Кіріспе

Тынық мұхитындағы тайфун маусымы

1974 жылғы Тынық мұхитындағы тайфун маусымы – 5-санаттағы супер тайфунға жетпеген алғашқы маусым болды; бұл кейін 1977 және 2017 жылдардағы маусымдарда қайталанды. Дегенмен, маусым тым белсенді болды, осы жылы 32 тропикалық дауыл және 16 тайфун қалыптасты. Оның ресми шектері жоқ; ол 1974 жылы жыл бойы жалғасты, бірақ тропикалық циклондардың көпшілігі маусым мен желтоқсан аралығында Тынық мұхитының солтүстік-батыс бөлігінде пайда болады. Бұл мерзімдер әдетте Тынық мұхитының солтүстік-батыс бөлігінде тропикалық циклондардың көпшілігі қалыптасатын жылдық кезеңді белгілейді. Осы мақаланың ауқымы Тынық мұхитымен, экватордың солтүстігінде және халықаралық күндік сызықтың батысында шектеледі. Күндік сызықтың шығысында және экватордың солтүстігінде қалыптасқан дауылдар – дауылдар деп аталады; 1974 жылғы Тынық мұхитындағы дауыл маусымына қараңыз. Батыс Тынық мұхиты бассейнінде қалыптасқан тропикалық дауылдарға Бірлескен тайфун ескерту орталығы (Joint Typhoon Warning Center) ат қойды. Бұл бассейндегі тропикалық депрессиялардың нөміріне "W" әрпі қосылады. Филиппин жауапкершілік аймағына кіретін немесе онда қалыптасатын тропикалық депрессияларға Филиппиннің атмосфералық, геофизикалық және астрономиялық қызметтер басқармасы (PAGASA) ат қояды. Осының салдарынан бір дауылдың екі аты болуы мүмкін.

Жүйелер

Осы жылы Батыс Тынық мұхитында 35 тропикалық депрессия қалыптасты, олардың 32-сі тропикалық дауылға айналды. 16 дауыл тайфун күшіне жетті, ал ешқайсысы супер тайфун күшіне жетпеді. Бұл маусым – супер тайфун болмаған соңғы маусым.

Қатты Уанда (Атанг) тропикалық дауыл

8 қаңтарда Палаудың оңтүстік-батысында тропикалық бұзылыс пайда болды.

Эми тропикалық дауыл

Эми тропикалық дауыл 12 наурызда Гуамның оңтүстігінде тропикалық бұзылыс ретінде пайда болды және 14-інде тропикалық депрессияға айналды. 15-і күні кешке оңға бұрыла бастады және 17-і күні солтүстік-шығысқа қарай бағытталды. Сол күні тропикалық дауылға айналды. 19-ы күні экстратропикалық дауылға айналып, көп ұзамай тарап кетті.

Бейб - қатты тропикалық дауыл

Бейб тропикалық дауыл 25 сәуірде Чуук аймағының батысында пайда болды. 26 сәуірде солтүстікке қарай бұрыла бастаған кезде тропикалық депрессияға айналды. 27 және 28 сәуірде Гуам мен Сайпанның батысынан өтіп, 29 сәуірде тропикалық дауылға күшейді. 1 мамырда экстратропикалық дауылға айналып, солтүстікке қарай жылжуын жалғастырды. Экстратропикалық дауыл ретінде бірнеше күн бойы солтүстік-шығысқа қарай қозғалып, содан кейін тарап кетті.

Карла тайфуны

Карла тайфуны алғаш рет 29 сәуірде Понпей аралының жанында байқалды. Келесі төрт күн бойы ол солтүстік-батысқа қарай жылжып, 2-сі күні тропикалық дауылға айналды. Карла тайфунының орталығы 3-ші күні Тиниан және Сайпан аралдарынан өтті. Сол күні дауыл солтүстікке қарай бұрыла бастады. 4-ші күні ол тайфунға дейін күшейді. 5-ші күні ең жоғары қарқынына жетті – орталық қысымы 965 мб, желдің жылдамдығы 80-85 торапқа дейін. Содан кейін күшейген серпімді желдің әсерінен әлсіреп, сол күні кешке тропикалық дауылға айналды. 6-сы күні фронталдық жүйеге жұтылар алдында солтүстік-шығыс бағытта қозгалды. Мэридің пішіні тік серпімді желдің салдарынан экстратропикалық циклонға ұқсады, ал Жапония үстіндегі жота күшейген кезде Мэри батысқа бұрылды. 18-ші күні Мэри тайфун күшіне жетті, бірақ 19-шы күні Қытайдың солтүстік-шығысына жеткенше әлсіреп кетті. Қытайдағы жоғары қысымдық жүйе Мэри тропикалық депрессиясын оңтүстік-шығысқа қарай жылжытты, онда ол 24-ші күні қайтадан тропикалық дауылға айналды. Дауыл солтүстік-шығысқа бұрылып, 25-ші күні қысқа ғана уақытқа тайфунға айналды, бірақ кейін әлсіреп кетті. Мэри 26-шы күні Жапонияға жетіп, көп ұзамай тарап кетті. Мэридің салдарынан 3 адам қаза тауып, орташа зиян келді.

