадан иеленді. Олар 1987 жылдың 11 желтоқсанынан бастап 1988 жылдың 13 қаңтарында «ЛА Клиперс» командасынан (109-110) жеңілгенге дейін 15 ойын қатары жеңіске жетті. Сонымен қатар, 11 ақпаннан 28 ақпанға дейін тағы да 10 ойыннан тұратын жеңіс тізбегін жасады. Дегенмен, плей-офф «Лейкерс» үшін қиынға соқты. Олар алғашқы кезеңде «Сан-Антонио Спёрс» командасын таза жеңіспен жеңді. Жартылай финалда «Юта Джазз» командасымен болған ойында 2:1 есебімен жеңіліске ұшырағандарына қарамастан, 7-ші ойында олардан басым түсті. Содан кейін Конференция финалында «Даллас Маверикс» командасын 7 ойында жеңді. «Лейкерс» командасы чемпиондық тәжірибесінің арқасында екі серияда да жеңіске жетті.

Детройт Пистонс

Бас бапкер Чак Дейлидің "Пистонс" командасы Шығыс конференциясында қарқынды дамып, бірте-бірте көтеріліп келе жатқан команда болды. Өте қатаң және қорғанысқа баса назар аударатын ойын стилі үшін "Жаман жігіттер" деп аталған "Пистонс" командасының негізгі құрамында күзетшілер Исаи Томас және Джо Дюмарс, шабуылшылар Адриан Дантли және Рик Махорн, орталық Билл Лаймбир, сондай-ақ қосалқы ойыншылар Винни Джонсон, Деннис Родман және Джон Салли бар еді. Маусымның ортасында "Детройт" Джеймс Эдвардсты сатып алып, Лаймбир мен Махорнға бағалы ойыншыны қосты. 1987–1988 жылғы маусым франшиза үшін одан әрі дамуға мүмкіндік берді, "Детройт" 54–28 есебімен Орталық дивизионда жеңіске жетті. Екінші орын алған "Пистонс" командасы "Вашингтон Баллетс" және "Чикаго Буллс" командаларын бес ойыннан жеңіп, конференция финалында тағы да "Бостон Селтикс" командасымен кездесті. Бұл жолы "Пистонс" басымдық танытып, "Селтикс" командасын алты ойында жеңіп, соңғы рет NBA финалдарына жолдама алды.

1-ойын

"Пистонс" командасы "Селтикс" командасын алты ойында жеңіп шықты, ал "Лейкерс" "Юта Джазз" және "Даллас Маверикс" командаларын қатарынан жеті ойында жеңді. "Лейкерс" шаршаған болатын, бұл жақсы көрініп тұрды. Адриан Дантли 34 ұпай жинап, 16 лақтырудың 14-ін дәл тигізді. "Пистонс" командасы бірінші жартысының соңына 4 секунд қалғанда ойынды өз бақылауына алды, сол кезде Билл Леймбир үш ұпайлық лақтыру жасап, есепті 54-40-қа жеткізді. Содан кейін Исаия Томас Каримнің жарты алаңға берген пасын ұрлап, тағы бір үш ұпайлық лақтыру жасады, ол доп желіге тиіп, тайм соңында кірді. "Пистонс" командасы таймды 57-40 есебімен аяқтады және артына қараған жоқ, алғашқы ойынды 105-93 есебімен жеңіп алды.

2-ойын

Детройттегі үш ойын қалғанда 2-0 есебімен ұтылу қаупіне тап болған тәжірибелі "Лейкерс" командасы 108-96 есебімен жеңіс алып, қайта жинақталды. Джеймс Уорти 26 ұпаймен, Байрон Скотт 24 ұпаймен, ал қызбадан шыққан Меджик Джонсон 23 ұпаймен команданың жеңісіне үлкен үлес қосты.

3-ойын

Маги әлі де тұмаумен күресіп жатқанда, «Лейкерс» Детройтте маңызды жеңіс оді, 99–86 есебімен, есебін 2–1-ге жеткізді. «Лейкерс» үшінші кезеңде ойынды өз бақылауына алып, «Пистонс» командасынан 31–18 есебімен көп ұпай жинады. Денсаулығына қарамастан, Маги 18 ұпай, 14 нәтижелі пас және 6 допты қайтарып алды.

