Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
НАТО әуе қорғанысы радиолокациялық желісі
NATO Air defence radar network
НАТО-ның біріктірілген әуе қорғанысы жүйесі (қысқаша: NATINADS) – НАТО альянсының әуе қорғанысы күштерінде орналасқан радиолокациялық және басқа да нысандарды біріктіретін басқару және бақылау желісі. Ол 1950 жылдардың ортасында құрылып, 1962 жылы NADGE ретінде қолданысқа енгізілді. Құрылғаннан бері үнемі жаңартылып келеді, әсіресе 1970 жылдары әуедегі ерте ескерту ұшақтарын интеграциялау арқылы. Ұлыбритания өз желісін сақтап келді, бірақ 1970 жылдары Linesman/Mediator желісі енгізілгеннен бастап толыққанды интеграцияланды. Сол сияқты, Германия желісі GEADGE арқылы тәуелсіздігін сақтап келді.
The NATO Integrated Air Defense System (short: NATINADS) is a command and control network combining radars and other facilities spread throughout the NATO alliance's air defence forces. It formed in the mid 1950s and became operational in 1962 as NADGE. It has been constantly upgraded since its formation, notably with the integration of Airborne Early Warning aircraft in the 1970s. The United Kingdom maintained its own network, but was fully integrated with the network since the introduction of the Linesman/Mediator network in the 1970s. Similarly, the German network maintained an independent nature through GEADGE.
Даму
1955 жылдың желтоқсанында НАТО Әскери комитеті оны дамытуға келісім берді. Жүйенің негізінде төрт әуе қорғанысы аймағы (АҚА) болуы тиіс еді, оларды SACEUR (Еуропадағы Жоғарғы Одақтас Бас қолбасшысы) үйлестіретін болды. 1956 жылдан бастап 18 радар станциясын пайдалана отырып, Батыс Еуропа бойынша ерте ескерту қамтамасы кеңейтілді. Жүйенің бұл бөлігі 1962 жылы аяқталды. Бар болған ұлттық радар орындарымен байланыстырылған үйлестірілген жүйе НАТО Әуе қорғанысының Жер үстіндегі ортасы (NADGE) деп аталды. 1960 жылдан бастап НАТО елдері соғыс жағдайында барлық әуе қорғанысы күштерін SACEUR басқаруына беруге келісті. Бұл күштерге басқару-бақылау (C2) жүйелері, радар орналымдары, жер-әуе (SAM) зымыраны бөлімшелері, сондай-ақ ұшып түсетін ұшақтар кірді. 1972 жылы NADGE 84 радар орнынан және олармен байланысты Бақылау-есептеу орталықтарынан (БЕО) тұратын NATINADS-қа айналдырылды, ал 1980 жылдары Әуедегі ерте ескерту / Жер ортасын интеграциялау сегменті (AEGIS) AWACS радарының суреті мен оның барлық ақпаратын визуалды дисплейлеріне қосу мүмкіндігімен NATINADS-ті жаңартты. (ЕСКЕРТУ: Бұл AEGIS АҚШ Әскери-теңіз күштерінің AEGIS-імен шатастырылмауы керек, ол кемедегі отты басқару радиолокаторы және қару жүйесі.) AEGIS ақпаратты Hughes H5118ME компьютерлері арқылы өңдеді, олар 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында NADGE орындарына орнатылған H3118M компьютерлерін алмастырды. NATINADS деректерді өңдеу қабілеті жылдам сағат жиілігімен артты. H5118M компьютері 1 мегабайт жадқа ие болды және секундына 1,2 миллион нұсқауды орындай алды, ал бұрынғы модельдің жады 256 килобайт болса, сағат жиілігі секундына 150 000 нұсқауды құрады. NATINADS/AEGIS Батыс Германияда Германияның Әуе қорғанысының Жер үстіндегі ортасымен (GEADGE) толықтырылды, бұл Германияның оңтүстік бөлігін еуропалық жүйеге және Данияның жағалаулық радарларынан деректерді қосатын Жағалаулық радарларды интеграциялау жүйесімен (CRIS) қосты. Аппараттық ескіруге қарсы тұру үшін 1990 жылдардың ортасында НАТО AEGIS Site Emulator (ASE) бағдарламасын бастады, бұл NATINADS/AEGIS орындарына меншік аппараттық құралдарды (5118ME компьютері және әртүрлі операторлық консольдар IDM 2, HMD 22, IDM 80) коммерциялық серверлер мен жұмыс станцияларымен ауыстыруға мүмкіндік берді. 2000 жылдардың басында бастапқы ASE мүмкіндігі жаңа аппараттық қуаттың арқасында бір аппараттық құрылғыда бірнеше сайт эмуляторларын іске қосу мүмкіндігімен кеңейтілді, сондықтан жүйе Multi AEGIS Site Emulator (MASE) деп қайта аталды. Жақын болашақта MASE-ті алмастыруға арналған НАТО жүйесі – Әуе басқару және бақылау жүйесі (ACCS). Саясаттың өзгеруіне, НАТО-ның кеңеюіне және қаржылық дағдарысқа байланысты Еуропаның (НАТО) көптеген елдері қорғаныс бюджетін қысқартуға тырысуда; тікелей салдары ретінде көптеген ескірген және тозуға ұшыраған NATINADS нысандары ертерек таратылуда. 2013 жылғы дерек бойынша, Еуропадағы операциялық НАТО радар орындары:
