Кіріспе

Кераладағы қала маңы, Үндістан

Баларамапурам – Үндістанның Керала штатының астанасы Тируваннатпурам қаласын құрайтын панчаяттардың бірі. Бұл Тируваннатпурамдағы ең урбанизацияланған панчаят. Баларамапурам – бүкіл Керала бойынша заманауи стильде киілетін дәстүрлі қолмен тоқылған маталар өндірісінің орталығы. Баларамапурам киім, азық-түлік, жиһаз, электроника, металл сияқты тауарлардың ірі сауда орталығы болып табылады. Баларамапурам қой еті, тауық еті, устрица және балықтан жасалған тағамдарымен де әйгілі. Баларамапурамда христиан шіркеуі, Сент-Себастьян шіркеуі сияқты түрлі діни топтар өкілдік етеді.

Орналасқан жері

Баларампурам Үндістанның Керала штатының астанасы Тереуваннатпурамнан (Тривендрум) оңтүстікке қарай 15 шақырым, Парассаладан солтүстікке қарай 17 шақырым жерде, 66-шы ұлттық тас жолында орналасқан. Баларампурам штаттың оңтүстік шекарасында жатыр. Баламапурам қаласы орналасқан .

Тарих

Баларрама Варма (1798-1810) билік еткен кезеңде Балармапурамда қолмен тоқу өндірісі алғаш рет енгізілді, ал ауылдық кеңес оның құрметіне аталды. Махараджа және оның делавасы (бас министрі) Уммини Тампи бірлесіп Балармапурамды және айналасындағы аймақтың өнеркәсібін арпа мен кокос өсіру, балық аулау, тоқу және май сығу сияқты әртүрлі дәстүрлі салаларды дамыту арқылы агроөнеркәсіптік белдеуге айналдыруға келісті. Махараджаның делавасы Тамил Надудан жеті тоқушы отбасын (шалиарлар) патшалық отбасының мүшелері үшін мата тоқуға шақырды. Шалиарлар қазір Шалиар көшесі деп аталатын жерге қоныстанды, ал қазіргі тұрғындардың көп бөлігі осы жеті отбасының ұрпақтары болып табылады. Тоқушылар өз тауарын оңай сата алатындай ыңғайлы жерлерде сауда орындары ашылды.

Шалиар қауымдастығының құрылымы

Баларамапурамдағы шалиар қауымы тамил тілінде сөйлейді және өз қауымының ішінде үйленеді. Шалиар елді мекенінде төрт негізгі көше бар, олардың бойында тоқымашылар қатарласып орналасқан үйлерде тұрады. Бұл төрт көше – Бір көше, Екі көше, Винаягар көшесі және Жаңа көше. Ағастья ғибадатханасы негізгі көшелердің бойымен орталық оспен орналасқан. Ғибадатхананың басты қасиеттері: Шива, Ағастья және Лопамудра. Сондай-ақ ғибадатханада Винаяка, Муруга, Наваграхалар, Нага және Кришнаға да құлшылық етеді. Агастиар Свами Девастанамның қазіргі президенті – Шри Венкитачалам, ал хатшысы – Шри Лаксманнан. Екі көшеде Муттарамман ғибадатханасы мен Винаягар ғибадатханасы орналасқан. Винаягар көшесінде Ганапати ғибадатханасы бар. 18 жасқа толған еркектер үшін ғибадатхана комитетіне мүше болу міндетті. Ғибадатхана және оның ілеспе іс-шаралары шалиар қауымының көп бөлігі үшін әлеуметтік орталық құрайды.

Қалалық орта

Шалиар қауымдастығының елді мекені шамамен 47-ші тас жолдың оңтүстігінде орналасқан. Басты кіреберіс – 47-ші тас жолдан 9 метрлік ені бар Single Street-ке дейін. Кіреберіс анық белгіленбеген. Екі жағында екі қабатты үйлер орналасқан Single Street – Ағастья ғибадатханасының орталық нүктесі болып табылады. Single Street, Double Street және Жаңа көше – негізгі көшелер. Ағастья ғибадатханасы осы көшелердің қиылысқан жерінде орналасқан. Аймақ тұрғындары осы көшелерді ашық ауада әлеуметтік жиындар өткізу үшін пайдаланады, себебі үйлердің ауласы жоқ. Шалиар тоқымашыларының үйлері олардың мәдениетін, кәсібін және діни сенімдерін көрсетеді. Үйлердің жоспары тіктөртбұрышты, қабырғалары ортақ. Барлық үйлерде дәстүрлі тоқуға арналған өндіріс бөлімшелері бар. Әулеті зор үйлерде өз тауарларын көрсетуге арналған көрме залдары бар. Фасадтардың ерекшелігі, ішкі аулалар және тоқушылық кәсібіне бейімделіп жасалған бөлмелердің орналасуы үйлерді ерекшелендіреді. Елді мекенде ашық кеңістіктер мен автотұрақтар өте аз. Көшелер бойында қауымдық құдықтар орналасқан. Жолдардың тегістелмеуі, сумен жабдықталудың, көше суару жүйесінің және кәріздің жетіспеушілігі – қауымдастықтың кездесетін мәселелерінің бірі. Көбінесе көшелер тегістелмеген және көлік құралдары үшін қолжетімсіз.