4-ойын

Өз алаңындағы жанкүйерлерінің алдында "Пистонс" 111-86 есебімен жеңіс алып, серияны 2-2 есебімен теңестірді. "Пистонс" доңғалақтың астына шабуылдап, "Мэджик Джонсонды" қорғауға мәжбүрледі. Джонсон екінші таймның басында көп қате жасағандықтан ойыннан шығарылды. "Мэджик" жоқ болғанда, "Пистонс" айтарлықтай үстемдікке ие болды. Тайм-ауттар кезінде Билл Леймбир ашуланып, тыныштық таппады. Ол үнемі: "Жігерсіздік болмасын! Біз баяуламаймыз!" дейтін. Олар солай істеді де, НБА чемпиондарын 25 ұпаймен ойсырата жеңді. "Лейкерс" командасының қысымынан босаған Дэнтли 27 ұпаймен командасын жетекке шығарды. Вини Джонсон ойынға қосылып 16 ұпай жинады, ал Джеймс Эдвардс 14 ұпай мен 5 допты қайтарып алды.

5-ойын

"Пистонс" клубының 104:94 есебімен жеңісі "Понтиак Сильвердомға" тамаша қоштасу болды. Билл Леймбир ойын аяқталуға бір минут қалғанда Джо Дюмарсқа: "Айналаңа қарап, осы сәттен ләззат ал, себебі мұндай нәрсені ешқашан қайта көрмейсің" деді. Ол сондай-ақ: "Қырқ мың адам қолдағы сүлгілерді желбіретіп, тұрып жатыр. Бұл таңғажайып еді" деді. "Лейкерс" 5-ші ойынды қарқынды физикалық қысыммен бастап, ойынның алғашқы 12 ұпайын енгізді. Бірақ бұл тәсіл тез арада кері соқты, себебі "Лейкерс" командасының ірі ойыншылары көптеген бұзушылықтар жасады. Дэнтли маңызды рөл атқарды, 25 ұпай жинады, оның 19-ы бірінші жартылайда, "Пистонс" командасын 59:50 есебімен жеңіске жеткізді. Винни Джонсон бірінші жартылайда 16 ұпайының 12-сін қосып, "Детройтты" алға жылжытты. Джо Дюмарс 13-тен 9 рет сәтті лақтырып, 19 ұпай жинап, "Пистонс" командасын Лос-Анджелеске, НБА титулына бір қадам жетіспей қайтарды. 3, 4 және 5-ші ойындар футболға арналған күмбезді стадионда өткен соңғы НБА финалдық ойындары болды, 1999 жылғы НБА финалында Сан-Антониодағы Аламодомда өткен 1-ші және 2-ші ойындарға дейін. "Пистонс" 1987-88 маусымынан кейін "Понтиак Сильвердомды" тастап, 1988-89 НБА маусымы үшін Оберн Хиллз сарайына көшті.