Development was approved by the NATO Military Committee in December 1955. The system was to be based on four air defense regions (ADRs) coordinated by SACEUR (Supreme Allied Commander Europe). Starting from 1956 early warning coverage was extended across Western Europe using 18 radar stations. This part of the system was completed by 1962. Linked to existing national radar sites the coordinated system was called the NATO Air Defence Ground Environment (NADGE). From 1960 NATO countries agreed to place all their air defence forces under the command of SACEUR in the event of war. These forces included command & control (C2) systems, radar installations, and Surface to Air (SAM) missile units as well as interceptor aircraft. By 1972 NADGE was converted into NATINADS consisting of 84 radar sites and associated Control Reporting Centers (CRC) and in the 1980s the Airborne Early Warning / Ground Environment Integration Segment (AEGIS) upgraded the NATINADS with the possibility to integrate the AWACS radar picture and all of its information into its visual displays. (NOTE: This AEGIS is not to be confused with the U. S. Navy AEGIS, a shipboard fire control radar and weapons system.) AEGIS processed the information through Hughes H5118ME computers, which replaced the H3118M computers installed at NADGE sites in the late 1960s and early 1970s. NATINADS ability to handle data increased with faster clock rates. The H5118M computer had a staggering 1 megabyte of memory and could handle 1.2 million instructions per second while the former model had a memory of only 256 kilobytes and a clock speed of 150,000 instructions per seconds. NATINADS/AEGIS were complemented, in West Germany by the German Air Defence Ground Environment (GEADGE), an updated radar network adding the southern part of Germany to the European system and Coastal Radar Integration System (CRIS), adding data links from Danish coastal radars. In order to counter the hardware obsolescence, during the mid 1990s NATO started the AEGIS Site Emulator (ASE) program allowing the NATINADS/AEGIS sites to replace the proprietary hardware (the 5118ME computer and the various operator consoles IDM 2, HMD 22, IDM 80) with commercial off the shelf (COTS) servers and workstations. In the first years 2000, the initial ASE capability was expanded with the possibility to run, thanks to the new hardware power, multiple site emulators on the same hardware, so the system was renamed into Multi AEGIS Site Emulator (MASE). The NATO system designed to replace MASE in the near future is the Air Command and Control System (ACCS). Because of changing politics, NATO expanding and financial crises most European (NATO) countries are trying to cut defence budgets; as a direct result, many obsolete and outdated NATINADS facilities are phased out earlier. As of 2013, operational NATO radar sites in Europe are as follows:
Қазақстан
Албания Әуе күштерінің әуе бақылау орталығы Ринаста орналасқан, ал Әуе күштері Пуке қаласының жанындағы Мида тауының үстінде Lockheed Martin AN/TPS 77 радарымен жұмыс істейді.
The Albanian Air Force's Air Surveillance Centre is based in Rinas and the Air Force operates a Lockheed Martin AN/TPS 77 radar on top of Mida mountain near Pukë.
Бельгия
Бельгия әуе күштерінің басқару және хабарлау орталығы Глонста орналасқан, оның негізгі радары да сол жерде болған. Радар 2015 жылы тоқтатылып, орталық 2020 жылы Бовчейн әуе базасына көшірілді. Бельгиялық басқару және хабарлау орталығы Германиядағы CAOC Uedem-ге есеп береді және Люксембургтің әуе кеңістігін қорғауға да жауапты. Жаңа орналасқан жерде басқару және хабарлау орталығы Belgocontrol-дің азаматтық радарларының цифрлық радар деректерін және Семерзакедегі әуе күштерінің әуе қозғалысын басқару орталығының Marconi S 723 радарларын пайдаланады.
The Belgian Air Component's Control and Reporting Centre was based at Glons, where also its main radar was located. The radar was deactivated in 2015 and the Centre moved to Beauvechain Air Base in 2020. The Belgian Control and Reporting Centre reports to CAOC Uedem in Germany and is also responsible for guarding the airspace of Luxembourg. At the new location the Control and Reporting Centre uses digital radar data of the civilian radars of Belgocontrol and the Marconi S 723 radar of the Air Component's Air Traffic Control Centre in Semmerzake.
Канада
Канада Корольдік әуе күштерінің басқару орталықтары мен радар станциялары – Канада-Америка Солтүстік Америка әуе-ғарыш қорғаныс командованиесінің құрамында.
The Royal Canadian Air Force's control centres and radar stations are part of the Canadian/American North American Aerospace Defense Command.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ Әуе күштерінің басқару орталықтары мен радар станциялары – Канада және Американың Солтүстік Америка ғарыш қорғаныс командованиесінің құрамында.
The United States Air Force's control centres and radar stations are part of the Canadian/American North American Aerospace Defense Command.