Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Этиопласттар – жарыққа ұшырамаған пропластидтерден дамитын, пластидтердің аралық түрі. Жарыққа ұшыраған кезде олар хлоропласттарға айналады. Этиопласттар көбінесе гүлді өсімдіктердің (Қырықжапырақтар) саба және жапырақ тіндерінде кездеседі, олар толығымен қараңғыда немесе өте төмен жарық жағдайында өседі.
Etioplasts are an intermediate type of plastid that develop from proplastids that have not been exposed to light, and convert into chloroplasts upon exposure to light. They are usually found in stem and leaf tissue of flowering plants (Angiosperms) grown either in complete darkness, or in extremely low light conditions.
Этимология
"Этиолат" сөзін (француз тілінде étioler — "сала") алғаш рет Эразм Дарвин 1791 жылы қараңғыда өскен өсімдіктердің ақ және саладай көрінуін сипаттау үшін қолданған. Дегенмен, "этиопласт" термині 1967 жылға дейін болған жоқ, оны Джон Т.О. Кирк пен Ричард А.Э. Тилни Бассетт этиопласттарды олардың алдын-ала түзілушілері – пропластидтерден ажырату мақсатында ойлап тапты. Пропластидтер каротиноидтарға, әсіресе лютеин мен виолаксантинге бай, бұл хлоропласттарға өтуге көмектеседі. Протохлорофиллидке қарағанда каротиноидтардың көп болуына байланысты этиоланған жапырақтар ақ емес, ақшыл сары түсті болып көрінеді.
The word "etiolated" (from French word étioler — "straw") was first coined by Erasmus Darwin in 1791 to describe the white and straw like appearance of dark grown plants. However, the term "etioplast" did not exist until 1967 when it was invented by John T. O. Kirk and Richard A. E. Tilney Bassett to distinguish etioplasts from proplastids, their precursors. The latter are rich with carotenoids, especially lutein and violaxanthin, which may help in transition to chloroplasts. Due to the higher presence of carotenoids than protochlorophyllide, etiolated leaves appear pale yellow instead of just white.
Хлоропластқа көшу
Әрбір PLB құрамында протохлорофиллид болады, ол жарыққа ұшырағанда протохлорофиллид редуктаза ферменті арқылы тез хлорофиллидке айналады. Бұл өсімдік өсу гормондары – цитокининдер және гиббереллиндермен ынталандырылады. PLB-нің өзінің құрылымы дерлік бірден бұзылады, ал жарыққа реакция ретінде тилакоидтар мен граналардың дамуы басталады: I фотожүйе 15 минут ішінде, II фотожүйе 2 сағат ішінде белсендіріледі, ал шамамен 3 сағаттан кейін этиопласт толыққанды функционалды хлоропластқа айналады. Этиопласт пен хлоропласт арасындағы көшу кезеңі, онда әлі де кішкентай PLB-лер дамитын тилакоидтармен байланысты, бірақ қазірдің өзінде хлорофилл бар, кейде «этиохлоропласт» деп аталады. Этиопласттардың табиғатта кездеспейтін зертханалық артефакт екені ойлалған, бірақ бұл кейіннен жоққа шығарылды: капуста басындағы дамитын ішкі жапырақтар сыртқы жапырақтардың көлеңкесінде болғандықтан этиопласттарды қамтиды; жер астында табиғи түрде өнетін көшеттерде де этиопласттар болуы мүмкін.
Every PLB contains protochlorophyllide which is rapidly converted into chlorophyllide by the enzyme protochlorophyllide reductase upon exposure to light. This is stimulated by plant growth hormones: cytokinins and gibberellins. The structure of PLB itself is almost immediately disrupted, and thylakoid and grana development is started in reaction to light: photosystem I activates within 15 minutes, photosystem II within 2 hours, and after approximately 3 hours an etioplast is completely converted into a functional chloroplast. The transitional stage between an etioplast and a chloroplast which still contains small PLBs interconnected with developing thylakoids, but already has chlorophyll is sometimes called an "etio chloroplast". Etioplasts were once thought to be laboratory artefacts not found in nature, but that has since been disproven: in cabbage heads, developing inner leaves contain etioplasts due to being shaded by outer leaves; seedlings that naturally germinate underground may also contain etioplasts.