Кіріспе
Іздеу жүйесінің рейтингтеріне әсер ететін құбылыс
Sandbox эффектісі (немесе sandboxing) – Google веб-беттерді өзінің индексінде қалай реттейтіні туралы теория. Бұл мәселе көп пікірталас тудырады – оның болуы туралы 2004 жылдан бері жазылып келеді, бірақ оны Google растаған жоқ, тіпті оған қарсы бірнеше мәлімдемелер жасалған.
Сипаттама
Құмдық қорап әсерінің теориясына сәйкес, Google іздеу алгоритмімен салмақталуы мүмкін, Google индексіндегі веб-беттің орнын жақсартпаған сілтемелер, олардың толық әсерін болдырмау үшін сүзгілеуге ұшырауы мүмкін. Кейбір байқаулар осы сүзгіге себеп болатын екі маңызды фактор – доменнің іс-әрекеттегі жасы және сілтемелерде қолданылатын кілт сөздердің бәсекеге қабілеттілігі. Доменнің іс-әрекеттегі жасын доменнің WHOIS тіркелгісінде тіркелген күнімен шатастыруға болмайды, керісінше, Google домендегі беттерді алғаш рет индекстеген уақытты білдіреді. Кілт сөздің бәсекеге қабілеттілігі – бұл Google іздеуіндегі сөздің іздеу жиілігі, байқаулар көрсеткендей, сөздің іздеу жиілігі жоғары болған сайын, құмдық сүзгі әсеріне ұшырау ықтималдығы артады. Google Sandbox-тың болуы ұзақ уақыттан бері талқыланып келеді, бірақ Google тікелей мәлімдеме жасаған жоқ. Дегенмен, құмдық қорап әсері спамға қарсы мақсаттар үшін қолданылатын сүзгілер жиынтығын білдіретіндіктен, Google бұл мәселе бойынша егжей-тегжейлі ақпарат беруі екіталай. Алайда, бір жағдайда Google-дың Джон Мюллер «іздеу жүйелеріне сіздің контентіңізді ұстап алу және оны тиісінше өңдеуді үйрену үшін біраз уақыт қажет болуы мүмкін. Тамаша веб-сайтқа ие болу – бір жақтан. Бірақ іздеу жүйелеріне оны растау үшін және сіздің сайтыңызды дұрыс бағалау үшін қосымша ақпарат қажет» деген пікір білдірді. Бұл құмдық эффектінің себебі ретінде түсіндірілуі мүмкін. Google өзінің веб-құжаттарды рейтингтеу үшін сілтемелерді «дауыс ретінде» пайдалануы манипуляцияға ұшырауы мүмкін екенін біледі және оны бастапқы IPO құжаттамасында атап көрсетті. Жылдар бойы Google «сілтеме спамы» деп аталатын осындай манипуляциялардың әсерін азайтуға немесе жоюға бағытталған бірқатар патенттерді тіркеді. Сілтеме спамын негізінен іздеу жүйесін оптимизациялаушылар жасады, олар басқа веб-сайттардан жаңа веб-сайтқа көптеген кіріс сілтемелерді құру арқылы Google-дың беттік рейтингісін өзгертуге тырысады. Кейбір SEO сарапшылары құмдық тек қана өте бәсекеге қабілетті немесе кең кілт сөздерге қатысты екенін және тар немесе ұзақ құйрықты сөздерді таңдау арқылы оған қарсы тұруға болатынын айтады.
Жазалардың тарихы
Google өз алгоритмін жаңартып келеді, өйткені ол органикалық іздеу нәтижелерін манипуляциялаумен күресіп келеді. Бірақ 2012 жылдың 10 мамырына дейін, Google Google Penguin жаңартуын іске қосқанға дейін, көптеген адамдар төмен сапалы сыртқы сілтемелер сайттың көрсеткішіне кері әсер етпейді деп дұрыс емес ойлады; Google мұндай сілтемеге негізделген санкцияларды көп жылдар бойы қолданып келген, бірақ компания "сілтеме спамы" деп аталатын мәселеге қалай қарап, оны қалай шешетінін жарияламады. Одан бері нашар SEO-ның қауіптері және зиянды сілтемелерді болдырмау үшін сыртқы сілтемелерді сараптамалық талдау жасау кеңінен мойындалды. Нәтижесінде алгоритм Google-дің өзінің өнімдерін де санкциялады. Белгілі мысал – Google Chrome, ол веб-браузердің нәтижелерін жақсарту үшін сілтемелерді сатып алғаны үшін санкцияланды.
