Дениз Бомбардье: Канад журналисі, жазушы және тележұлдыз (1941-2023)

Кіріспе

Канадалық эссеші, романист және медиа тұлға (1941–2023)

Денис Бомбардье (dəniz bɔ̃baʁdje; тумасы Мари Луиза Иветта Денис Бомбардье, 18 қаңтар 1941 – 4 шілде 2023) – 30 жылдан астам уақыт бойы француз тіліндегі Radio-Canada телеарнасында жұмыс істеген канадалық журналист, эссеші, романист және медиа тұлға. Бомбардье халықаралық франкофонияны қолдаушы болды және Бернар Пивоға француздардың психологиясы мен Франциядағы француз тілінің жағдайы туралы пікір алмасуға жиі шақырылды.

Өмірбаян

Дениз Бомбардье 1971 жылы Монреаль университетінен саясаттану магистрі дәрежесін, ал үш жылдан кейін Сорбонна университетінен социология докторы ғылымының кандидаты дәрежесін алды. Бомбардье өз кәсіби жолын Radio Canada телеарнасының «Aujourd'hui» бағдарламасында ғылыми қызметкер ретінде бастады. 1975 жылдан бастап ол «Présent international», «Hebdo dimanche», «Noir sur blanc» (1979–1983), «Le Point» және «Entre les lignes» сияқты бірнеше бағдарламаларды жүргізді. 1987–1988 жылдары «Trait d'union» бағдарламасын жүргізіп, «Aujourd'hui dimanche» (1988–1991) және «L'Envers de la médaille» бағдарламаларына қатысты. «Noir sur blanc» Квебек телеарналарында әйел жүргізген алғашқы қоғамдық-саяси бағдарлама болды. Онда Бомбардье Канаданың премьер-министрі Пьер Элиот Трюдомен, жазушы Жорж Сименонмен, Израильдің премьер-министрі Голда Меирмен, Франция президенті Валери Жискар д’Эстенмен және оның ізінен келген Франсуа Миттеранмен сұхбаттасты. 1999 жылы ол Radio Canada радиосында «Les Années lumières» ғылыми бағдарламасын жүргізіп, өндірді. Бомбардье баспасөзге көптеген мақалалар жазды, олардың кейбіреулері дау тудырды. Оның мақалалары «Le Monde», «Le Devoir», «L'Express de Toronto», «Châtelaine», «Le Point» және «L'Actualité» басылымдарында жарияланды. Ол сонымен қатар «Францияның дауысы» (1975), «Бейірімге арналған балалық шақ» (1985), «Бір-бірімізді жақсы көріңдер» (1999), «Біздің жақын достарымыз» (2008) және «Жұмбақ Селин Дион» (2009) кітаптарын жазды. 2003 жылы ол Radio Canada қоғамдық телеарнасынан «Le Point» кешкі ақпараттық бағдарламасының бір бөлігінде, бір жынысты неке туралы пікірсайыс кезінде Квебек Гей мұражайының өкілі Луи Годбумен келіспегені үшін жұмыстан босатылды. Ол шындыққа негізделген телешоуларға, әсіресе Квебектің «Жұлдыз академиясына» қатысты сынды пікір білдірді. 2007 жылы Бомбардье Селин Дион үшін «La diva» әнін жазды, ол «D'elles» альбомына енді. Ол сондай-ақ Селин Дионның «Taking Chances World Tour» әлемдік турнесін қадағалап, «L'énigmatique Céline Dion» кітабы үшін материал жинады. Бомбардье 2023 жылдың 4 шілдесінде, қысқа ғана уақыт бойы онкологиялық аурумен күрескеннен кейін қайтыс болды. Ол 82 жасқа толыпты. Ол үш рет үйленген. 1970 жылы ол алғашқы күйеуін Radio Canada продюсері Клод Сильвестрмен болған қарым-қатынас үшін тастап кетіп, 1973 жылы оған үйленді. 1985 жылы Парижге сапар барысында ол сол кездегі Канада елшісі Люсьен Бушармен танысты. Ол күйеуінен ажырасып, Парижге ұшып, жас ұлымен бірге Канада елшілігінде тұрып қалды. Алты айдан кейін ол күйеуімен Монреальге оралды. Бір жылдан кейін олар қайтадан ажырасып кетті. Соңында ол Дублиннен француз әдебиетінің профессоры, ирландтық Джеймс «Джим» Джексонмен бақытты болды. Оның артында бір ұлы, Гийом Сильвестр және екі немересі қалды.

Denise Bombardier obtained a master's degree in political science from the Université de Montréal in 1971 and a doctorate in sociology three years later from the Sorbonne. Bombardier began her professional career as a research assistant on the Radio Canada television program Aujourd'hui. Starting in 1975 she hosted a number of programs such as Présent international, Hebdo dimanche, Noir sur blanc (1979–1983), Le Point and Entre les lignes. She hosted Trait d'union from 1987 to 1988, and participated on Aujourd'hui dimanche (1988–1991) and L'Envers de la médaille. Noir sur blanc was the first public affairs program to be hosted by a woman in Quebec. There Bombardier interviewed Prime Minister of Canada Pierre Trudeau, novelist Georges Simenon, Prime Minister of Israel Golda Meir, President of France Valéry Giscard d'Estaing and his successor François Mitterrand. In 1999, she hosted and produced the science program Les Années lumières on Radio Canada radio. Bombardier wrote a number of articles in the press, some of which were controversial. Her articles appeared in Le Monde, Le Devoir, L'Express de Toronto, Châtelaine, Le Point and L'Actualité. She also wrote La Voix de la France (1975), Une enfance à l'eau bénite (1985), Aimez moi les uns les autres (1999), Nos chères amies (2008), and L'énigmatique Céline Dion (2009). In 2003, she was fired via e mail from the public television network Radio Canada for engaging in a debate on same sex marriage against Louis Godbout, spokesperson for the Quebec Gay Archives, during an interview format segment of Le Point, an evening information show. She has been scathing about reality television programs, especially Quebec's Star Académie. In 2007, Bombardier wrote the song "La diva" for Céline Dion, included on the album D'elles. She also followed Céline Dion during her Taking Chances World Tour as research for her book L'énigmatique Céline Dion. Bombardier died on July 4, 2023, following a brief battle with cancer. She was 82. She was married three times. She left her first husband in 1970 for an affair with producer Claude Sylvestre of Radio Canada, marrying him in 1973. In 1985 on a trip to Paris, she was introduced to then Canadian ambassador Lucien Bouchard. She left her husband, flew back to Paris and moved into the Canadian embassy with her young son. After six months, she returned to Montreal and her husband. Within a year, the couple split again. She finally found love with Irishman James "Jim" Jackson, a professor of French literature from Dublin. She is survived by one son, Guillaume Sylvestre and two grandchildren.

Марапаттар мен мойындау

1993 жылы ол "Құрмет легионы" орденімен марапатталды. 2000 жылы Квебек Ұлттық орденімен марапатталды. 2015 жылы Канада орденінің мүшесі болды.

Медиада

Bombardier Хьюберт Акиннің "Next Episode" (Шейла Фишманның "Prochain épisode" аудармасы) кітабын 2003 жылғы Canada Reads бағдарламасында қолдады. 2007 жылғы Canada Reads бағдарламасының "Жұлдыздар" сайысында, бұрынғы жылдардың жеңімпаздарынан құралған бес қатысушы бір-бірімен жарысқанда, Bombardier Габриэль Ройдің "Менің жүрегімнің балалары" романын тағы да қолдады.