Кіріспе

Сэр Дэвид Нил Пейн CBE FRS FREng (1944 жылғы 13 тамызда туған) – британдық фотоника профессоры және Саутгемптон университетінің оптоэлектроника зерттеу орталығының директоры. Ол соңғы 50 жылда оптикалық талшықты байланыс саласында маңызды үлес қосты, ал оның жұмысы телекоммуникация және лазерлік технологияға әсер етті. Пейннің жұмысы фотониканың телекоммуникация мен оптикалық сенсорлардан нанофотоника мен оптикалық материалдарға дейінгі алуан салаларын қамтиды, соның ішінде университеттерде алғашқы оптикалық талшықты созу мұнарасын енгізу де бар.

Мансап

1970 жылдары талшықтарды жасаудағы Пейннің жұмысы қазір қолданылатын көптеген арнайы талшықтардың пайда болуына әкелді. Ол Саутгемптон қаласындағы команда мүшесі болды, ол оптикалық күшейткіштің бір түрі – эрбиймен легирленген талшықты күшейткішті ойлап тапты. Бұл идеяны Роберт Мирс жасап, іске асырды. Бұл идея АҚШ-тың Нью-Джерси штатындағы Белл зертханаларында қабылданып, екі команда бірлесіп бүгінгі EDFA технологиясының көп бөлігін әзірледі. EDFA үлкен көлемдегі деректерді тарату және күшейту мүмкіндігі арқасында интернеттің қарқынды өсуіне ықпал еткен маңызды құраушы болды. Пейн сонымен қатар талшықты лазерлерді дамытуға үлкен үлес қосты және бір режимді кремнийлі талшықты лазер мен күшейткішті ойлап тапқан командаларды жетектеді, сондай-ақ талшықты лазердің қуаты үшін киловаттық шекараны бұзды. Одан бері ол өндіріс және қорғаныс салаларында қолданылатын талшықты лазерлерді жетілдіруге көмектесетін жаңалықтар жасады. Пейн қазір Саутгемптон университетінің Оптоэлектроника зерттеу орталығының директоры, бұл фотоникаға арналған әлемдегі ең ірі зерттеу ұйымдарының бірі. Ол сонымен қатар интернет байланысын 100 есе жылдамдауға бағытталған «Фотоникалық гипермагистраль» зерттеу жобасын басқарады.

Марапаттар мен мойындау

Ол Ұлыбританияның оптика саласындағы Ранк сыйлығын, АҚШ-тың Тиндолл сыйлығын (1991) және Бенджамин Франклиннің инженерлік медалін (1998) алды. Сонымен қатар, ол Эдуард Рейн қорының лауреаты (Германия). 2001 жылы Пэйнге IEE-нің Маунтбеттен медалі (2001) және ғылымды инженерлік салаға қолданудағы ерекше еңбегі үшін сегіз ірі инженерлік институттың Келвин медалі (2004) табысталды. Электр және электроника инженерлері институты (IEEE) оған фотоника саласындағы көрнекті жетістіктері үшін 2007 жылғы Фотоника сыйлығын берді, бұл сыйлық АҚШ-тан тыс алғаш рет табысталды. 2008 жылы ол ербиймен допингтелген оптикалық талшықты күшейткішті әзірлеудегі жұмысы үшін 100 000 долларлық Маркони сыйлығын жеңіп алды. 2011 жылы Маркони қоғамы оны төраға етіп сайлады. Ол 2013 жылғы Жаңа жылдық құрметте фотониканы зерттеу және қолдануға қосқан үлесі үшін рыцарь (кавалер) атағын алды. 2022 жылы Пэйнге 50 жылдық еңбегі үшін, талшықтың дизайны, оптикалық күшейткіштер, арнайы талшықтар, жоғары қуатты лазерлер мен күшейткіштерге байланысты оптикалық талшықты байланысты дамытқаны үшін 3 миллион АҚШ доллары көлеміндегі VinFuture Grand Prize сыйлығы табысталды, бұл жоғары жылдамдықты оптикалық сигналдарды қайталап күшейту арқасында әлемдік деңгейде Интернет таралуына мүмкіндік берді.