6-ойын

"Лейкерс" үшінші тоқсанда 56:48 есебімен алда тұрды, сонда Исаи Томас кенеттен керемет ойын көрсетті. Ол командасының келесі 14 ұпайын жинады, екі айып тастауын орындады, төрт секіріп ойнады және бір шабуылмен ұпай алды. Кезеңнің соңына 5 минуттан аз уақыт қалғанда, есеп 70:64 болғанда, "Лейкерс" ойыншысы Томас оң білегін бұрап алды, допты Джо Дюмарсқа пас берді. Томас алаңға жүгіруге тырысты, бірақ "Лейкерс" қайтадан ұпай алғанда құлады. Ауыр соққыға қарамастан, Томас 3:44 қалғанда ойынға оралды, ал "Лейкерс" 74:66 есебімен алда болды. Томас жарақаттанған білегімен, төртінші тоқсанның соңында "Пистонс" командасының соңғы 15 ұпайының 11-ін соғып, 25 ұпай жинады, бұл NBA финалдарындағы бір тоқсан үшін рекордтық көрсеткіш. Ол 13-тен 11 допты дәл тигізді. Осы уақыт ішінде "Пистонс" "Лейкерс" командасын 15:5 есебімен басып өтіп, 81:79 есебімен көшбасшы болды. Төртінші тоқсан тартысты өтті; 1:30 қалғанда Томас, ауырған білегіне қарамастан, 42-ші және 43-ші ұпайларын сыйлап, "Пистонс" командасына 100:99 есебімен басымдық берді. "Лейкерс" шабуылға шықты, Мэджик Джонсон допты Джеймс Вортиге ішкі жаққа жіберді, бірақ оның лақтыруын Деннис Родман тоқтатып қалды. Содан кейін Джо Дюмарс допты ішкі жаққа енгізіп, екі айып тастауын орындады, бір минут қалғанда есеп 102:99 болды. "Лейкерс" тайм-аут жариялады, ал келесі шабуылда Байрон Скотт Томасқа қарсы шығып, оң жақтан 14 фут қашықтықтан лақтырып, 45 секунд қалғанда есепті теңестірді. Томас тағы бір лақтыруын сәтті орындамады, ал Ворти 27 секунд қалғанда допты қайтарып алды. "Лейкерс" шабуылға шықты, Скотт допты Карим Абдул-Жаббарға берді, ол Билл Лэймбирден (алтыншы фол) 14 секунд қалғанда оң жақтан допты айналдырып, қорғаныстан қашқанда фол алды. Бұл фол "Пистонс" және олардың жанкүйерлері арасында даулы болып қала берді, олар Лэймбир Абдул-Жаббардың лақтыруына тиіспегенін айтты. Содан кейін Абдул-Жаббар екі жоғары қысымдағы айып тастауын орындап, "Лейкерс" командасына бір ұпайдық басымдық берді. Тайм-ауттан кейін "Пистонс" соңғы шабуылға дайындалды. Томас допты ойынға енгізгеннен кейін Дантлимен соқтығысты, бірақ Дюмарс алаңға еніп, А.С. Грин оны тоқтатуға мәжбүрлегеннен кейін лақтыруын сәтті орындамады. Допты алу үшін күрескеннен кейін Скотт допты алып, Родман оны алаңнан шығарып жіберді, бұл 5 секунд қалғанда жақын шайқасқа әкелді. Скотт екі айып тастауын орындамады, бірақ "Пистонс" командасының тайм-ауты қалмағандықтан, бос допты алуға тырысып, уақыт біткенге дейін лақтыру мүмкіндігіне ие болмады. Томас 43 ұпай және 8 нәтижелі пас берді.

