Кіріспе

1955 жылы Ото Премингердің түсірген фильмі

«Билли Митчеллдің соғыс соты» – 1955 жылғы америкалық CinemaScope форматындағы тарихи драмалық фильм, режиссері Ото Премингер. Басты рөлде Гари Купер, ал Чарльз Бикфорд, Ральф Беллами, Род Стайгер және Элизабет Монтгомери (оны алғашқы киноролі) ойнаған. Фильм АҚШ Әуе күштерінің негізін қалаушы тұлға саналатын генерал Билли Митчеллдің 1925 жылғы сотына негізделген. 28-ші «Оскар» сыйлықтарында фильм Милтон Сперлинг пен Эммет Лавери үшін «Ең жақсы әңгіме және сценарий» номинациясын алды. Бірақ, бұл сыйлық «Үзілген ән» (Уильям Людвиг пен Соня Левиен) фильміне берілді.

Сюжет

Бригад генерал Уильям "Билли" Митчелл (Гарри Купер) Армия және Әскери-теңіз күштері келіскен шектеулі шарттарда соғыс кемесін батырып, Әуе күшін тәуелсіз күш ретінде дәлелдеуге тырысады. Ол 5000 футтан жоғары биіктіктен 1000 фунттан аспайтын бомбалармен шабуылды шектеу туралы бұйрыққа бағынбай, орнына 2000 фунтты бомбалармен жарақтандырады. Митчелл ұшақтарын 1500 фут биіктікке көтеріп, бұрын батырылмайтын саналған бірінші дүниежүзілік соғыстағы неміс соғыс кемесін батырады. Оның жоғары лауазымдағы офицерлері ашуға ілеседі. Митчелл полковник шенінен төмендетіліп, Техас штатындағы жер күштеріне жіберіледі. Жақын досы Закари Лансдоун (Джек Лорд) Шеннадоа дирижаблінің апатында қаза табады. Осыдан кейін тағы бір апатқа ұшырайды, онда Калифорния жағалауындағы әскери базадан Аризона штатындағы Форт-Хуачукаға ұшып бара жатқан алты ұшақ құлайды. Ұшақтардың күтімі нашар болды, себебі жеткілікті қаржы болмады. Митчелл трагедияға ашуланып, баспасөз мәслихатын өткізеді, онда Армия мен Әскери-теңіз күштерін қылмыстық бейхабарлыққа және Әуе күшіне деген немқұрайлылыққа айыптайды. Бұл Вашингтондағы әскери сотқа әкеледі. Оның қорғауын досы, Иллинойс штатының конгрессмені Франк Р. Рид (Ральф Беллами) жүзеге асырады, ол Конгресте Әуе күшін жақтаушы. Сотқа қатысқан офицерлердің ешқайсысы, тіпті генерал Дуглас Макартур да Әуе корпусынан емес. Рид көп жетістікке жете алмайды. Митчеллдің ұстанымын қолдайтын куәгерлерді шақыру туралы өтініші қабылданбайды. Ол Митчеллге қарсы айыптауды кімнің қойғанын сұрайды, нақты жауап алмаған соң, ол барлық қарулы күштердің бас қолбасшысы ретінде президент Кальвин Кулиджді куәгер ретінде шақыруды талап етеді. Сот өтінішті қарастыру үшін жабылады.

Митчелл Рид ұсынған, өзінің мансабын сақтап қалу үшін сын-ескертпелерін қайтарып алу туралы құжатқа қол қоюдан бас тартады. Маргарет Лансдоун (Элизабет Монтгомери), Митчеллдің Шеннадоадан қаза болған досының жесірі сотқа шығады. Кулидж қатысудан бас тартады, бірақ бұрын қабылданбаған Әуе күшінің куәгерлері енді Митчеллдің айыптауларын растау үшін куәлік беруге рұқсат алады, олардың ішінде Эдди Рикенбеккер (Том МакКи), Карл Спац (Стив Робертс), Генри Х. Арнольд (Роберт Брубакер) және Фиорелло ЛаГуардия (Фил Арнольд) бар. Соңында Митчелл куәлік береді және оны арнайы жұмысқа келген прокурор майор Аллен В. Гуллион (Род Штайгер) тексеруден өткізеді. Гуллион Митчеллдің жоғары лауазымды офицерлеріне бағынбағанын баса айтады. Гуллион Митчеллдің болжамдарын да қысымға алады, мысалы, Жапонияның Перл-Харборда АҚШ Әскери-теңіз күштеріне шабуыл жасайтындығы туралы болжамын. Сот Митчеллді кінәлі деп табады, бірақ оның Әуе күшіндегі әріптестері оны соттан шығып бара жатқанда құттықтайды. Митчелл шығып, төрт бипланнан тұратын эскадрильяны көреді, содан кейін эскадрилья истребительдерге айналады, бұл Билли Митчеллдің әрекеттері АҚШ пен оның Әуе күштерінің болашағына қандай әсер ететінін көрсетеді.

Өндіріс

Продюсер және сценарист Милтон Сперлинг Митчеллдің тарихін генералдың қайтысынан кейін екі жыл өткен 1938 жылы жұмысын бастады. Одан кейінгі жылдары ол 1955 жылға дейін Митчеллдің отбасынан көмек іздеуді жалғастырды, осы жылы түсірілім жұмысы толыққанды басталды. Отто Премингердің режиссерлігімен негізгі түсірілімнің алғашқы 10 күні оқиғамен байланысты нақты орындарда, Вашингтон қаласында өтті. Ескі Соғыс министрлігінің ғимараты, Армия-теңіз клубы және Сыртқы істер министрлігінің ғимараттары, соның ішінде маңызды сахналарда көрсетілді. Екінші режиссер Расс Сандерс және әуе координаторы Пол Манцтың басшылығымен әуе сахналары Калифорния штатының Розамонд қаласындағы Флетчер әуежайында түсірілді. Фильмде екі Curtiss JN 4 бипланы, de Havilland DH 4, Grumman J2F Duck және Waco 10 бипланы қолданылды.

Қабылдау

Билли Митчеллдің соғыс соты 1955 жылдың 22 желтоқсанында Нью-Йорк қаласында «24 сағаттық дабыл» атты қысқа фильммен бірге басты фильм ретінде ұлттық тұңғыш көрсетілімін өткізді. Кейіннен бұл фильмдер ірі қалаларда алдымен көрсетілетін толық метражды фильмдермен бірге көрсетілді. «Билли Митчеллдің соғыс соты» экранға шыққан кезде, Митчеллдің әпкесі Рут, ол Екінші дүниежүзілік соғыста югославтық четник партизандарымен бірге қызмет еткен және кейіннен ағасы туралы кітап жазған, АҚШ-ты аралап фильмді насихаттады.