Кіріспе

2005 жылғы баскетбол чемпионатының финалы

2005 жылғы НБА финалы – Ұлттық баскетбол қауымдастығының (НБА) 2004–2005 маусым чемпионатының және маусымдық плей-оффтың шешімі болды. Батыс конференциясының чемпионы «Сан-Антонио Спарс» командасы Шығыс конференциясының чемпионы «Детройт Пистонс» командасымен титул үшін күресті, «Спарс» командасы өз алаңында ойнау артықшылығына ие болды, ал «Пистонс» – қорғаудағы чемпион атанды. Финалдық серия ең жақсы жеті ойыннан тұратын форматта өтті (алдыңғы үш раундтан айырмашылығы, өз алаңында ойнау артықшылығына ие команда қажет болған жағдайда бірінші, екінші, алтыншы және жетінші ойындарды қабылдады). Бұл сондай-ақ «Пистонс» командасының 1988 жылдан бергі алғашқы НБА финалында жеңіліске ұшырауы болды. «Спарс» командасы серияны 4:3 есебімен жеңіп алды, бұл 1994 жылдан бергі алғашқы НБА финалы еді, ол 7-ші ойынға дейін барып жетті. Ойындар ABC телеарнасында көрсетілді, түсіндірушілер Аль Майклс және Хьюби Браун болды. Ұлттық радио хабарларын ESPN радиосы Джим Дурхам мен доктор Джек Рамзи арқылы жүзеге асырды.

Өмірбаян

Бұл серия 1987 жылғы финалдан бері бұрынғы екі НБА чемпионының алғашқы кездесуі ғана емес, сонымен қатар сол дәуірдегі ең мықты екі қорғаныс командасының қарымтасы болды: 2002–03 маусымнан 2004–05 маусымға дейін «Спёрс» пен «Пистонс» командалары ұпайлар бойынша үздік үштікке әлдеқашан кірген: 2003 жылы «Детройт» №1, ал «Сан-Антонио» №3 болды; 2004 жылы екі команда да №1 орын үшін тең түсті; 2005 жылы «Спёрс» №1, ал «Пистонс» №2 болды. «Спёрс» командасы жылдам ойын стиліне бейімделгені үшін жоғары бағаланды, бұл Батыс конференциясының финалындағы жоғары ұпайлы «Феникс Санс» клубына қарсы сенімді жеңісімен дәлелденді. Дегенмен, екі команда да 100 ұпайдан астам жинағанда өте жақсы өнер көрсетті («Детройт» 22–3, «Сан-Антонио» 28–2). 2005 жылғы финалға дейін «Спёрс» екі мәрте чемпион атанды (1999 және 2003), ал «Детройт» үш мәрте (1989, 1990 және 2004) жеңіске жетті. Кейбір спорт журналистері 2004 жылғы чемпионатты «Лейкерс» командасының жұлдызды құрамына байланысты үлкен сенсация деп сақтады. Басқалары бұл нәтижені толыққанды заңды деп есептеді, «Детройт» қорғанысы «Лейкерс» шабуылынан басым болғанын атап өтті. Сонымен қатар, «Детройт» шабуылы Карл Малоунның жарақат алған тізесінен кейін «Лейкерс» командасының «Пистонс» клубының Рашид Уоллесін тоқтатуға қабілетті ойыншысы болмауынан қиындыққа тап болды. Көптегендер «Лейкерс» командасының жеңілісіне Шакил О’Нил мен Коби Брайант арасындағы жаңжал себеп болды деп ойлады. «Спёрс» және «Пистонс» командалары әрқайсысы өздерінің конференцияларында екінші орынды иеленді, ал «Феникс Санс» Батыста бірінші, ал «Майами Хит» Шығыста бірінші орынды алды. Көптеген спорт журналистері бұл серияны ең тартыстылардың бірі деп сақтады. Көпшілігі серия 6 немесе 7 ойынға дейін баратынын болжады. «Спёрс» командасы плей-оффты салыстырмалы түрде оңай өтті, «Пистонс» командасымен салыстырғанда. Олар плей-оффты «Наггетс» клубын 4–1 есебімен жеңіп ашты, үйіндегі бірінші ойында жеңілгеннен кейін төрт ойынды қатарынан жеңіп алды. Содан кейін олар келесі серияда алты ойын ішінде «Суперсоникс» клубын жеңді. Көптегендер «Феникс» командасының қарсылық көрсетуін күтті, бірақ «Спёрс» командасы серияны жеңіске жетіп, төрт ойыннан үш ойынды жеңіп алды. «Пистонс» командасының финалға оралу жолы сәл қиын болды. Бірінші раундта «Филадельфия» клубын 5 ойынмен жеңіп алды. Содан кейін «Пистонс» НБА-ның ең төзімді командаларының бірі «Индиана Пейсерс» клубымен кездесті. Көптеген сарапшылар «Индиана» командасы «Пейсерс-Пистонс» төбелесінен кейін плей-оффқа қатыса алмайтынын күтті; алайда, «Пейсерс» командасының легендасы Реджи Миллер жетекшілігінде «Пейсерс» плей-оффқа қатысып, күтпеген жерден Атлантика дивизионының чемпионы «Бостон Селтикс» клубына қарсы бірінші раундтағы серияны жеңіп алды. «Пейсерс» командасы күшті қарсылық көрсетті, бірақ алтыншы ойында жеңілгеннен кейін Реджи Миллердің 18 жылдық мансабы аяқталды. «Детройт» командасының келесі қарсыласы – Двайен Уэйд пен Шакил О’Нил бастаған Шығыс конференциясының №1 командасы «Майами» клубы болды. Бірінші ойында жеңіске жеткеннен кейін «Пистонс» командасы үш ойыннан кейін 2–1, ал бес ойыннан кейін 3–2 есебімен жеңіліске ұшырады. Алтыншы ойында өз алаңында жеңіске жетіп, «Пистонс» жетінші ойынға жолдама алды. Жетінші ойында «Детройт» командасы «Американ Эйрлайнс Арена» стадионында «Хит» клубын жеңіп, екінші жыл қатарынан НБА финалға өтті.

