Кіріспе

Флетчер класының эсминшісі

USS Heywood L. Edwards (DD 663) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің эсминшісі, екінші дүниежүзілік соғыста батып кеткен бірінші американдық әскери кеме, эсминші «Рубен Джеймс»-тің капитаны, лейтенант-командир Хейвуд Л. Эдвардс (1905–1941) құрметіне аталған. Соғыс аяқталғаннан кейін кеме Жапонияға берілді және «Ариакэ» деп қайта аталды. Кеме 1974 жылға дейін Жапония флотында қызмет етті және 1976 жылы құрастырылып жаратылды.

Құрылыс және мансап

Хейвуд Л. Эдвардс 1943 жылғы 6 қазанда Бостондық теңіз кеме жасаушылығында суға түсірілді, оны лейтенант-коммандер Эдвардстың анасы Луиза С. Эдвардс қадағалады. Кеме 1944 жылғы 26 қаңтарда қолданысқа енгізілді.

Мариан және Палау аралдары

Хейвуд Л. Эдвардс 25 ақпанда Бермудадан бастап, Мэн жағалауында артиллериялық жаттығулардан кейін Тынық мұхиты флотына қосылу үшін аттанды. 16 сәуірде Бостоннан (Массачусетс штаты) шығып, Панама каналы арқылы өтіп, Сан-Диегоға (Калифорния) тоқтады және 8 мамырда Перл-Харборға жетті. Перл-Харборда Эдвардс вице-адмирал Ричмонд К. Тернер басқаратын 52-ші жедел топпен (TF 52) оқу маневрлеріне қатысты. Кемелер 29 мамырда Перл-Харбордан Мариана аралдарына жолға шықты, мұнда Хейвуд Л. Эдвардс көлік тобын қорғаушы күш ретінде қызмет етті. 15 маусымда Сайпанға алғашқы десант кезінде эсминец шабуылға ұшырау мүмкіндігі бар жағалауға қарауылдық бекетке орналасты. 21-30 маусым аралығында ол жағажайға жақындап, шабуылдап келе жатқан теңізшілерге оттық қолдау көрсетті және 2 шілдеге дейін бұл міндетін атқаруын жалғастырды. Эдвардс содан кейін Мариан операциясының бір бөлігі ретінде Тинианды бомбалау үшін крейсер Монпельеге қосылды. 6 шілдеде эсминец Сайпан жағалауындағы оттық қолдау қызметіне қайта оралды. Келесі күні, 7 шілдеде, ол одақтас әскерлерінен бөлініп, жағажайда қалған сарбаздарды құтқаруға шақырылды. Хейвуд Л. Эдвардс өзінің қайығын суға түсіріп, рифтер арқылы төрт рет қатынап, 44 сарбазды құтқарып, оларды жақын жердегі LCI кемесіне жеткізді. 19 және 21 шілде аралығында ол Тинианға түсуге дайындық көрсетіп, Саипанға оттық қолдау үшін оралды және 30 шілдеде Мариана аралдарынан Эниветокке аттанды. Хейвуд Л. Эдвардс Пелелиу операциясына қатысты, 18 тамызда Флорида аралында десанттық күштермен оқу-жаттығуларға қатысып, 6 қыркүйекте Батыс Каролина аралдарына бағыт алды. 11 қыркүйекте келген эсминец 13 қыркүйекке дейін ірі кемелердің айналасында суастына қарсы патрульдік күзетті жүргізді, содан кейін ол жағажайдағы кедергілерді тазалайтын су асты диверсиялық топтарына (UDT) жақыннан қолдау көрсету үшін бөлінді. 15 қыркүйекте Эдвардс түнде жарықтандыру оғын атқызып, оқ-дәрі қоймасын жойды. 23 қыркүйек күні түн ортасынан кейін ол күш-жігермен бірге баржалар тобына тап болды және оларды жұлдызды снарядтармен жарықтандырғаннан кейін негізгі қаруларымен атыс ашты. Таң атқанда ол 14 баржаны басып алғанын мәлімдеді, десанттық кемелер де көмектесті және жапон әскерлерінің жағаға түсуіне жол бермеді.