7-ойын

Бұл 7-ші ойынның алғашқысы болды және 2005 жылы қабылданған 2–3–2 форматында өткізілген тұңғыш рет. Соңғы ойында Томас әлі де білегінен жарақат алған, себебі жаттығу кезінде қатты ақсап қалды. Ол бірінші жартылайда 10 ұпай жинап, «Пистонс» командасын 52–47 есебімен алға шығарды. Алайда, екі жартылайдың арасындағы үзіліс білегінің қатаюына себеп болды, сондықтан Томас екінші жартысында аз ғана ойнады. Исияның орындықта отыруымен «Лейкерс» командасы жартылай ойынның кемістігін 4-ші ширек бойында 90–75 есебімен өтеді. Маңызды фактор – «Лейкерс» командасының қорғаушысы Майкл Купер болды; ол бүкіл серия бойында өте нашар атып, бірақ кенеттен жанып, үш 3 ұпайлық лақтыру жасады. Содан кейін Чак Дейли Деннис Родман, Джон Салли, Джо Дюмарс және Винни Джонсоннан тұратын жылдам құрамға көшті, бұл «Лейкерс» командасына қиындық туғызып, «Пистонс» командасына қарқынды ұпай жинауға мүмкіндік берді. 3:54 қалғанда Салли екі айып тастауын орындап, «Лейкерс» командасының артықшылығын 98–92 есебіне дейін төмендетті, бұл «Форум» жанкүйерлерін толқыдырды. 1:17 қалғанда Дюмарс 102–100 есебіне жететін лақтыру жасады. Содан кейін Мэджик Джонсон Родманның қатесінен кейін айып тастауын орындап, «Лейкерс» командасын үш ұпайға көтерді. Екі команда да допты жібергеннен кейін, Родман 40 секунд қалғанда ойсыз лақтыру жасады. Байрон Скотт допты қайтарып алып, фолға ұшырады. Оның екі айып тастауы есепті 105–100-ге жеткізді. «Пистонс» командасының тағы бір қатесінен кейін Майкл Купер фаулдан кейін жеңіске жету мүмкіндігіне ие болды, бірақ ол екі айып тастауын сұрыптап жіберіп, «Лейкерс» командасының артықшылығы беске қалды. Дюмарс лақтыру жасағаннан кейін Джеймс Ворти айып тастауын орындады, ал Билл Лэймбир 28 футтық үш ұпайлық лақтыру жасады, есепті 106–105-ке жеткізіп, алты секунд қалды. А.К. Грин Мэджик берген ұзын пастан лақтыру жасап, есепті 108–105-ке жеткізді. Лэймбир Томасқа соңғы үмітсіз пасты жіберді, ол үш ұпайлық лақтыру жасап, ойынды қосымша уақытқа жіберуге тырысты, бірақ Томас Джонсонмен соқтығысып, жерге құлап, уақыт біткенде допты жоғалтты. Жанкүйерлер уақыт бітпегеніне қарамастан, алаңға шабуыл жасауды бастады, бірақ төрешілер бұған назар алмады. Пэт Райли және «Лейкерс» ойыншылары киім ауыстыру бөлмесіне асықты, екі команданың да ойыншылары мен жаттықтырушылары алаңға шабуыл жасаған жанкүйерлердің шабуылына ұшырады. Ворти 36 ұпай, 16 допты қайтару және 10 нәтижелі пас берді. Бұл Вортидің Даңқ залындағы карьерасындағы жалғыз үш еселенген нәтиже болды. Осы және сериядағы бұрынғы еңбегі үшін ол «Үлкен ойын Джеймс» деген лақап атын бекітіп, финалдың ең құнды ойыншысы атанды. Майкл Купер, Мэджик Джонсон және Карим Абдул-Жаббар – 1980-ші жылдардағы барлық 5 «Лейкерс» чемпиондық командасының жалғыз мүшелері. Пэт Райли – 1980-ші жылдардағы барлық 5 «Лейкерс» чемпиондық командасының жаттықтырушысы, ол 1980 жылғы чемпиондық команданың көмекшісі және қалған төрт чемпиондық команданың бас жаттықтырушысы болды. Бұл «Лейкерс» командасының 1954 жылдан бері 7-ші ойынның финалындағы алғашқы жеңісі болды; алайда, бұл 1960 жылы Лос-Анджелеске көшіп келгеннен бері чемпионат сериясындағы 7-ші ойындағы алғашқы жеңісі болды; олар бұрынғы 7 ойында 0–5 есебімен жеңілді (1962, 1966, 1969, 1970, 1984). Бұл «Лейкерс» командасының 2000 жылға дейін чемпионат сериясындағы соңғы үйдегі жеңісі болды.

Теледидарлық қамту

"Детройт Пистонс" маусымдық деректі фильмі "Bad Boys", Джордж Блаханың баяндауымен, Детройттың финалға қалай жеткенін және олардың "Bad Boys" деген лақап атын қалай алғанын көрсетеді. Ал "Лос-Анджелес Лейкерс" деректі фильмі "Back To Back", Чик Херн баяндауымен, Лейкерстің Билл Рассел басқарған "Селтикс" командасынан кейін NBA чемпионатын қатарынан екі жыл жеңіп алған алғашқы команда болуға ұмтылысын қамтиды. Сол жылы CBS Sports үш тілшіні жұмылдырды: Пэт О'Брайен ("Детройт Пистонс" командасының жанында), Лесли Виссер ("Лос-Анджелес Лейкерс" командасының жанында) және Джеймс Браун (екі команданың да жанында). Дик Стоктон ойынды тікелей баяндады, ал Билли Каннингэм түс комментаторы болды. Маусым аяқталғаннан кейін Каннингэм CBS-ден "Майами Хит" командасының иеленушілеріне қосылды, ал келесі маусымда Хьюби Браун қызметі жоғарылатылды.