Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы коммерциялық емес ұйым

Халықаралық приматтарды қорғау лигасы (IPPL) – 1973 жылы Таиландта Ширли Макгреал құрған коммерциялық емес жануарларды қорғау ұйымы. IPPL-дің басты мақсаты – бүкіл әлемдегі адам емес приматтардың (NHP), оның ішінде гибондардың, маймылдардың және лемурлардың сақталуын және қорғалуын ілгерілету. 15 000 мүшеден тұратын халықаралық желіні үйлестіре отырып, IPPL приматтардың заңсыз саудасын тоқтатуға, зәбірлі әрекеттерге араласуға және әлемдегі қасиетті орындар мен қорғау топтарының күш-жігерін қолдауға жұмыс істейді. 1977 жылы Оңтүстік Каролина штатының Саммервилл қаласында ұйымның бас кеңсесі мен гибондарға арналған қорық құрылды. Қазір таратылған британдық бөлімшесі IPPL UK 1977 жылы Сирил Розен құрды. 2019 жылғы мәліметтер бойынша IPPL 31 елде өкілдік етілген. NHP-лер мекендейтін елдерде IPPL ұлттық парктері мен қорықтарын құруға және сақтауға көмектеседі, сондай-ақ аң аулау мен қамауға тыйым салуға лоббилік жұмыс жүргізеді. Ол қорықтарды қаржыландыру үшін ақша жинауға жұмсалады, оның ішінде зертханалар мен зоопарктардан алынған гибондарға арналған қорықтарды да қамтиды. NHP-лерді импорттайтын елдерде IPPL сауданы және зоопарктар мен зертханалардағы NHP-лерді ұстау жағдайларын бақылайды. Жылдар бойы IPPL заңсыз жануарларды контрабандалық жолмен әкелу схемаларын және браконьерлік операцияларын әшкереледі, сондай-ақ ірі университеттерге, корпорацияларға және тіпті АҚШ әскеріне NHP-лерді қабылдау және пайдалану тәсілдеріне наразылық білдірді.

Қор

Ширли Макгреал 1973 жылы Таиландта тұрып IPPL ұйымын құрды. Жаңа ұйым әлемдегі приматтарды қорғау және олардың мүддесін қорғау позициясын қабылдады, импорт/экспорт, үй жануарлары саудасы, тасымалдау және тәжірибе жүргізумен айналысатын көптеген ұйымдардың практикасын, сондай-ақ контрабандистер мен браконьерлер сияқты NHP-мен заңсыз айналысатын адамдарды сұрап-тексеруге кірісті. Макгреалдың алғашқы қадамдарының бірі – контрабандалық приматтарды сатып алуға ниетті адам рөлінде Тайландқа жасырын кіру болды. Оның ашқан мәліметтері кейін Бангкок газеттерінде және Associated Press агенттігінде жарияланды. Ол Таиландтағы университет студенттерімен бірлесіп елден экспортталатын приматтардың өмірлік жағдайлары туралы ақпарат жинады. Ол өз зерттеулерінің қорытындыларын премьер-министрге жеткізді, нәтижесінде 1979 жылы приматтар мен көптеген басқа сүтқоректілердің экспортына тыйым салынды. 1973 және 1976 жылдар аралығында Макгреал Үндістанның премьер-министрі Мораржи Десаймен бірге Үндістаннан маймылдарды экспорттауға тыйым салу үшін жұмыс істеді. Бұл "Таймс оф Индия" газетінде IPPL-дің баспасөз хабарламалары негізінде жарияланған, приматтар экспортына тыйым салуды талап ететін редакциялық мақаладан кейін болды. Бангладеш IPPL радиацияның әсерін зерттеу үшін маймылдарға тәжірибе жасаған, оларды жүгіру таспасында жүгіргенге мәжбүрлеген, содан кейін сәулелендірген және қайтадан жүгіру таспасына қойған адал емес зертханалардың іс-әрекеттерін ашқаннан кейін ұқсас тыйым салды. Жануарлар машиналарға құлап, құсып жатыр екен. Бір компанияның американдық компаниямен 70 000 маймылды АҚШ-қа экспорттау туралы келісімшарты болды. Бангладеш үкіметі сол компанияны елден қуды.

