Кіріспе

1998 жылғы баскетбол чемпионатының финалы

1998 жылғы НБА финалы – Ұлттық баскетбол қауымдастығының (НБА) 1998 жылғы плей-офф турнирінің шешуші кезеңі және 1997–1998 жылғы НБА маусымының қорытындысы болды. Екі мәрте қатарынан НБА чемпионы атанған және Шығыс конференциясының чемпионы «Чикаго Буллз» командасы Батыс конференциясының чемпионы «Юта Джаз» командасына қарсы ойнады. «Джаз» командасы алғашқы екі ойынды Солт-Лейк-Ситиде өткізіп, үй алаңында басымдыққа ие болды. Былтырғы финалдың қайталанған ойынында «Буллз» командасы 4:2 есебімен жеңіске жетіп, үшінші рет НБА чемпионы атанды және сегіз маусым ішінде алтыншы рет бұл құрметке ие болды. Майкл Джордан серияның ең құнды ойыншысы (MVP) деп танылды (ол бұған дейін де «Буллз» командасы финалда жеңіске жеткенде бес рет осы награданы жеңіп алған: 1991, 1992, 1993, 1996 және 1997 жылдары). Бұл оның толық баскетбол маусымдарында жеңіп алған алтыншы НБА чемпионаты және алтыншы финал MVP наградасы болды. Ол үшін НБА чемпионаты мен финал MVP сыйлығын жеңіп алған соңғы маусым еді. 1998 жылғы финал НБА тарихындағы ең жоғары Нильсен телерейтингін – 18.7 көрсеткішін тіркеді, тіпті 1998 жылғы Әлем сериясінің рейтингісін де басып өтті. Бұл НБА-ның чемпионат кезеңіндегі рейтингісінің, Басты лига бейсболының чемпионат кезеңінен жоғары болған алғашқы жағдай еді. «Буллз» командасы бұл серияға аутсайдер ретінде келді. «Буллз» командасының шағын шабуылшысы Скоти Пиппен: «Бұл өзгеше сезім. Біз мұндай жағдайға ешқашан тап болған емеспіз, бізді ешкімге керек емес деп жазғандар бар. Аутсайдер болу – керемет сезім, себебі енді барлығын жаңылыстыруға тырысуға асығушысың» деді.

Өмірбаян

Бұл серия 1989 жылдан бері екі команданың қатарынан екі жыл финалда кездесуінің алғашқы жағдайы болды. «Джаз» командасы тұрақты маусымдағы екі ойынды «Буллс» командасынан басым түсу арқылы лигадағы ең жақсы көрсеткішті иеленді, екі команда да 62 жеңіске қол жеткізді. Плей-оффта «Джаз» командасы Ютадағы 5-ші ойында жеңіске жеткенге дейін «Хьюстон Рокетс» командасымен күш сынасты, содан кейін «Жылдың жаңашылы» атанған Тим Дункан және «Сан-Антонио Спарз» командасын 4:1 есебімен жеңді. Олар Батыс конференциясының финалында «Лос-Анджелес Лейкерс» командасын таза жеңіспен (сүпүрме) жеңді. «Буллс» командасы «Нью-Джерси Нетс» командасын жеңіп, «Шарлотт Хорнетс» командасын бес ойында жеңді, бірақ Шығыс конференциясының финалында «Индиана Пейсерс» командасын жеңу үшін жеті ойын қажет болды.

1-ші және 2-ші ойындар

1997 жылғы финалдан өзгеше, «Джаз» және «Буллз» командалары осы серияға тең мүмкіндіктермен келді. «Джаз» командасы маусымдық екі ойында да «Буллз» командасын жеңіп, көптеген сарапшылар қатаң күрес болатын жеті ойындық серия болжады. Екі команда финалға мүлдем әртүрлі жағдайда келді; «Джаз» Батыс конференциясының финалында «Лос-Анджелес Лейкерс» командасын жеңіске ұшыратып, финалдың басталуына дейін он күн демалыс алды. Ал «Буллз» командасы Ларри Бёрдтің бас бапкер ретіндегі алғашқы жылында басқарған «Индиана Пейсерс» командасына қарсы ауыр серия өткізді. Олар «Пейсерс» командасын жеңу үшін жеті ойын ойнауға мәжбүр болды және Ютаға сапар шегуге дейін бар болғаны екі күн демалыс алды. «Джаз» командасының чемпиондыққа ие болу мүмкіндігі Ютада өткен 88–85 есебімен аяқталған бірінші ойындағы жеңісімен нығайтылды, онда Скотти Пиппен соңғы секундта үш ұпайлық лақтырудан сәл қалып қойды. Күтілгендей, «Буллз» командасы екінші ойында есепті теңестірді, төртінші кезеңде үлкен ұпайлар жинап, «Дельта орталығын» үнсіз қалдырып, 93–88 есебімен жеңіске жетті, нәтижесінде маусым бойы Ютаға қарсы алғашқы жеңісін қамтамасыз етті. Карл Малоун серияның алғашқы екі ойынында нашар ойнады, соның ішінде екінші ойындағы бір лақтыруы шеңбердің астына тиді. Ұшақтың «Юнайтед-центрге» немесе әуежайға жетуіне 48 сағат уақыт кетті.

