Пакистан Футбол Федерациясы: Тарихы мен даулары

Кіріспе

Пәкістан футбол федерациясы (ПФФ) – Пәкістандағы футболды басқарушы ұлттық орган. Ол ФИФА-ның, футболдың халықаралық басқарушы органының мүшесі және Азия футбол конфедерациясы мен Оңтүстік Азия футбол федерациясына қатысты. Федерация 1947 жылы құрылған, ол футзал және пляждық футболдан ұлттық құрамаларын да басқарады.

Төрағалар

Президент Терм Мұхаммед Әли Джинна (Бас қамқоршы) 1948 Фазлуррахман 1948 – 1949 Майор Хурсид Анвар 1948 – 1949 Хауажа Шахабуддин 1950 – 1951 Др. А. М. Малик 1952 – 1958 Мұхаммед Шариф Хан 1956 – 1958 Ата ур-Рехман 1958 – 1960 Әділ А. Саттар 1960 – 1961 Әуе маршалы Асқар Хан 1962 – 1965 Хан Абдус Сабур 1965 – 1972 Әбділ Саттар Габол 1972 – 1977 Әділ Фида Мұхаммед Хан 1978 – 1981 Генерал Фазл е Хақ 1981 – 1988 Афтаб Ахмет Хан Шерпао 1988 – 1989 Васим Саджад 1989 Миан Мұхаммед Азхар 1990 – 2003 Фаисал Салех Хаят 2003 – 2017 Әшфак Хусейн Шах 2018 – 2021

Фейсал Салех Хаяттың қабілетсіздігі

2003 жылдың тамызында ПФФ жаңа басшылыққа көшті, саясаткер Фейсал Салех Хаят басқаруды қабылдады. Ол «Пакистан футболының феодалдық билеушісі» деп сипатталды. Оның даулы кезеңінде Пәкістанның ФИФА рейтингі 2003 жылы 168-ден 2017 жылы 201-ге дейін төмендеді. Оның іс-әрекеттерінен туындаған дағдарыс салдарынан Пәкістан Премьер-лигасының жоғары дивизионы да тоқтатылды, ал ерлер құрамасы 2015 жылдың наурызынан бері барлық халықаралық жарыстардан шеттетілді және құраманың ФИФА рейтингі күрт төмендеді.

2015-2017 жылдардағы дағдарыс

2015 жылғы PPF сайлауына дейін федерация ішінде екі топ құрылды және федерациядағы ішкі тартыстар ФИФА назарына ілікті. ФИФА федерацияға АФК-мен байланыста болып мәселені шешуді тапсырды. 2015 жылдың маусым айында ПФФ-ның 26 мүшесінің 18-і Фейсал Салех Хаятты тиімсіздігі мен қаражатты жымқыруы үшін қызметтен шеттетуге дауыс берді. Пәкістан Футбол қауымдастығында (ПФҚ) дау-дамай басталды, өйткені Хаят қолдауымен Сардар Навид Хайдер Хан қолданыстағы Аршад Хан Лоддиді жеңіп шықты. Лоддидің бірнеше дауыс берушілері Хаяттың заңсыз тәртіптік комитетімен шұғыл түрде жазаланды. Осыдан кейін ПФФ вице-президенті Захир Али Шах Хаятқа қарсы шығып, ПФҚ президенттігіне үміткер болу ниетін білдірді. Шахтың бұл хабарламасынан кейін, Хаят президенттік сайлауда өзіне тиімді болу үшін ПФҚ конституциясының бірнеше баптарын өзгертіп жібергені туралы айыптаулар пайда болды. ПФҚ ақыры кезектен тыс съезде Хаятты тоқтатқаннан кейін екі топқа бөлінді. Сайлау жақындаған сайын екі фракция да өздерінің сайлау өткізілетін орындарын жариялады. Лахор жоғары соты мәселеге араласып, екі фракция арасындағы даулар шешілгенге дейін сайлауды тоқтатуға және уақытша әкімші тағайындауға бұйрық берді. 30 маусымда Лахор жоғары соты АФК бақылаушысы Сандживан Баласингамның қатысуымен сайлауды жарамсыз деп жариялады. ПФҚ төрағасы Фейсал Салех Хаят «Сайлау АФК-мен мақұлданды, бірақ Азиялық басқару органы жағдайға қатысты ешқандай пікір білдірмеді» деді. Содан кейін ФИФА араласып, фактілерді анықтау миссиясын жіберді. Олар Хаятқа екі жылдық мандат беру керектігін, ол осы уақыт ішінде ПФҚ жарғысын өзгертіп, келесі сайлауды өткізу алдында тәуелсіз тәртіптік комитет құруы керектігін мәлімдеді. Лахор жоғары соты тағайындаған әкімші Асад Мунирге Пәкістандағы футбол қызметін басқаруға өкілеттік берілді, ал екі фракция арадағы келіспеушіліктерді реттеуге кірісті. Күтпеген нәрсе – Хаят фракциясы Пәкістан құрамасын 2015 жылғы SAFF кубогынан дереу шығарып тастады, бұл футбол жанкүйерлері мен ПФҚ-ның аға мүшелерінің наразылығын тудырды, олар Хаятты қызметтен шеттетуді қалаған. 2016 жылдың қазан айында ФИФА атқару комитеті Фейсал Салех Хаят фракциясының жағдайының жақсы еместігін көрсетті. ФИФА өкілі «қазіргі жағдайды ескере отырып, ФИФА ПФҚ-ға дамуға арналған қаржыны тоқтатты» деді. 2017 жылдың ақпан айында Лахор жоғары соты Фейсал Салех Хаятты Пәкістан футбол федерациясының президенті қызметіне қайта орнатты. ФИФА атқару комитеті Фейсал Салех Хаят басқаратын ПФҚ басшылығына ПФҚ жарғысын қайта қарау және тиісті сайлау өткізу үшін екі жыл (2017 жылдың қыркүйегіне дейін) уақыт берілді деп шешім қабылдады.