Ерекшеліктері

Бұл НБА финалдары Ларри О'Брайен кубогының стикер нұсқасымен орталық алаңды безенген алғашқы жарыс болды (команда логотипі ортада көрініп тұрды), ал НБА финалдарының логотипі алаңның қарама-қарсы басында орналастырылды. Бұл 2009 жылғы НБА финалына дейін сақталды; 2007 жылғы НБА финалында О'Брайен кубогының орны өзгертілді.

Ойын қорытындылары

Барлық уақыт шығыс жазғы уақыт бойынша (UTC−4) көрсетілген. Егер шара орны басқа уақыт белдеуінде орналасса, жергілікті уақыт та беріледі.

1-ойын

Ману Гинобили 1-ші ойынның жұлдызы болды, төртінші ширектепте шеберлікпен ойнап, "Спёрс" командасын жеңіске жеткізді. Гинобили төртінші ширектепте 26 ұпайдың 15-ін соғып, Тим Дунканнің тамаша ойынына көмектесті (24 ұпай, 17 допты қайтару). Өткен жазда Аргентинаны ұпай және нәтижелі пас бойынша жетектеп, Олимпиада алтынын жеңіп алған Гинобили соңғы кезеңде ойынды өзіне алды. Ол шешуші 12–2 есебімен 8 ұпай жинап, "Спёрс" командасына 67–55 есебімен басымдық берді, содан кейін "Пистонс" командасының қарсы шабуылын бір серпіліспен, үш ұпайлық лақтыру және жылдам ілгерілеумен тоқтатып, 81–67 есебімен екі минуттан кем уақыт қалғанда үстемдікке ие болды. Бір апта демалыстан кейін "Спёрс" командасы ойынды жақсы бастамады – алғашқы сегіз минутта 19–7 есебімен қалып қойды, бірақ қайта жиналып, ойынды тұрақтандыра алды. Мүмкін, "Детройттың" жақындағы ойындары төртінші ширектепте шаршауға алып келді, бұл "Спёрс" командасының төртінші ширектепте күшті ойнауына мүмкіндік берді; қандай болса да, "Спёрс" командасы алғашқы ойында жеңіске жетті.