Филиппин

Хейвуд Л. Эдвардс 1 қазанда Манус аралына, Адмиралтейство аралдарына жетті. Ол контр-адмирал Джесси Б. Олдендорфтың оттық қолдау және бомбалау тобымен бірге Филиппинге қайтып келді, 12 қазан күні Лейтеге аттанды. 18–20 қазан күндері жағаға шабуыл жасауға дейін бомбалау жүргізді және 20 қазанда қонуға артиллериялық қолдау көрсетті. Бұл жұмыс 4 күн бойы, жиі әуе шабуылдары астында жалғасты. Эдвардс тағы да контр-адмирал Олдендорфтың күштерімен Суригао бұғазы шайқасына қосылды. Олдендорфтың күштері Суригао бұғазының соңында күтіп тұрғанда, Хейвуд Л. Эдвардс 56-шы эсминец эскадрильясының 3-бөлімін басқарды, крейсерлік колоннаның сол қанатын қорғады. Торпедолық катерлер мен эсминцтер бұғаздың төменгі бөлігінде алғашқы шабуылдар жасады, ал 25 қазан күні сағат 03:00-ден кейін Эдвардс пен оның бөліміне шабуылға түсуге бұйрық берілді. Леутце мен Беннионмен бірге эсминцтер жау колоннасының сол жағынан жүзіп өтіп, торпедалар атты. Жапондық жауынгерлік кеме Ямашироға екі торпеда тиді, ал эсминец Альберт В. Грант зақымдалды. Осы шабуылдан кейін жапондық кемелер Олдендорфтың негізгі күштеріне шабуыл жасады. Эсминцтер кері шегілген кезде, ауыр артиллериялық кемелер жау кемелерін атқылады, нәтижесінде жапондық крейсер Могами (кейін ұшақтармен батырылды) және эсминец Шигуре ғана құтыла алды. Келесі күні таңертең Хейвуд Л. Эдвардс крейсерлердің сол жағында қалған жау кемелерін іздеді, бір күн бойы бұғаздың шығыс кіреберісінде қарауылдап, содан кейін Лейте шығанағына оралды. Одақтастардың теңізде жеңісі толыққаннан кейін, Хейвуд Л. Эдвардс 25 қарашаға дейін басқыншылық аймағында қалды, кемелерді патрульдеу және қорғау жұмыстарын жүргізді. 29 қарашада демалыс және жөндеу үшін Манусқа келді, ал 15 желтоқсанда Палау аралдарында оқу-жаттығуларға аттанды. 1 қаңтарда Олдендорфтың тобымен бірге Филиппинге шабуылдың екінші кезеңіне, Лингаен шығанағына бағытталды. Камикадзе ұшақтарына қарсы күресіп, кемелер 6 қаңтарда Лингаен шығанағына жетті, онда Эдвардс осы ұшақтардың екеуін жойды. Содан кейін UDT командаларына оттық қолдау көрсету міндетін алды, ал 9 қаңтарда қонумен бірге жағажайдағы әскерлерді қорғап, жағалаудағы нысаналарға оқ атты. Ол 22 қаңтарға дейін осы тапсырмаларды орындап, конвойды сүйемелдеді, содан кейін Улитиге аттанды.

Иво-Джима мен Окинава

Иво Дзима Жапонияның материгіне қарсы B-29 операциялары үшін маңызды база ретінде қарастырылды. Хейвуд Л. Эдвардс 1945 жылдың 12-14 ақпанында десанттық жаттығуларға қатысып, шабуылға дейін бомбалау кезінде флотты тексерді. Иво Дзимаға түскен кезде ол 19-27 ақпан аралығында теңіз күштерімен атыс қолдауын қамтамасыз етті, содан кейін Сайпанға бет бұрды. Хейвуд Л. Эдвардс Улитиге оралып, Окинаваға шабуыл үшін Task Force 54 (TF 54) тобына қосылды. TF 54 21 наурызда Улитиден шықты және 4 күннен кейін Хейвуд Л. Эдвардс UDT командаларының Керама Реттоны барлауын қамтамасыз етті. 27 наурызда негізгі десантқа дайындық барысында ол флотты камикадзе шабуылдарынан қорғауға көмектесті. Ол 30 наурызда Окинаваға UDT десантын қамтып, сол күні кешке жағадағы әуежайды бомбалады және 1 сәуірде шабуыл аймақтарын бомбалауға қатысты. Жағадағы келесі апталардағы шайқастар кезінде теңіз күштері аралды күшейтуден толығымен оқшаулап, әскерлерге атыспен қолдау көрсетті. Эдвардс және басқа кемелер әуе шабуылдарына қарсы тұрды. 18 мамыр күні эсминец Longshaw рифке тіреліп қалғанда, Хейвуд Л. Эдвардс кемеге оқ атқан жағалау батареяларын жойды. Содан кейін Окинава маңында 28 шілдеге дейін өрт сөндіру және радарлық күзет міндеттерін орындады, сосын Лейте шығанағына қарай жүзіп кетті. 2 тамызда Лейтеден шығып, Сайпан мен Эниветокта болғаннан кейін 29 тамызда тағы да жолға шықты. Жапонияға қарай бет алған Хейвуд Л. Эдвардс 1945 жылдың 6 қыркүйегінде Оминато аймағын басып алудың бастапқы кезеңін қамтамасыз етті және 22 қазанда Перл-Харбор арқылы АҚШ-қа аттанды. Ол 10 қарашада Сиэтлге жетіп, 1946 жылдың 1 шілдесінде қызметтен босатылды және Тынық мұхиты флотының Лонг-Бич тобына қосылды.

Жапон теңіздік өзін-өзі қорғау күштерінде қызмет ету

1959 жылы Хейвуд Л. Эдвардс резервтен алынып, оның бауырласы Ричард П. Лири әскери көмек бағдарламасы аясында Жапонияға жіберілді. Ол 1974 жылға дейін Жапонияның Теңіз күштерінде JDS Ariake (DD 183) болып қызмет етті. Ариак 1976 жылы металл тескісіне берілді.

Марапаттар

Хейвуд Л. Эдвардс Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін жеті шайқас жұлдызымен марапатталды және 1944–1945 жылдардағы ірі амфибиялық операциялардағы ерекше үлесі үшін Әскери-теңіз күштерінің құрмет грамотасын алды.