Ойын 35

Финал 3-ші ойында серияда басымдыққа ие болу мүмкіндігімен Чикагоға көшті. 96–54 есебімен жеңілген «Джаз» командасы Финал тарихында 42 ұпаймен ең үлкен айырмамен жеңілген команда рекордын орнатты және есептің өте нашарлығы үшін, сондай-ақ ойын сағаты енгізілгеннен бергі НБА ойындарындағы ең төменгі ұпай саны үшін (кейіннен 1999 жылдың 10 сәуірінде «Буллс» командасы 49 ұпаймен бұл көрсеткішті жаңартты) БАҚ-тың қысымына ішкі тірлікке түсті. «Буллс» командасының әрбір ойыншысы кем дегенде бір ұпай енгізді, командадағы соңғы ұпай енгізбеген ойыншы, резервтік орталық Билл Уэннингтон, ойынның соңына 5,2 секунд қалғанда гол соқты. Чикаго 4-ші ойында тартысты ойында 86–82 есебімен жеңіске жетті, ал Юта 5-ші ойында 83–81 есебімен жеңіске жетті, бірақ соңғы екі минутта жеті ұпайдан басымдықтарын жоғалтқанға дейін жеңіске жақын болды. Карл Малоун сериядағы ең үздік ойынын өткізіп, 39 ұпай жинады, ал Антуан Карр өз мүмкіндіктерін толығымен пайдаланып, бестен бес лақтыруын да дәл орындады. Серия 3:2 есебімен «Буллс» командасының артықшылығымен Ютаға қайта оралды.

6-ойын

Олар 6-шы ойынға «Дельта» орталығына келгенде, «Буллс» командасы үшін жағдай жақсы емес еді. Скотти Пиппен ойынға кірер кезде-ақ жарақат алған еді, бірақ ойынның алғашқы қосқан допты басу кезінде жарақаты күшейді. Ол бүкіл ойын бойында бар болғаны 8 ұпай жинады. «Ютамен» бірқатар болу үшін «Буллс» командасы Майкл Джорданға дерлік толығымен сүйенуге мәжбүр болды, ол бірінші жартылайда 23 ұпай жинады. Екінші тоқсанда «Джаз» командасы маңызды уақытты жоғалтқанда «Дельта» орталығындағы жағдай шиеленісті болды. Төреші Дик Баветта Ховард Айслидің 3 ұпайлық лақтырысы уақыт бітер алдында сәтті болмағанын анықтады, бірақ телеарнадағы қайта көрсетілімдер доп Айслидің қолынан уақыт санағыш нөлге жеткенге дейін шыққанын көрсетті. Ойынның төртінші тоқсанында Джорданның екі жеңіл ұпайы ойынды бір минут қалғанда теңестірді. «Джаз» командасы Джон Стоктонның 41.9 секунд қалғанда 3 ұпайлық лақтырысымен демалды, бұл «Ютаға» 86-83 есебімен жеңіс сыйлады және «Дельта» орталығын қызулыққа толтырды. Джордан 86-85 есебіне лайап жасағаннан кейін, «Буллс» командасы «Джаз» командасының тағы да ұпай жинауына жол бермеуге тырысты. Джон Стоктон Карл Малоунға допты пас бергенде, Джордан допты ұрлап алаң бойымен дриблингпен жүгірді. Оны «Джаз» командасының ең үздік қорғаушыларының бірі Брайон Рассел күзетіп тұрды. 10 секунд қалғанда Джордан оңға дриблинг жасап, содан кейін солға өтті. Джордан Расселден өтіп, қақтығыс жасағандай болғанда 20 футтен лақтырды, бірақ қайта көрсетілімдер ондай қақтығыс болмағанын көрсетті, бұл «Буллс» командасына 5.2 секунд қалғанда 87-86 есебімен жеңіс сыйлады. Ұзақ үзілістен кейін Стоктон жеңіске жетуге мүмкіндік беретін 3 ұпайлық лақтырысты мүлтіді, осылайша «Буллс» командасы 8 жыл ішінде 6-шы НБА титулын жеңіп алды. 45 ұпай жинаған және әлемдік танымал болған жеңіске жетуші лақтырысымен мәңгілікке сақталған Джордан 6-шы рет финалдың ең құнды ойыншысы атанды.