Хабарлама және мүшелік

IPPL жыл сайынғы мүшелік жарналар, Саммервилл IPPL гиббон орталығында өмір сүретін құтқарылған гиббондарға демеушілік және басқа жануарлар құқықтарын қорғайтын және коммерциялық емес ұйымдармен әріптестік арқылы қолдау алады. Ұйым IPPL News атты жаңалықтар бюлетенін жариялайды және оны қайырымдастық жасаушыларға жібереді. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, ұйымның бүкіл әлем бойынша 15 000-нан астам мүшесі бар.

1970 жылдар

1973 ж. Құрылған. 1974 ж. IPPL News журналының бірінші саны жарық көрді. IPPL Таиландтан АҚШ-қа гиббондарды тасыған контрабандистер желісін ашып, оны жабылдырды. 1975 ж. Бангкок әуежайы жобасында елу тай студенті әуежайда жануарлар дүниесінің экспортталу жағдайларын құжаттады. Нәтижесінде Таиландтан барлық приматтарды экспорттауға тыйым салынды. 1976 ж. IPPL «Сингапур байланысын» ашып, Таиландтан, Малайзиядан немесе Индонезиядан Сингапур арқылы, Сингапур экспорттық құжаттарымен Батысқа заңмен қорғалған приматтардың контрабандалық жолын анықтады. IPPL-дің науқаны осы заңсыз сауданы тоқтатуға әкелді. 1977 ж. IPPL радиациялық эксперименттер үшін Үндістаннан АҚШ-қа экспортталған резус маймылдарының тағдырын жария етті. IPPL-дің үнді баспасөзіне және билік органдарына жолдаған наразылығы Үндістанды барлық приматтарды экспорттауға тыйым салуға мәжбүр етті. 1978 ж. Жүрек трансплантациясын жасау кезінде хирург Кристиан Барнардтың қолынан шимпанзе өлгеннен кейін, IPPL бүкіл әлемдік наразылық акциясын ұйымдастырды. Тағы бір шимпанзе жүрек трансплантациясы экспериментінен алынып, жануарлар бағына жіберілді. 1979 ж. IPPL АҚШ әскери радиациялық эксперименттерінде Бангладештен алынған маймылдардың пайдаланылуын әшкереледі. Бангладеш 70 000-нан астам маймылды экспорттау жоспарларын тоқтатты.

1980 жылдар

1980 ж. IPPL Калифорнияда гиббон баласын пайдаланған АҚШ үкіметінің зертханасын жабуға әкеп соққан заңдық шара қолданды. Көптеген жануарлар Тайландтан елге заңсыз әкелінген. 1982 ж. IPPL АҚШ әскерилерінің приматтардағы биологиялық қару тәжірибелерін жария етті және Америка зертханаларына маймылдарды жеткізетін елдерді (оның ішінде Малайзия мен Индонезияны) приматтар экспортын тоқтатуға көндіру науқанын бастады. 1983 ж. IPPL-дің Бельгиядағы өкілі Роланд Корлуи бельгиялық контрабандист Джордж Манроның іс-қимылдарына еніп, жануар сатушының жертөлесінен жоғалу қаупі төнген приматтардың, соның ішінде боноболардың жиынтығын тапты. IPPL баспасөз құралдары Бельгияда жабайы табиғат саудасына тыйым салатын заңдар қабылдануына ықпал етті. 1984 ж. IPPL АҚШ-тың үш зообагының Камеруннан жеті жабайы горилла әкелу жоспарларына қарсы күресті. Бұл жануарларды Майамидегі мал сатушы Мэтью Блок сатуға ұсынды. Сонымен қатар, IPPL-дің әскери зерттеулерде малайзиялық маймылдардың дұрыс пайдаланылмауына қатысты бірнеше жылғы наразылықтарынан кейін Малайзия маймылдарды экспорттауға тыйым салды. 1985 ж. IPPL цирк оқытушысы қайтыс болғаннан кейін токсиколог Фред Коулстон басқаратын зертханаға жіберілген төрт шимпанзеге пана беруді қамтамасыз етті. 1986 ж. IPPL-дің өкілі Бернадетт Бресард жапондық зертханада маймылдардың металл креслоларда тұрақты түрде ұсталып тұрғанын анықтады. IPPL-дің наразылығы маймылдардың креслолардан алынуына әкелді. IPPL мүшесі Диан Фоссинің қазасынан кейін IPPL Руандада тау гориллаларын браконьерлерден қорғау үшін Фоссинің күресін жалғастыруға көмектесу үшін қаражат жинады. 1987 ж. IPPL Камеруннан Тайваньға үш горилла баласының контрабандалық жолмен әкелінуін тергеді. Тек бір бала ғана тірі жетті. IPPL-дің жұмысы бірнеше елде қылмыскерлерді соттауға әкелді. Контрабандалық операцияның басшысы Уолтер Сенсен Камеруннан қуылды және кейін Германияда түрмеге жабылды. 1988 ж. IPPL Куба зоопарктарында өмір сүретін приматтардың жағдайын зерттеді. IPPL негізін қалаушы Ширли Макгреал әлемдегі приматтарды қорғауға жасаған еңбегі үшін Жанна Марчиг сыйлығын жеңіп алды. 1989 ж. IPPL "Польшалық байланыс" деп аталатын схеманы анықтады, оған сәйкес жануарлар Польша зоопарктарына контрабандалық жолмен әкелінетін және кейін Батысқа "туған" деген жалған құжаттармен қайта экспортталатын. Польша осы іс-қимылды тоқтатып, жойылып бара жатқан жануарлар түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияға қосылды.