Байланысқа негізделген айыппұлдар
Жазалар көбінесе іздеу нәтижелерінде нақты компанияларды артықшылыққа ие етуге бағытталған манипулятивті сыртқы сілтемелерден туындайды; мұндай сілтемелерді қосу арқылы компаниялар Google-дың шарттарын бұзады. Google мұндай сілтемелерді анықтағанда, басқа компанияларды осы амалдан бас тартуға және осы сілтемелерден алынған кез келген пайданы жоюға ынталандыру үшін жазалар салады. Google сондай-ақ манипуляцияға қатысқандарды, басқа компанияларға сілтеме беру арқылы оларға көмектескендерді де жазалайды. Мұндай компаниялар көбінесе төмен сапалы каталогтар болып табылады, олар компания веб-сайтына сілтемелерді манипулятивті бекіту мәтінімен ақылы негізде ұсынады. Google мұндай беттердің Интернетке ешқандай құндылығы жоқ екенін және олар жиі индекстен шығарылатынын мәлімдейді. Мұндай сілтемелер көбінесе ақылы сілтемелер деп аталады.
Ақылы сілтемелер
Ақылы сілтемелер – бұл адамдар өз сайттарына белгілі бір ақы төлеп орналастыратын, оның іздеу нәтижелеріне жағымды әсер етеді деп үміттенеді. Ақылы сілтемелерді пайдалану Пингвин жаңартуына дейін кең таралған еді, себебі компаниялар Google бұрын осы сілтемелерді қарастырмайтындығын, сайттарды жазаламауға уәде бергендіктен, кез келген сілтемені салдарынан қоса алады деп ойлаған. Google-дің қазіргі қолданыстағы шарттарына сәйкес болу үшін, ақылы жарнамалық сілтемелерге nofollow атрибутын қою қажет. Төмен сапалы сайттардан кері сілтемелер сатып алатын кәсіпорындар Google-дің санкцияларына ұшырайды.
Комментарийлер спамы
Бұл мақалалардың пікірлерінде қалдырылған, жою мүмкін емес сілтемелер. Бұл практика осылай кең таралғандықтан, Google мұндай әрекеттерді шектеуге көмектесетін мүмкіндік енгізді. Nofollow тегі іздеу жүйелеріне осы сілтемелерге сенбеуді ескертеді.
Блог желілері
Блог желілері кейде байланысқан емес сияқты көрінуге тырысатын, бірақ ақы төлейтін сілтемелерге сілтеме жасайтын мыңдаған блогтардан тұрады. Google әдетте блог желілерін анықтап, олардан пайда көрген мыңдаған сайттарды жазалайды.
Жазамен жұмыс істеу
Google компанияларды жаман тәжірибелерін түзетуге шақырып, оның нәтижесінде манипуляциялық сілтемелерді жою үшін күш салуды талап етті. Google 2012 жылдың 16 қазанында Disavow құралын іске қосты, осылайша адамдар нашар сілтемелерді Google-ға хабарлай алады. Disavow құралы негізінен «теріс SEO» бойынша көптеген шағымдарға жауап ретінде пайда болды, онда компаниялар бәсекелестерінің манипуляциялық сілтемелермен шабуылдау арқылы оларды жазалайтынын білген. Disavow құралының көп жылдар бойы жасалған манипуляцияларға қатысты тиімділігі туралы пікір қақтығыстары болды. Сонымен қатар, құралдың тиімді екенін және бұрынғы рейтингтік орналасуларын қалпына келтіруге болатынын көрсететін тәжірибелік мысалдар келтірілді.
