Кіріспе

Пенсильвания штатындағы, АҚШ-тың тарихи әскери бекінісі.

Форт Бедфорд – француз және үнді соғысы кезеңіндегі британдық әскери бекініс, қазіргі Пенсильвания штатының Бедфорд қаласы орналасқан жерде салынған. Бұл бекініс 1758 жылдың жазында тұрғызылған жұлдыз тәрізді ағаштан жасалған бекініс болды.

Өмірбаян

Форт-Бедфорд француздар мен үндістер соғысы кезінде генерал Джон Форбстың бұйрығымен полковник Генри Буке басқаратын британдық әскерлер салған. Бұл форт Форбс жолындағы британдық жабдықтау желілерін қорғауға арналған британдық форттар мен блокхаустардың бірі болды. Форбс жолы – британдықтардың Огайо аймағына жасаған жорығы мен қазіргі Питтсбургтегі француз гарнизонына қарсы науқаны кезінде салынған алғашқы жол. Генерал Эдвард Брэддоктың Огайо өзенінің салаларын басып алу жорылысы апатқа ұшырағаннан кейін, генерал Форбс Форт-Дюкесне қарап тұрған стратегиялық маңызды нүктені басып алу үшін жаңа экспедицияға жетекшілік етті. Форбс бұрынғы қолбасшысының қателіктерін қайталамауға серт берді. Брэддоктың батыс Мэрилендтен бастаған шағын шабуыл жасаушы күштерге басшылық еткені белгілі болды. Оның нашар қорғалған жабдықтау және байланыс жолдары тез арада бұзылды. Форбс Пенсильванияның шығысынан ірі шабуыл жасауды жоспарлады, осы үшін Аллегей тауларынан жаңа вагондық жол салды. Оның жоспарына сәйкес, жауласып жүрген үндістерден жабдықтау жолын қорғау үшін форттар мен блокхаустар салыну тиіс болды. Пенсильвания штатының қазіргі Бризвуд қаласының жанында Форт-Джуниата өткелін салғаннан кейін полковник Буке Огайо аймағына қарай Форт-Бедфордты салуды жоспарлауды бастады.

Орналасуы мен құрылысы

Буке Юниата өзенінің батысында, таулардағы "тарлық" деп аталатын стратегиялық өткелдің жанындағы жерді таңдады. Жалпы жоспар бойынша, жаңа орын бұрынғы бекіністен шамамен бір күндік сапар қашықтықта болды. Алғашқыда "Рэйстаундағы лагерь" деп аталып, кейін Джон Расселлдің құрметіне Форт-Бедфорд деп аталды. Буке осы аймақта қорғануға қолайлы және тұщы суға қолжетімді жерді іздеді. Алайда, екі талапқа да сай келетін жер таппағандықтан, құрылысшылар бекіністі биікке орналастырып, Юниата өзенінен су алуға және оған қолжетімділікке мүмкіндік беретін ерекше бекінілген жоғары галерея жасады. Форт-Бедфордтың Америкада осылай салынған жалғыз бекініс деп саналады. Форттың нақты орналасқан жері тарихқа сіңіп кеткен. Бірнеше археологиялық қазбалар форттың орнын анықтауға жеткіліксіз дәлел берген жоқ. Тарихи құжаттарға сүйене отырып, тарихшылар оның қазіргі Бедфорд қаласының Шығыс Питт көшесі бойында орналасқан деп есептейді. Форт бес бастионы бар жұлдыз тәрізді құрылыс болды. Басты қақпа құрылыстың оңтүстік жағында орналасқан және топырақтан жасалған равелинмен қоршалған. Солтүстік жағы, өзенге қарап, ерекше галереямен жағалауға жалғасқан. Өзенге қарама-қарсы жақтары шамамен 1,2-2,7 метр тереңдіктегі арықпен қорғалған.

Әскери тарих

Форт-Бедфорд француз және үнді соғысы кезінде «Форбс кампаниясының ірі торабы» деп сипатталған. Ол британ армиясының француз гарнизондарына батысқа қарай жылжуы үшін жиын жері және орталық қойма ретінде пайдаланылды. Полковник Буке және генерал Форбс оны кампанияның бір бөлігі үшін штаб-пәтері ретінде қолданды. Армияның көп бөлігі батысқа жылжығаннан кейін, фортта шамамен 800 адам гарнизонмен орналасты. Форт соғыс кезінде аз ғана қақтығыстарға қатысты және негізінен алдыңғы жабдықтау базасы ретінде қолданылды. Француз және үнді соғысы шекарада аяқталғанда, форттың гарнизоны басқа форттарға көшірілді. Фортқа қолбасшылық еткен капитан Льюис Оури, Понтиак соғысының басталғанда, фортты күзету үшін тізімінде он екі ғана Корольдік американдық сарбаз бен 90-нан астам жергілікті отбасыны тіркеді. Гарнизонның әлсіздігіне қарамастан, фортқа жергілікті жауынгерлер тікелей шабуыл жасаған жоқ. Олар бірнеше елді мекенге шабуыл жасап, фортқа бағытталған азық-түлік керуендеріне шабуылдады, гарнизонды аштырып өлтіруді көздегендей болды. 1763 жылдың шілдесінде полковник Буке бастаған күшейтілген күштердің келуі жергілікті шабуылдардың көп бөлігін тоқтатты. Соғыс аралық жылдардағы форт туралы мәліметтер шашыраңқы және даулы. Осы кезеңде британ армиясы фортты тастап кетті. «Қара жігіттер» деп аталған отарлық қозғалыстың жетекшісі Джеймс Смит өзінің автобиографиясында 1769 жылы фортты басып алғанын жазды. Бұл оқиға Смиттің автобиографиясында ғана қамтылған, сондықтан ол шындықтан алыс болуы мүмкін, бірақ тарихшы Грегори Эванс Доуд (War Under Heaven: Pontiac, the Indian Nations, & the British Empire, 2002) оқиғаның дұрыстығын растайтын бірнеше дәлелдер бар екенін және басқа тарихшылар да осы оқиғаға сенеді деп атап өтеді. Смит бұл оқиғаны Америка революциясы дәуірінде құлаған алғашқы британ форты деп атады. Бұл оқиға 1939 жылғы «Альлегени көтерілісі» атты голливудтық фильмде бейнеленген, онда Джон Уэйн Джеймс Смит рөлінде ойнады. 1766 жылдың қазан айында Гаррет Пендерграсс провинциялық губернатор Джон Пеннге өзінің меншігін пайдаланғаны үшін өтемақы беруді сұрады. Өтінішінде Пендерграсс «Пендерграсс 1769 жылы Джеймс Смит фортқа шабуыл жасап, заңсыз түрде тұтқындалған адамдарды босату үшін фортты эвакуациялағаннан кейін, Бедфорд форты енді британ форты емес екенін мәлімдеді». Камберленд округінің сот тізімдерінде Смиттың «британ фортын» басып алғаны туралы ешқандай жазба жоқ. Смит өзінің автобиографиясын жариялағаннан кейін отыз жыл өткен соң ғана форттың басып алынғанын ешкім білді. Форт Революциялық соғыс кезінде Бедфорд округының патриоттық жасағымен қорғалды. Форт шекарадағы елді мекендерді британдық одақтас жергілікті тайпалардың шабуылдарынан қорғады.