1990 жылдар

1990 жыл: Бангкок әуежайында контрабандалық жолмен әкелінген алты нәресте орангутан тәркіленді. IPPL контрабандалық желінің басшысы Майами қаласының Мэтью Блогы екенін анықтады және АҚШ үкіметінен қылмыстық тергеу жүргізуді сұрады. IPPL-дің жеке тергеу жұмысы неміс горилласын контрабандалаған Уолтер Сенсеннің түрмеге қамалуына әкелді. 1991 жыл: IPPL Филиппин нарығында екі жас гиббон сатылып жатқанын білді. IPPL-дің наразылығы нәтижесінде аталған жануарлар Тайландқа қайтарылды. 1992 жыл: IPPL өкілдері Конгресс комитеті алдында АҚШ үкіметінің Майамидегі жабайы жануарларды контрабандалаған Мэтью Блокты сотқа бермегені туралы куәлік берді. АҚШ үкіметі оған кінәсін мойындау туралы келісім ұсынғанын білген IPPL мүшелері судьяға наразылық хаттарын көптеп жіберді. Сот төреші келісімді қабылдамай, жануар сатушысын 13 айға түрмеге қамауға үкім шығарды. Ширли Макгреал БҰҰ-ның қоршаған ортаны қорғау саласындағы үлкен жетістіктері үшін Global 500 Roll of Honour құрметті тізіміне енді. 1993 жыл: IPPL-дің жасырын детективтері Вьетнам мен Қытай шекарасындағы көше базарларындағы жабайы жануарлардың заңсыз саудасын тіркеп алды. 1994 жыл: IPPL Сауд Арабиясындағы жануарлар дүкендерінде тоғыз шимпанзе барын білді. IPPL қолдаушыларының хат жазу кампаниясынан кейін бұл жануарлар тәркіленіп, Эр-Рияд зообағына жіберілді. 1995 жыл: IPPL Нигериядан Филиппинге сирек кездесетін приматтарды (оның ішінде гориллаларды) контрабандалық жолмен әкеліп жатқан Пәкістандық ұйымды анықтады. 1996 жыл: IPPL Камерунның Лимбе жабайы табиғат орталығына қаржы жинау науқанын ұйымдастырды, орталықта жабайы жануарлар саудасынан құтқарылған гориллалар, шимпанзелер және маймылдар сақталды. 1997 жыл: IPPL Индонезиядан Чикаго әуежайына жүздеген маймыл жеткенін және жүкті маймылдар, бала емізетін маймылдар және үш-төрт апталық нәресте маймылдардың АҚШ заңдарын бұза отырып, тасымалданғанын білді. IPPL-дің кампаниясының нәтижесінде компания, оның президенті және екі шенеунік айыпталып, компанияға 500 000 доллар айыппұл салынды. 1998 жыл: IPPL Камерунның Лимбе жабайы табиғат орталығын қолдау үшін 35 000 доллардан астам қаражат жинады. 1999 жыл: IPPL Индонезиялық жануарларды қорғау тобы KSBK (қазір ProFauna Indonesia деп белгілі) бірлесіп, Индонезия табиғи қорығынан браконьерлікпен ауланған және көптегені Сурабая зообағында өлген ондаған сопақша мұрынды маймылдарды экспорттауды тоқтатуға жұмыс істеді. Аман қалған маймылдардың бесеуі табиғи ортаға қайтарылды.

