Кіріспе

1794 жылы Энн Рэдклиффтің романы

«Удолфоның құпиялары» – Энн Рэдклиффтің романтикалық романы, ол 1794 жылғы 8 мамырда Лондондағы G. G. және J. Робинсон баспасынан төрт томдық түрінде жарық көрді. Оның төртінші және ең танымал романы «Удолфоның құпиялары» Емили Сент-Оберттің басынан өткен оқиғаларды баяндайды, оның ішінде анасы мен әкесінің қазасы, көңіл көншітпейтін қамал ішіндегі үрейлі құбылыстар және итальяндық қарақшы Мотонидің қастандықтары бар. Бұл роман готикалық романның классикалық үлгісі ретінде жиі айтылады. «Удолфоның құпиялары» Джейн Остинның 1817 жылғы «Нортангер аббаттығы» романында пародияланып көрсетіледі, онда ықпалды жас оқырман әйел достарын және таныстарын готикалық жауластырушылар мен құрбандар ретінде көреді, бұл көңілді жағдайларға әкеледі.

Сюжет

Удолфоның құпиялары – физикалық және психологиялық үрейге толы, нағыз готикалық роман: шалқа жатқан, қираған қамалдар, құдайдан тыс сияқты оқиғалар, ойлы, қастандық құратын жаман адам және қуғынға ұшыраған басты кейіпкер. Заманауи редакторлар романның үштен бірі ғана атағымен белгілі итальяндық готикалық қамалдарда өтетінін, ал шығарманың бөлімдері арасындағы стиль мен әуен айқын түрде өзгеретінін атап көрсетеді. Рэдклифф оған Пиреней және Апенниннің экзотикалық ландшафтарын, сондай-ақ Венецияның егжей-тегжейлі сипаттамаларын қосты, олардың ешқайсысына ол бармаған. Робинсондар оған қолжазба үшін 500 фунт стерлинг төледі, кейіннен оның 1794 жылғы жазғы саяхаты туралы жариялады.

Қабылдау және ықпал

1794 жылдың тамызында "The Critical Review" журналы "Удолфоның құпиясы" романына шолу жариялап, оны "ағылшын тіліндегі ең қызықты роман" деп бағалап, сонымен қатар романның артық сипаттамалары мен көңіл көншітпейтін соңына сын айтты. Кейбір ғалымдар бұл шолуды Сэмюэл Тейлор Колридж жазғанын айтады, бірақ басқалары оған қарсы тұрады. Қазіргі заманғы сыншылар "Удолфоның құпиясы" романының Эдгар Аллан По, Джон Китс және Генри Джеймс сияқты көптеген кейінгі авторлардың туындыларына әсер еткенін көрсетеді.