Кіріспе

1982 жылғы баскетбол чемпионаты сериясы

1982 жылғы NBA әлем чемпионатының финалы – Ұлттық баскетбол қауымдастығының (NBA) 1981–1982 жылғы маусымының шешуші кезеңі, Солтүстік Америкадағы ерлер кәсіби баскетболының ең жоғары деңгейі. Бұл серияда Батыс конференциясының чемпионы «Лос-Анджелес Лейкерс» және Шығыс конференциясының чемпионы «Филадельфия 76ers» командалары кездесті. Бұл 1980 жылғы NBA финалының қайталануы болды. «Лейкерс» командасы 4:2 есебімен жеңіске жетті. 1982 жылғы NBA финалы туралы «Дәлелдеу керек» атты деректі фильмі осы серияның барлық оқиғаларын қамтиды. Бұл ойын алаңындағы барлық кадрларды фильмге түсіру арқылы жасалған соңғы NBA деректі фильмі болды. Деректі фильмінің авторы – Дик Стоктон, ал USA Network нұсқасын Альберт баяндады. Бұл 1977 жылдан бері жеңімпаз команданың өз алаңында жеңіске жеткен алғашқы финал болды. Серия 8 маусымда аяқталды, бұл барлық бұрынғы NBA финалдарынан кейін соңғы рекордты көрсетті. Алдыңғы рекорд 1978 жылдың 7 маусымында тіркелген еді. Бұл рекорд екі жылдан кейін, 1984 жылдың 12 маусымында жаңа финал аяқталғанда жаңартылды.

Лос-Анджелес Лейкерс

1981 жылы «Лейкерс» командасы НБА плей-оффында 3 ойындық шағын серияда «Хьюстон Рокетс» командасынан күтпеген жеңіліс тапты. Алдыңғы маусымда «Лейкерс» командасы Меджик Джонсонның тізе жарақатынан кейін 45 ойынға қатыса алмағандықтан, белгісіз жағдайда болды. Жаңа маусымның басында да проблемалар жалғасты, команда 7-4 есебімен ойын өткізгенде «Лейкерс» бас жаттықтырушы Пол Уэстхедті қызметтен босатуға шешім қабылдады. Бас жаттықтырушылыққа Пат Райли тағайындалды, оның осы лауазымға көтерілуі «Showtime» шабуылының пайда болуына әкелді. Сауыққан Джонсон және Курт Рамбис пен Боб МакАдудың қосылуымен «Лейкерс» 57-25 есебімен маусымды аяқтады, бұл Батыс конференциясындағы ең жақсы көрсеткіш болды. Плей-оффта олар одан да сәтті өнер көрсетіп, Батыс конференциясының жартылай финалында «Феникс Санс» және Батыс конференциясының финалында «Сан-Антонио Спарс» командаларын тікелей жеңіспен жеңді.

Филадельфия 76ers

Лейкерс сияқты, 76ers та ойынды жоғалтып, 3–1 есебімен жеңіліс тапқаннан кейін Шығыс конференциясының финалында болашақ чемпион – Бостон Селтикс командасына ұтылып қалды. Жаңа маусымда 76ers құрамында да, көрсеткіштерінде де көп өзгеріс болған жоқ, команда үшінші жыл қатарынан Атлантика дивизионында Селтикс командасынан кейін екінші орынды иеленді. Сол кездегі қағида бойынша, дивизион жеңімпаздары бірінші турдан бастап ойынды өткізіп кететін болғандықтан, 76ers 58–24 көрсеткішімен Орталық дивизион чемпионы Милуоки Бакс командасынан үш ойынмен артық болса да, үш ойыннан тұратын шағын серияда ойнауға мәжбүр болды. Дегенмен, Филадельфия бірінші турда Атланта Хоукс командасын 2–0 есебімен жеңіп, келесі турда Бакс командасын 4–2 есебімен жеңіп шықты. Шығыс конференциясының финалында 76ers «Спектрумда» Селтикс командасын екі рет жеңіп, 3–1 есебімен алға шықты, бірақ келесі екі ойында 1981 жылғы плей-оффтың қайталанып, жеңіліске ұшырады. Бірақ Эндрю Тонидің 34 ұпайының арқасында 76ers 1981 жылғы «шайтанды» 7-ші ойында Селтикс командасын 120–106 есебімен жеңіп, жойды. Ойын аяқталуға жақын, Бостон бағындағы жанкүйерлер «Beat L. A.! » деп ұрандап, 76ers командасын жек көретін «Лейкерс» командасын жеңуге шақыра бастады.

