Кіріспе

Даниялық консервативті лютерандық христиандық ұйым, Даниядағы діни қозғалыс.

Даниядағы ішкі миссия үшін шіркеу қауымдастығы (Kirkelig Forening for den Indre Mission i Danmark), немесе қысқаша айтқанда Ішкі миссия (Дания: Indre Mission) – Даниядағы консервативті лютерандық христиандық ұйым. Бұл Дания ұлттық шіркеуінің ішіндегі ең ірі жаңару қозғалысы. Атауына қарамастан, Ішкі миссия мүшелері басқа қауымдардан бөлек емес. Керісінше, тәуелсіз кеңес басқаратын бұл топ, қауымдық қызметтерді қолдау мақсатында құрылған қор ретінде ұйымдастырылған.

Тарих

Қозғалыс алғаш рет 1861 жылдың 13 қыркүйегінде Зеландиядағы Стенлильль ауылында құрылған. Бұл қозғалыстың бастауы пиетистік және лютерандық ортодоксалдық дәстүрлерден бастау алады. Ішкі миссия термині шетелдегі елдерде және басқа ұлттар арасында миссионерлік қызмет атқаратын көптеген ұйымдарға қарама-қарсы, бұрыннан христиан болғандарға бағытталған ішкі миссияны білдіреді. Бұл қозғалыс 19 ғасырдағы адамдар арасында ұстамдылықты қадағалау, ауылдық қауымдастықтардың түрлі ұжымдық бастамалары және халықты "мәдениеттендіруге" бағытталған басқа да әрекеттерге зор ықпал етті. Көптеген жандар бұл қозғалыста қоғамның бай мүшелерімен тең дәрежеде бола алатын қауымдастық тапты, себебі ол түрлі топтық шаралар арқылы христиандық бірлік пен бауырластықты қадағалады. Ұлттық шіркеудегі қозғалыс ретінде Ішкі миссия шіркеу мүшелерінің харизматикалық еркін шіркеулер мен секталарға кетіп қалғанын тоқтатқан деп есептеледі. Данияда бұл қозғалыс Швеция сияқты басқа елдерде қол жеткізген жетістіктерге жете алмады. Lego компаниясын құрған отбасы және оның көптеген жұмысшылары Орталық Ютландиядағы Биллунд ауылында Ішкі миссия қозғалысының жақтастары болды. 1952 жылы компания өзінің белгілі діни туындыларының бірі – қараңғыда жарқыраған крестті шығарды.

Қазіргі заманғы қозғалысы

Көптеген жақтастары, бірақ барлығы емес, олардың біразын Киелі кітаптың фундаменталистері деп сипаттауға болады. Бұл қозғалыс лютерандық ілімдерге де баса назар аударды, сондықтан ол экуменикалық болған жоқ. Соңғы жылдары оның доктриналары біртектілігін жоғалтты. Оның дәстүрлі догмалары ішімдік ішуді, билеуді, карта ойнауды, дөрекі сөйлеуді және сенбі күні жұмыс істеуді айыптады. Дәстүрлі түрде, Ішкі Миссияның негізгі орталығы батыс Ютландияның ауылдық аймақтары болды, бірақ Данияның басқа да аймандарындағы көптеген қауымдар, мысалы, Зеландиядағы Хаслев және басқа да қалалар осы қозғалыстың ықпалына түсті. Қазір ол өкілдік еткен көптеген қауымдастықтарда аз ғана ықпалға ие. Бұрын Дания бойынша 1000-ға жуық «миссиялық үйлер» болған, олардың шамамен 400-і қазірге дейін қолданыста. Бұл үйлер (және қазір де солай) жексенбілік мектептер, дұға, рухани және жаңғыру лекциялары үшін жиналатын орындар болды. Бүгінде қозғалыстың бас кеңсесі Фредерисия қаласында орналасқан.

Көркем шығармаларда

Кен Фоллетттің "Қорқыраның ұшуы" романының бірінші бөлімі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистер басып алған Данияда, Батыс Ютландия аймағында Ішкі Миссияның үстемдігін көрсетеді. Романның басты кейіпкері – көңілсіз жас жігіт, ол қатал дін қызметкері әкесімен тікелей қақтығысқа түседі. Кейіннен, кітапта бұл қақтығыс басты кейіпкердің нацистерге қарсы күреске қатысып, әкесінің қолдауына ие болуымен шешіледі. Карл Теодор Дрейердің 1955 жылғы "Ордет" драмалық фильмінің сюжетіне Ішкі Миссия елеулі ықпал етеді, онда бір еркекке сүйген әйеліне үйленуге, оның отбасы Ішкі Миссияға өтпесе рұхсат етілмейді. Бұл тақырып "Herrens Veje/Ride the Storm" даниялық телесериалында да көтеріледі, ол дін қызметкерлері отбасының өміріне арналған.