Медиа қамту

Финал АҚШ-та NBC телеарнасы арқылы тікелей эфирде көрсетілді, Боб Костас ойынды сипаттаса, Дуг Коллинз және Исаи Томас түс комментаторлары болды. Ханна Сторм ойынға дейінгі бағдарламаны жүргізді, оған Билл Уолтон, Джон Салли және Питер Весси көмектесті, ал Ахмад Рашад пен Джим Грей жанынан репортаж жасады. 1991 жылы NBC НБА финалдарының көрсету құқығын алғанынан бері Марв Альберт алғаш рет ойынды сипаттаушы болмады. Ол 1997 жылдың 25 қыркүйегінде әйел зорлағаны үшін NBC телеарнасынан жұмыстан босатылды.

Салдары

World Championship Wrestling Родман мен Малоун арасындағы финалдан кейінгі қарсыластықты пайдаланды, өйткені 1998 жылдың 12 шілдесінде Родман мен Голливуд Хоган Малоун мен Даймонд Даллас Пейджді Bash at the Beach турнирінде командалық жекпе-жекте жеңді. 2022–23 жылғы НБА маусымының қалыпқа келген күйіне дейін бұл серия «Буллс» және «Джаз» командаларының соңғы финалға қатысуы болып қалады. Маусым аяқталғаннан кейін «Буллс» командасының құрамы ыдырады. Негізгі ойыншыларының жоқтығынан «Буллс» командасы 1999 жылғы маусымда плей-оффқа қатыса алмады, 50 ойынның тек 13-ін ғана жеңді. «Буллс» командасы 2005 жылға дейін тағы да плей-оффқа қатыспады. Фил Джексон команда президентінің ұсынысын қабылдамай, тағы бір маусым жаттықтырушы болудан бас тартты. 1999 жылы ол «Лос-Анджелес Лейкерс» командасының бас жаттықтырушысы болып қайта оралды және командамен екі реттен жеңіске жетіп, 2011 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін бес НБА титулын жеңіп алды. Бұл Джексонға 11 НБА титулын сыйлады, бұл төрт ірі американдық спорт лигаларының тарихындағы бас жаттықтырушы үшін ең көп көрсеткіш. Рон Харпер Джексонмен бірге «Лейкерс» командасына көшті және 2000 және 2001 жылдары соңғы екі маусымында чемпион атанды. 1999 жылдың 13 қаңтарында Майкл Джордан екінші рет зейнетке шығуын жариялады; ол 2001 жылы «Вашингтон Уизардс» командасымен екінші және соңғы рет зейнеттен шығып, командамен екі маусым ойнады. Алайда, екі маусым да плей-оффқа қатысумен аяқталмады. Скоти Пиппен маусым арасында «Хьюстон Рокетс» командасына сатылды және өзінің соңғы маусымын (2003–04) «Буллс» командасында өткізді, сондай-ақ «Портленд Трейл Блейзерс» командасында да ойнады. Денис Родманды «Буллс» командасы маусым ортасында босатып жіберді, ол маусым ортасында «Лейкерс» командасымен келісімшартқа отырды, босатылмас бұрын тек 23 ойын өткізді. 1999 жылдың қаңтарында «Буллс» Стив Керрді қайтадан қолға алды және оны «Сан-Антонио Спёрс» командасына ауыстырды, онда ол 1999 және 2003 жылдары тағы екі чемпионат жеңіп алды, бұл оның НБА-дағы соңғы жылы болды. Керр 2015, 2017, 2018 және 2022 жылдары «Голден Стейт Уорриорс» командасының бас жаттықтырушысы ретінде төрт чемпионат жеңіп алды. Льюк Лонгли де 2001 жылы зейнеткерлікке шықты. Джон Стоктон мен Карл Малоун 2003 жылға дейін «Джаз» командасын әр маусымда плей-оффқа алып барды, бірақ әр маусымда бірінші немесе екінші раундта жеңіліс тартты. 2003 жылғы маусымда Стоктон зейнеткерлікке шықты, ал Малоун «Лос-Анджелес Лейкерс» командасына қосылды. 2004 жылы Малоун НБА финалына оралды, онда ол 5 ойыннан кейін «Детройт Пистонс» командасына ұтылып қалды.