Тропикалық депрессия 16 Вт

16W тропикалық депрессия ғана еді және Тайландқа өте қысқа ғана уақытқа тиді.

Надин (Норминг) қатты тропикалық дауыл

Надин құрлыққа шыққан жоқ.

Тропикалық депрессия 20 Вт

20 Вт Қытайды қамтыды.

Қатты тропикалық дауыл Роза (Оянг)

Роза құрлыққа тимеді.

Полли тайфуны

Полли Жапонияға келді.

Ширли тайфуны (өтетін)

Ширли – әлсіз тайфун болды.

Тропикалық дауыл Трикс

Трикс Қытайға келді.

Вирджиния тайфуны

Вирджиния құрлыққа тимеді.

"Венди" тропикалық даулымы (Рупинг)

Венди Тайвань мен Филиппин жанынан өтті.

Агнес тайфуны

Агнес құрлыққа жақынбады.

Тайфун Бесс (Сусанг)

Тайфун Бесс 10 қазанда Лусонның солтүстігінен өтіп, Оңтүстік Қытай теңізі арқылы қозғалды және 13-ы күні Хайнань аралына соқты. Бесс батысқа қарай жылжуын жалғастырып, 14-і күні Солтүстік Вьетнамда тарап кетті. Дауыл өтетін бағытында ауыр жаңбырлар жауды, нәтижесінде 26 адам қаза тапты (3 адам жоғалып кетті) және 9,2 миллион доллар (1974 жылғы АҚШ доллары) көлемінде материалдық зиян келтірді. Осы маусымнан кейін "Бесс" деген ат қолданудан алынып тасталды.

Кармен тайфуны (Тэринг)

Кармен тайфуны 16 қазанда Лусонға шабуылдады, Бесс тайфунынан кейін бірнеше күн өткен соң. Ол солтүстік-батыс бағытта қозғала берді, Қытайдың оңтүстік-шығысында құрлыққа шықты, оңтүстікке бұрылып, 20-сы күні тарап кетті. Кармен тайфуны Гонконгта ұзаққа созылған дауылды желге және 25 адамның қаза болуына әкеп соқты, ал келтірілген зиян 13 миллион долларға (1974 жылғы АҚШ доллары) бағаланды.

Тайфун Дела (Удинг)

Делла Филиппин жанынан өтті.

Тайфун Элейн (Венинг)

27 қазанда солтүстік Лузонды сағатына 110 миль жылдамдықпен соққан «Элейн» тайфунынан 23 адам зардап шегіп, 21 миллион долларлық зиян келтірілді.

Қатты тропикалық дауыл Фэй (Янин)

Фей Филиппин мен Таиландты қамтыды.

Глория тайфуны (Анинг)

Глорида Филиппин жағалауына келді және тайфун ретінде соқты.

Тропикалық дауыл

Гестер Оңтүстік Қытай теңізінде қалыптасты.

Ирма тайфуны (Бидаң)

Филиппинге осы жылғы 28 қарашада 100 миль/сағат жылдамдықпен соққан 8 тайфунның соңғысы құрлыққа шықты. Бір кезде 130 миль/сағат жылдамдықпен соққан "Ирма" тайфуны аралдарда әлсіреп, Оңтүстік Қытай теңізінде қайтадан тайфунға айналды. Ол солтүстікке бұрылып, 2 желтоқсанда Қытайдың оңтүстігіне әлсіреген тропикалық дауыл ретінде соқты, бұл Қытайда тропикалық дауылдың құрлыққа соңғы соғуы болды. "Ирма" 11 адамның өмірін қиып, 7,3 миллион доллар (1974 жылғы АҚШ доллары) көлемінде материалдық залал келтірді.

Джуди тропикалық дауыл (Кэдинг)

Джуди Оңтүстік Қытай теңізінде қалыптасты.

Тропикалық дауыл жиынтығы (Дэланг)

Кит 18 желтоқсанда ашық Тынық мұхитында дамыды. Филиппинге жеткен соң, жүйе тропикалық депрессияға дейін әлсіреді. Содан кейін Оңтүстік Қытай теңізінде қайтадан тропикалық дауылға күшейді және 24 желтоқсанда тарап кетті.