2000 жылдар

2000 ж. IPPL Танзаниядан Таиландқа контрабандалық жолмен әкелінген он екі қара-ақ колобус маймылының жөнелтілімін тергеді, нәтижесінде маймылдардың бесеуі өлді. 2001 ж. IPPL Нигериядан Мысырға контрабандалық жолмен әкелінген горилла мен шимпанзе балаларын Мысыр билігінің суға батырып өлтіруіне қарсы халықаралық наразылық акциясын ұйымдастырды. IPPL-дің наразылығы EgyptAir компаниясын приматтарды тасымалдаудан бас тартуға мәжбүр етті. 2002 ж. IPPL төрт горилла баланы Нигериядағы Ибадан зообағынан Тайпинг зообағына (Малайзия) жануарлар тұтқында туылған деген жалған құжаттармен жеткізілгенін анықтады. IPPL-дің жариялануы Малайзия билігінің гориллаларды тәркілеуіне әкелді. 2003 ж. IPPL Нигериядағы заңсыз жануарлар саудасын тергеп отырған президенттік комиссияға ақпарат ұсынды. Ұлыбританияның ханзадасы Филип IPPL-дің 30 жылдығымен құттықтау хаты жолдады. 2004 ж. IPPL Таиландтың Тхонбури қаласындағы зообақты тексерді. Зообақтағы жүздеген жануарлардың ішінде гориллалар, орангутан, шимпанзе, гиббондар мен маймылдар сақталды, олардың жағдайы қанағаттандырмас еді. IPPL осы нысанды жабу үшін науқан бастады. 2005 ж. Сауд Арабиясының Эр-Рияд қаласындағы жануарлар дүкенінде орангутан баламасы табылған. IPPL мүшелерінен саудиялық билікке наразылық хаттарын жіберуді сұрады, нәтижесінде үкімет жануарды тәркіледі. 2006 ж. IPPL Оңтүстік Каролинадағы штаб-пәтерлеріне жаңадан қосылған бес акр жерге жаңа гиббон үйін салды. 2007 ж. IPPL төрт горилланың туған жері Камерунға қорыққа қайтарылуын атап өтті. 2008 ж. Ширли Макгреалға Королева Елизавета II «приматтарды қорғауға қосқан үлесі үшін» Британ империясының орденін табыс етті. 2009 ж. IPPL непалдық альпинистінің Эверест тауының шыңына көтерілуін ұйымдастырды, онда ол «Монки бизнесін тоқтатыңыз! Америка зертханаларына непалдық маймылдарды экспорттамаңыз» деген баннерді жайды. Үш айдан кейін Непал үкіметі экспорттық нысандағы 300 резус макагын босату және Непалдың жергілікті приматтарды экспорттауға қатысты ұзақ жылдардан бері сақтап келе жатқан тыйымын күшінде қалдыру туралы шешім қабылдады.

2010 жылдар

2011: IPPL 2006 жылдан бері Непалдағы Жабайы табиғатты қорғау тобымен бірлесіп, сол елдің туған жеріндегі резус маймылдарын қорғауға жұмыс істеп келді. Екі ұсынылған "маймыл шаруашылықтарына" қарсы табысты жұмыс істегеннен кейін, WWG Ширли Макгреалдың құрметіне аталған Непалдағы алғашқы жабайы табиғат қанағаттамасын құру жоспарларын жариялады. 2013: Қараша айында Малайзияның жаңа Табиғи ресурстар және қоршаған орта министрі IPPL жинаған қол қоюлардың нәтижесінде, елдегі маймылдарды қыруды тоқтатты, бұл бағдарламаға дейін шамамен 200 000 жабайы макака өлтірілген.