Тоқу

Баларампурамның тоқымашылары таза зэримен мақта маталарын өндіру үшін дәстүрлі типтегі таяқшалы тоқыма станоктарын қолданады. Олар Dobby, Jacquard, Jala сияқты жақсартылған құралдарды қосымша сорапты және қосымша тоқымалы мата үлгілерін жасау үшін пайдаланбайды. Осы тоқыма техникасының арқасында матаның беткі және кері жағындағы өрнектер, соның ішінде бойлық және көлденең жолақтар бірдей болып шығады. Аймақтың тоқыма өнімдерін өндіру әдістері мен станоктарында ешқандай өзгеріс болған жоқ. "Пудава мен Кавани" (таза зэримен жоғары және төмен киім) аталатын түрі әлі де үйлену тойларында құрметті сыйлық болып саналады. Ежелгі техникамен зэри немесе түрлі түсті жіптерді пайдаланып жасалған өрнектердің тартымдылығы ерекше, тіпті ең талғамды клиенттерді де қызықтырады. Үйлердің 5 пайызы қолмен тоқылған бұйымдарды сатумен айналысады. Бұл үйлер аймақта өндірілген қолмен тоқылған киімдерді жинау пункті ретінде жұмыс істейді. Үйлердің 9 пайызында үй шаруашылығының қандай да бір түрі жоқ. Үйлердің 27 пайызы дәстүрлі өндіріс тәсілдерін қолданады, ал 59 пайызы жаңа әдістерге негізделген.

Қазіргі жағдай

Қазіргі уақытта осы аймақта өндірілетін қолмен тоқылған киімдердің көп бөлігі "Handloom Development Corporation" және "Hantex" корпорацияларына сатылады. Тоқыма өнеркәсібінде электр тоқыма станоктарының пайда болуы және тоқыма тауарларының бағасының төмендеуіне байланысты, аймақ тұрғындары бұл салаға берік болуды қиындыққа тап болды. Дәстүрлі тоқыма саласындағы экономикалық мүмкіндіктердің болмауы көптеген жас ұрпақты дәстүрден бас тартып, жоғары білім алып, басқа салаларда жұмыс іздеуге итермеледі. Бұл өзгерістердің тағы бір себебі – тоқыма тауарларының бірлігіне арзан баға белгіленуі. Қолмен тоқушылардың өндірістік шығындары, жапсарып өндіретін тоқыма фабрикаларына қарағанда әлдеқайда жоғары, сондықтан олардың бизнесі қазіргі экономикада тұруға қиындық көреді. Бұрын қолмен тоқушыларға ғана арналған тоқылған киім түрлері енді электр тоқыма станоктарында да өндірілуде, бұл бәсекелестікті дерлік болмайды. Бүгінде осы аймақта қолөнер өнеркәсібінде жаңа тұжырымдама енгізілді – "Аюрвастра", ол Аюрведаның бір саласы болып табылады. Бұл – 5000 жылдық тарихы бар ежелгі үнділік Ведалық денсаулық сақтау жүйесі. "Аюр" сөзі санскрит тілінен аударғанда "денсаулық", ал "вастра" – "киім" деген мағынаны білдіреді, демек "Аюрвастра" – "салауатты мата". "Аюрвастра" жобасын Қолөнер, өнеркәсіп және сауда департаменті мен Мемлекеттік Аюрведа колледжінің басқармасы бірлесіп бастап, іске қосты. Мақсаты – денсаулыққа пайдалы маталарға арналған ерекше нарық құру. "Аюрвастра" маталары синтетикалық бояулардың орнына шөптер мен өсімдіктерді пайдалану арқылы өңделеді. 1990 жылға дейін Баларампурамда өндірілетін мата түрлері нарықта үлкен әлеуетке ие болды. Осы аймақтағы тоқымашылар лайықты табыс тауып, жақсы тұрмыс деңгейін сақтай алды. Мұндай маталарды өндіруге 5100-ге жуық тоқыма станогы жұмыс істеді. Алайда, өз кәсібінің шебері болған тоқымашылардың дағдыларын пайдаланып, нарықтағы сұранысты арттыру үшін басқа да түрлерді өндіруге тырысқан жоқ. Бірақ соңғы кезде жағдай өзгеріп, қолмен тоқылған өнімдерге сұраныс артып келеді.

Көлік

Баларампурам теміржол станциясы Баларампурамдағы NH47 тас жолынан 1 км қашықтықта орналасқан. Станцияның кодтық атауы – ‘BRAM’. Билет сату және пойыз қозғалысы көлемі бойынша станса Үндістан теміржолы жүйесіндегі ең көп қозғалысқа ие жүз станцияның ішінде. Баларампурам (БРАМ) түйіскен станциясы арқылы күніне 50 пойыз өтеді.