2-ойын

Төзімді Детройт Пистонс командасы бірінші ойындағы төртінші ширек сынынан кейін екінші ойында күштірек ойнауға тиіс болды. Бірақ, дәл керісі болды. Екінші ойынның басынан бастап, Сан-Антонио "Спёрс" командасы жеделдеп алға шығып, артқа қараған жоқ. "Спёрс" командасы Детройттың түн бойы жасаған ерекше қателіктерін пайдаланды, оның ішінде себетке төрт футтан жақын қашықтықтағы тоғыз соққыны мүлт кетірді. Пистонс үш ұпайлық сызықтан (0/6) суық ойнағанда, "Спёрс" 11 үш ұпайлық соққы жасады, оның ішінде Ману Джинобили мен Брюс Боуэннің әрқайсысы төрттен соқты, ал олар бірінші ойында ешқандай ұпай жинамаған еді. Джинобили тағы да "Спёрс" командасын 27 ұпаймен бастап кетті, ал Тим Данкан 18 ұпай мен 11 допты қайтарып алды. Антонио МакДайесс 15 ұпай жинап, Детройт командасы үшін ең көп ұпай жинаған ойыншы болды. 2:0 есебімен алға шығу Сан-Антонио үшін үлкен артықшылық болды. НБА тарихында үй алаңындағы артықшылығы бар команда серияны 2:0 есебімен 153 рет бастады. Тек жеті рет ғана артта қалған команда серияда жеңіске жетті.

3-ойын

NBA тарихында 2–0 есебімен жеңілгеннен кейін финал сериясын жеңген тек екі команда ғана болды – 1969 жылғы NBA финалында «Бостон Селтикс» және 1977 жылғы NBA финалында «Портленд Трейл Блейзерс». Дегенмен, бір жыл өткен соң «Майами Хит» 2006 жылғы NBA финалында «Даллас Маверикс» командасына қарсы осы жетістікті қайталады. Осындай қиын міндет алдында «Пистонс» командасы тамаша ойын көрсетті. Чонси Биллупс пен Ричард Гамильтон бірлесіп 44 ұпай жинады, ал Бен Уоллес (15 ұпай, 11 доптама, 5 блок, 3 ұрлық) Рашид Уоллес пен Антонио МакДайспен бірге Тим Дунканды 5–15 есебімен сәтті лақтырудан айырды. «Пистонс» екінші жартылайда үстемдік құрды, «Спёрс» командасын 55–37 есебімен ұтты. «Пистонс» осы ойында финалда «Спёрс» командасына қарсы 90 ұпайдан астам жинаған алғашқы команда атанды.