Теріс SEO
Теріс SEO Google манипуляциялық сілтемелер үшін санкциялар салатыны баршаға белгілі болған Пингвин жаңартуынан кейін пайда болды. Мұндай теріс SEO тәжірибелері компанияларды өздеріне қарсы бәсекелес компаниялардың теріс SEO қызметтері арқылы шабуыл жасап жатқандарын анықтау үшін кері сілтемелерін үнемі қадағалауға мәжбүр етті. АҚШ және Ұлыбританияда сарапшылар веб-сайттың рейтингін түсіруге тырысатын бәсекелестердің осы әрекеттерін заңсыз деп есептейді.
Елеулі айыппұлдар
BeatThatQuote.com – 2011 жылдың 7 наурызында Google BeatThatQuote.com компаниясын 37,7 миллион фунт стерлингке сатып алды және сол күні BeatThatQuote.com компаниясына санкция салды. BMW – 2006 жылдың 6 ақпанында Google BMW компаниясына санкция салды. Сайттың PageRank көрсеткіші 0-ге дейін төмендетілді. Google Chrome – 2012 жылдың қаңтар айында Google Webspam тобы Chrome браузерінің бас бетін сатып алынған блог жазбалары арқылы PageRank көрсеткішін манипуляциялауы үшін санкциялады. Санкция салдарынан Chrome бас бетінің PageRank көрсеткіші 9-дан 7-ге дейін төмендеді және Chrome «браузер» сияқты маңызды сөздер бойынша іздеу нәтижелерінің бірінші бетінен шығарылды. Expedia – 2014 жылдың қаңтар айында Expedia іздеуде көрінуі 25%-ға төмендеді, нәтижесінде Expedia акциялары 4,5%-ға құлдырады. Overstock.com – 2011 қаржы жылында Overstock.com компаниясы кірісінің 1,08 миллиард доллардан 1,05 миллиард долларға дейін төмендеуін Google санкцияларымен байланыстырды. Rap Genius – 2013 жылдың 25 желтоқсанында Google Rap Genius компаниясына 10 күнге санкция салды. Нәтижесінде күніне шамамен 700 000 бірегей келуші азайды. BBC – 2013 жылдың наурыз айында BBC белгілі бір беттегі табиғи емес сілтемелер үшін санкция алды. Нәтижесінде Google беттің рейтингін төмендетті.
Кері құм қорап эффектісі
"Қалпына келтірілген құмдық" әсері де бар деп есептеледі, яғни жақсы мазмұны бар, бірақ кіріс сілтемелері жоқ жаңа беттердің рейтингісі уақытша көтеріледі – дәл кітап дүкендеріндегі "Жаңа түсімдер" бөлімі көзге түсетіндей, бұл World Wide Web-тің табиғи дамуын ынталандыруға бағытталған. Дэвид Джордж Google-дың барлық жаңа веб-сайттарға құмдық қолданатыны туралы пікірге қарсы шығып, бұл мәлімдеме "тәжірибеде дәлелденбегендей көрінеді" дейді. Ол 2004 жылдың қазанында жаңа веб-сайт құрып, бір ай ішінде оны мақсатты сөз тіркесі бойынша Google-дың алғашқы 20 нәтижесіне енгізгенін айтады. Ол "ешкім Google құмдығының бар-жоғын нақты білмейді" деп мәлімдейді және ол "көптеген іздеу жүйесін оңтайландырушылардың байқаулары мен тәжірибелерімен сәйкес келеді" деп түсіндіреді. Оның ойынша, құмдық "Google-дың нәтижелеріне ақылға келтіру үшін жүйеге белгілі бір гистерезис енгізді". Jaimie Sirovich және Cristian Darie, "PHP-мен кәсіби іздеу жүйесін оңтайландыру" кітабының авторлары, Google-дың нақты "құмдығы" болмаса да, оның әсерінің (себебіне қарамастан) шын екеніне сенеді.