1-ойын

"Селтикс" командасын конференция финалдарында ұтып қалған "Сиксерс" командасы шабуылдарын өте дәл ұйымдастырып, үшінші тоқсанның ортасында 83:68 есебімен 15 ұпайға жетекке шықты. Бірақ, содан кейін "Лейкерс" командасы қорғанысын күшейтіп, көптеген қарсы шабуылдарға мүмкіндік жасады. "Лейкерс" командасы келесі 11 минуттың ішінде 40:9 есебімен үлкен үзіліс жасады. Уилкс 10 ұпай, Карим мен МакАду 8 ұпайдан, Никсон мен Купер 7 ұпайдан жинады, ал Никсон осы үзіліс кезінде 4 нәтижелі пас берді. Нәтижесінде, команда 124:117 есебімен бірінші ойында жеңіске жетіп, үй алаңындағы басымдықты тартып алды. Ойыннан кейін "Сиксерс" командасының жаттықтырушысы Билли Каннингэм "Сиксерс" командасына "Лейкерс" командасының қысым көрсету қорғанысы көп әсер етпегенін, тек ұпайлауда сәтсіздік пен ойынның нашарлығын байқағанын айтты. Сонымен қатар, ол бұл қорғаныс "аймақтық қорғаныс" екеніне күмәнді екенін білдірді, ол сол кезде заңсыз саналды.

2-ойын

Бұл ойында «Лейкерс» командасының жаттықтырушысы Пэт Райли қорғанысқа басқаша көзқарас танытты, Джулиус Эрвингті тікелей қорғауға Меджик Джонсонды тағайындады. Магия «Доктордың» физикалық мүмкіндіктеріне жете алмаса да, бұл Эрвингтің шабуылдық ребаундтар алуына кедерілді. 2-ші ойында мұның жеткілікті болмады, себебі Эрвинг 24 ұпай және 16 ребаундпен («Сиксерс» командасын көбінесе қорғаныста жеңіске жеткізді). Билли Каннингем Карим Абдул-Жаббарды қорғау үшін Колдуэлл Джонс, Даррил Доукинс және Эрл Кьюретон сияқты барлық орталық ойыншыларын әр түрлі уақыттарда пайдаланды. «Сиксерс» командасы 50 екінші мүмкіндік ұпайы үшін 38 шабуылдық ребаунд алды, ал «Лейкерс» командасының енді тек 6 шабуылдық ребаунд болды. «Сиксерс» командасы осы артықшылықты пайдаланып 110–94 есебімен жеңіске жетті, бұл серияны теңестірді. Ұпайлардың теңгерімді таралуында Морис Чикс 19 ұпай және сегіз нәтижелі пас берді, Джонс 12 ұпай және 11 ребаунд жинады, ал Бобби Джонс пен Клинт Ричардсон әрқайсысы 10 ұпайдан енгізді. Бұл «Лейкерс» командасының 1982 жылғы плей-оффтағы алғашқы жеңілісі болды.

3-ойын

"Форум" аренасында "Лейкерс" үшінші ойында толыққанды басымдық танытты. Норм Никсон 29 ұпай жинап, "Лейкерс" командасы 129:108 есебімен жеңіске жетті. Эндрю Тони 36, ал Джулиус Эрвинг 21 ұпай жинады, бірақ қалған ойыншылардың ешқайсысы көзге түспеді.

4-ойын

"Лейкерс" 4-ші ойында темпті өз бақылауына алып, жартылай алаңға көшіп, Карим Абдул-Жаббарға төменнен пас берді. Қорғаныс шебінде олар зоналық қоршау арқылы қысымды сақтап тұрды. "Лейкерс" 111:101 есебімен жеңіске жетіп, есебін 3:1-ге жеткізді. Жамал Уилкс пен Мэджик Джонсонның әрқайсысы 24 ұпайдан жинады, ал Абдул-Жаббар 22, Боб МакАду ойынға қатыспағандардың арасынан 19 ұпай қосты. Карим Абдул-Жаббар Даррил Доукинстің белсенді қорғанысының нәтижесінде мансабындағы плей-оффтағы ең төменгі көрсеткіш – бар болғаны 6 ұпайға тоқтады. Шабуылдың қарқынында Доукинс 20 ұпай мен 7 допты қайтаруға да үлес қосты. Бұл "Лейкерс" командасының плей-оффтағы ең үлкен жеңілісі болды. Бірақ 1985 жылғы финалдың 1-ші ойынында "Селтикс" командасынан 148:114 есебімен жеңілгені одан да ауыр жеңіліс болды. Қызығы, "Лейкерс" бұл серияны да алты ойында жеңіп алды, тіпті осы ойында жеңіліске ұшырағанына қарамастан.