4-ойын

Алғашқы екі ойынның үлгісі 3-ші және 4-ші ойындарда да сақталды: үй командасы бірінші ойында үлкен жеңіске жетті, ал екіншісінде одан да ірі жеңіске қол жеткізді. 4-ші ойын 2005 жылғы НБА финалдарындағы ең айқын нәтиже болды; «Пистонс» командасының 102 ұпайы – бұл серияда екі команданың да үш таңбалы көрсеткішке жеткен жалғыз жағдай еді. Жеті «Пистонс» ойыншысы екі таңбалы ұпай жинады, оның ішінде Линдси Хантер мен Антонио МакДайесс резервтен шығып тиімді ойын көрсетті. Хантер 22 минутта 17 ұпай жинап, 5 нәтижелі пас берді; МакДайесс 19 минутта 13 ұпай жинап, 7 допты қайтарып алды. Керісінше, «Спёрс» командасынан тек үш ойыншы ғана екі таңбалы ұпай жинады (Гинобили, Дункан, Паркер), ал бес немесе одан көп доп лақтырған барлық «Спёрс» ойыншыларының арасында тек Тони Паркер (6/13, 46,2% тиянақтылық) 45% шегінен асты. Жалпы, «Спёрс» 37% тиянақтылықпен ойнап, 17 рет қате жасады, ал «Пистонс» НБА финалдарының рекорды бойынша 4 рет қате жасады. Хантер мен Биллупстың 17 ұпайы – 1955 жылғы НБА финалдарының бесінші ойынында «Форт-Уэйн Пистонс» командасының Джордж Ярдли 16 ұпаймен барлық ойыншылардың арасында көш бастағанынан бері НБА финалдарында жеңіске жеткен команданың ең аз ұпайы болды.

5-ойын

2005 жылғы финалдың алғашқы төрт ойынында үй командасы басымдық танытқандықтан, 5-ші ойын бәрі күткен тартысты кездесуге айналды және финал тарихындағы ең есте қаларлық ойындардың бірі ретінде қалып қойды. Ойын бойында екі команда да жетекшілікке таласып, нәтиже 12 рет ауысты, ал ойын 18 рет тең нәтижемен аяқталды. Бұл ойынды шешу үшін негізгі уақыт жеткіліксіз болды, сондықтан ойын қосымша уақытқа көшті. «Пистонс» қосымша уақыттың басында жылдам есебін арттырып, жеңіске жақын екенін көрсетті. Бірақ, «Детройт» 95:93 есебімен алға шыққанда, «Сан-Антонио» үшін 9 секунд қалғанда Чонси Биллапс шешуші шабуылды мүлтәттетіп жіберді. «Спёрс» келесі шабуылында Роберт Хорри допты Джинабилиге берді, ол сол жақ бұрышқа қарай жылжып, допты Хорриге қайтарды. Рашид Уоллес Джинабилиді қорғау үшін Хорриді жалғыз қалдырды, нәтижесінде Хорри қосымша уақыттың соңғы 5,8 секундында жеңіс шайбасын соқты. Хорри плей-оффтағы соңғы секундтағы шешуші шабуылдарымен әйгілі болған, оның ішінде 2002 жылғы Батыс конференциясы финалының төртінші ойынындағы «Лейкерс» пен «Сакраменто Кингс» арасындағы ойын да бар. Хорри ойын жеңімпазымен қоса, үш ұпайлық сызықтан 6 рет атып, 5 рет дәл тигізіп, 21 ұпай жинады. Ол үшінші төрттік соңында ғана алғашқы ұпайын енгізді. Командаластары жолға шыққан ойындағы жеңіске жету қажеттілігінің ауырлығымен күрескенде, ол төртінші төрттік және қосымша уақытта команданы жеңіске бастады. Жеңіс шайбасымен қатар, қосымша уақыттың соңында Хорри соққы сағаты аяқталар алдында, фол ала отырып, сол қолымен керемет данқ жасады. Тим Дункан, еркін лақтыру сызығында қиындыққа тап болса да, «Спёрс» үшін 26 ұпай және 19 допты қайтарып алды. Чонси Биллапс «Пистонс» сапынан ең көп ұпай жинаған ойыншы болды, жеңілген ойында 34 ұпай жинады.

6-ойын

6-шы ойын басынан аяғына дейін тартысты өтті, екі команданың да көшбасшылығы бірін-бірі ауыстырып тұрды. Тағы да екі команданың да бас жұлдыздары жарқын ойын көрсетті. Детройт төртінші кезеңнің басында 80-73 есебімен алға өтті, соңғы бес минутта, бірақ «Спёрс» олардан қалыспады. Бірақ, көп ұзамай есеп қайтадан бір ұпайға дейін жуықтасты. Содан кейін Рашид Уоллес үш ұпайлық лақтыру жасап, алға шықты, тіпті «Спёрс» қарсылық көрсеткеніне қарамастан, «Пистонс» жеңіске жетті. Дегенмен, ойынның соңғы минутында «Спёрс» үшін жеңіске жету мүмкіндігін жою үшін «Пистонс» ойыншылары бірнеше айып тастады. Рашид Уоллес 5-ші ойында Хорриді қадағалаудан жаңылғаны үшін өтеу ретінде тамаша ойын көрсетті. Өз қатесіне қарамастан, Уоллес оқиғаға салқын қарайды, тіпті Дунканды қорғау үшін Хорриді жібергенін дұрыс емес айтты. Биллапс пен Принс тағы да «Пистонс» командасын тұрақты және мызғымас қорғаныспен жетекке шығарды, бұл, көбіне айтылғандай, жеңістің кілті. Дункан мен Джинабили әрқайсысы 21 ұпай жинағанына қарамастан, екеуі де «Пистонс» командасының мықты қорғанысын жеңуге жеткілікті үлкен қауіп тудыра алмады. Осылайша, Детройт командасы бес рет қатарынан жеңіске жетіп, жеңіске қол жеткізді. «Пистонс» командасы НБА финалында 7-ші ойынға күшпен жолдама алған алғашқы команда атанды.

7-ойын

Бір теңдік тоғыз жылдан бері алғаш рет НБА финалдары шешушы 7-ші ойынға дейін жетті. Үстімізден бастапқы қарқыны Детройт командасының жағында болды, бірақ «Спёрс» үй алаңында артықшылыққа ие болды. «Пистонс» 3:2 есебімен жеңілгеннен кейін қарсылас алаңында соңғы екі ойынды жеңіп алған алғашқы команда болуға тырысты. НБА тарихы «Спёрс» командасының пайдасына болды, олар үш жылдың ішінде екінші рет SBC орталығында титулды тойлауды көздеді. НБА командалары 7-ші ойында өз алаңында барлығы 74-17 есебімен жеңіске жеткен, ал 3:2 есебімен алда осы алаңға келгенде 9-0 көрсеткішті тіркеді. Бұл ойынға дейін «Пистонс» 1994 жылғы «Нью-Йорк Никс» командасымен бірдей, бір маусымдағы ең көп өткізілген ойындар саны бойынша теңесті – 25 ойын. Серияның алдыңғы екі ойыны сияқты, 7-ші ойын да тартысты өтті, бірақ «Спёрс» үшінші тоқсанның соңында, 7:45 қалғанда 9 ұпайға қалып қойды. Тим Дункан серияның көп бөлігінде Детройт командасының алдыңғы қатарына қарсы жоғары тиімділікпен ойнай алмаса да, ол «Спёрс» командасын осы кемшіліктен шығарды. Үшінші тоқсанның соңғы 7:45 минутында Дункан команданың үшінші тоқсандағы 18 ұпайының 10-ын енгізді, ал төртінші тоқсан тең есеппен басталды. Тим Дункан мен Ману Джинобилидің шешуші ойындарының арқасында «Спёрс» төртінші тоқсанда басымдыққа ие болып, 81:74 есебімен жеңіске жетіп, франшизаның үшінші Ларри О'Брайен кубогын жеңіп алды. Ойынды Тим Дункан 25 ұпай және 11 доптамамен аяқтады, ал командаласы Ману Джинобили 23 ұпай қосты. Ричард Хэмилтон 15 ұпаймен «Пистонс» командасының үздік ойыншысы атанды, бірақ олар қатарынан екінші чемпиондық атақты жеңіп алуға жақын болды. Тим Дункан үшінші рет НБА финалдарының ең құнды ойыншысы атанды. Ману Джинобили, Тони Паркер және Брюс Боуэн әрқайсысы екінші чемпиондық жүзігін алды, ал Роберт Хорри НБА тарихында үш түрлі франшизаның чемпиондық командаларында ойнаған екінші ойыншы болды (алғашқысы – Джон Салли). Шон Маркс чемпиондық жүзік жеңіп алған алғашқы жаңа зеландиялық спортшы болды.