6-ойын

Алты ойыншының 5-ші ойындағы күшті көрсеткіші оларға Форумдағы 6-шы ойында үміт сыйлады, бірақ «Лейкерс» ойынның басынан-ақ көш бастады және бірінші жартысының соңында 66:57 есебімен алға шықты. Үшінші кезеңде «Сиксерс» командасының қорғанысы күшейді. Олар «Лос-Анджелес» командасын 20 ұпайға шектеді және бірнеше рет есепті бір ұпайға дейін қысқартты. Көбінесе шабуылшы ретінде танымал «супер-қосалқы» Боб МакАду үшінші кезеңнің соңында маңызды қорғаныс әрекетін жасады – ол Джулиус Эрвингтің жеңілдетілген лақтыруын тоқтатып, «Сиксерс» командасына көш беруге мүмкіндік бермеді. «Лейкерс» төртінші кезеңнің басында қайтадан шабуылға шығып, есепті 11 ұпайға дейін арттырды. 30 ұпаймен барлық ойыншылардың арасында көш бастаған Эрвинг және 29 ұпай жинаған Эндрю Тони жауап ретінде төрт минут қалғанда есепті 103:100-ге дейін қысқартты, бірақ содан кейін Карим Абдул-Жаббар ұпай жинап, фолға ілікті және қосымша лақтыруды орындап, «Лос-Анджелес» командасын алты ұпайға көштірді. Сәтке дейін Уилкс жеңілдетілген лақтырумен есепті 114:104-ке жеткізіп, ойынды аяқтады. Жамал Уилкс 27 ұпаймен «Лейкерс» командасын бастап келеді, ал 13 ұпай, 13 доптама және 13 нәтижелі пас берген Мэджик Джонсон серияның ең құнды ойыншысы атанды. 16 ұпай, 9 доптама және 3 блок жасаған МакАду бұл серияда өзімшіл, командалық ойынға жарамайтын ойыншы деп есептелгеннен кейін жаңа өмірге ие болды. Доктор мен Тонидің күш-жігерінен басқа, «Сиксерс» командасына ешкім көмектеспеді. Даррил Доукинс фолға ілігіп, 20 минутта 10 ұпай мен бір доптама ғана жинады. Доукинс көп ұзамай «Нью-Джерси Нетс» командасына ауыстырылды, ал «76ers» командасы өздерінің чемпиондық құралының соңғы бөлігін алды: «Хьюстон Рокетс» командасының MVP ортасы Мозес Малоун.

Теледидарлық қамту

Өткен жылдардағыдан айырмашылығы, апта ішіндегі ойындар жазбадан көрсетілсе, финалдағы барлық ойындар CBS телеарнасынан тікелей эфирде көрсетілді. CBS-ке тікелей эфирге рұқсат беру үшін, НБА маусымын бастауды қазан айының соңына шегерді, ал алдыңғы екі маусымда қазан айының басында бастаған болатын. Осының арқасында финал мамыр айының ортасындағы рейтингтік кезең аяқталғаннан кейін басталды. Кейінгі мерзім Аналар күні демалысындағы екі ойынды өткізбеуге мүмкіндік берді, бұл 1980 және 1981 жылдары жазбадан көрсетілімді болдырмау үшін қолданылған. Бұл Дик Стоктонның CBS Sports үшін түсіндірген тоғыз қатарынан NBA финалдарының (1982-1990) алғашқысы болды. Стоктон 1982 жылғы НБА финалдарының бастапқы құрамын да жариялады, бұл кезде P.A. дикторлары Дэйв Зинкофф (76ers) және Ларри Маккей (Lakers) орнына шықты (Маккей келесі маусымда Лоуренс Тантермен алмастырылды).

Салдары

Екі команда 1983 жылы финалда тағы да кездесті. Лиганың ең құнды ойыншысы Мозес Малоунның қосылуымен нығайтылған "Сиксерс" 65 ойын жеңіп, плей-оффта жеңіліске тек бір рет ұшырады (Малоунның әйгілі "Fo, Fo, Fo" болжамын орындап, "Сиксерс" үш серияның әрқайсысында 4 ойын жеңуі керек екенін айтқан еді) және жалпы үшінші НБА титулын жеңіп алды (1955 жылы "Сиракуз Нэшнлз" ретінде, ал 1967 жылы жеңіске жеткен). "Лейкерс" тұрақты маусымды 58 жеңіспен аяқтады, бірақ финалда қарсыластары "Сиксерс" командасынан басымдық танытты. Жаңадан келген және болашақ Даңқ залының мүшесі Джеймс Ворти маусым соңында алған жарақатының салдарынан серияда қатыспады.