Хабар тарату

Ойындар АҚШ-та эксклюзивті түрде ABC арнасында көрсетілді. Плей-офф кезеңінде Rob Thomas-тің "This Is How A Heart Breaks" әні эфирде ойнады. 3-ші ойынның Нильсен рейтингісі үй шаруашылықтарының барлық санының 7,2% құрады, ал алғашқы үш ойынның орташа көрсеткіші 7,1 болды, бұл 2004 жылғы НБА финалдық ойындарының алғашқы үш ойынының орташа көрсеткішінен 32% төмен. Барлық жеті ойын сол күндері көрсетілген ең жоғары рейтингті бағдарламалар болғанымен, 2005 жылғы финалдың орташа көрермендер саны (11,5 миллион көрермен, 7,6 рейтинг / 14 үлесі) 2004 жылғы финалдың орташа көрсеткішінен (17,9 миллион, 11,5/20) азайды. 2003 жылғы финалды орташа есеппен 9,8 миллион көрермен, ал 6,5/12 рейтингімен тамашалады. 2005 жылғы финал Майклс үшін ABC арнасындағы соңғы маңызды NBA жобасы болды, бірақ ол 2006 жылдың ақпан айында Super Bowl XL-ден кейін арнада жұмысын жалғастырды. ABC-дің NFL телекелісімі аяқталғаннан кейін Майклс NBC Sports арнасына өтіп, Sunday Night Football-дың бас комментаторы болды. ABC-дің бас лауазымын ақырында Майк Брин иеленді.

Салдары

2005-06 жылғы НБА маусымында «Спёрс» 63 жеңіске жетіп, Батыс конференциясындағы бірінші орынды жеңіп алды. Алайда, үшінші рет қатарынан чемпиондық атақты қорғай алмады, Техас штатындағы қарсыластары «Даллас Маверикс» командасына Конференция жартылай финалының 7-ші ойынында есе жіберді. «Маверикс» 2006 жылғы НБА финалында жеңіліске ұшырады. «Спёрс» келесі жылы, 2007 жылғы НБА финалында жеңіске жетті, бұл франшиза тарихындағы төртінші чемпиондық атақ болды, және 2014 жылы тағы да жеңіске қол жеткізді.

2023 жылғы мәлімет бойынша, бұл «Пистонс» командасының НБА финалындағы соңғы қатысуы. Бас жаттықтырушы Ларри Браун маусым аяқталғаннан кейін бас жаттықтырушылық келісімшартынан бас тартуға тырысып, сәтті болды. Ол әрине, туған қаласы «Нью-Йорк Никс» командасын жаттықтырды, бірақ бір маусымда тек 23 ойын жеңді. Браун маусымнан кейін кетіп, екі жылдан соң «Шарлотта Бобкэтс» командасын жаттықтыруға қайта оралды, оларды екінші жылы плей-оффқа жеткізді. Жаңа жаттықтырушы Флип Сондерс басқарған «Пистонс» командасы рекордтық 64 ойын жеңіп, НБА титулын қайтаруға жақын болды. Алайда, Детройт алты ойыннан кейін «Майами Хит» командасына есе жіберді, ал «Хит» 2006 жылғы НБА чемпионы атанды. Франшизаның негізгі ойыншысы Бен Уоллес күрт түрде «Чикаго Буллс» командасына кетіп қалды, бірақ «Пистонс» келесі екі маусымда конференция финалына шықты, сәйкесінше «Кливленд Кавальерс» және «Бостон Селтикс» командаларынан жеңіліс тапты. Соңында, команданың негізгі құрамы 2008-09 жылғы НБА маусымының басында таратылды.