Just before PPF elections in 2015, two groups were formed within the federation and there infighting in the federation due to which FIFA took notice and told the federation to solve the matters, being in contact with AFC. In June 2015, 18 of the 26 members of the PFF voted in favor of Faisal Saleh Hayat's dismissal for incompetence and embezzlement of funds. Controversy began at the Punjab Football Association, when the Hayat backed Sardar Naveed Haider Khan toppled incumbent Arshad Khan Lodhi. Several of Lodhi's voters were banned by Hayat's illegal disciplinary committee. With this, Zahir Ali Shah, a PFF vice president, turned against Hayat and announced his intention to run for PFF presidency. Shortly after his announcement, allegations emerged from Shah claiming that Hayat had changed several clauses of the PFF constitution to suit himself in the presidential election. The PFF eventually split into two groups following an Extraordinary Congress meeting that suspended Hayat. With the election approaching, the two factions announced their own election venues. The Lahore High Court was forced to intervene in and ordered a stay on polling and appointed a temporary administrator until matters were resolved between the two factions. On 30 June, the elections were declared null by Lahore High Court, attended by AFC observer, Sanjeevan Balasinggam. The PFF chairman Faisal Saleh Hayat said that the "Elections were approved by AFC, but the Asian governing body had no comment on the situation." FIFA then intervened and sent a fact finding mission. They concluded that Hayat be given a mandate for two years, in which he would have to amend PFF statutes and form an independent disciplinary committee before holding elections again. The Lahore High Court appointed administrator Asad Munir was given authority to manage football activity in Pakistan, while the two factions sorted out differences. In a shocking move, the Hayat faction swiftly withdrew the Pakistan team from the 2015 SAFF Cup, only causing more resentment from football fans and senior PFF members who were intent on seeing Hayat removed from office. In October 2016, the FIFA executive committee indicated all is not well with the Faisal Saleh Hayat faction of the PFF. A FIFA spokesperson said "given the current situation, FIFA has been withholding development funding to PFF." In February 2017, the Lahore High Court restored Faisal Saleh Hayat as president of the Pakistan Football Federation. The FIFA Executive Committee decided that the current PFF leadership – led by Faisal Saleh Hayat – would be given two years (until September 2017) to revise the PFF statutes and organise elections accordingly.

2017 жылғы ФИФА-ның тыйым салуы

2017 жылдың шілдесінде ФИФА футбол мәселелерін сайланған президенті Фейсал Салех Хаятқа беруден бас тартса, ПФФ-ның мүшелігін тоқтату қаупін тудырды. Бұрынғы бапкер Насыр Исмаил ФИФА-дан ПФФ президентігіне жаңа сайлаулар өткізуді сұрады. 2017 жылдың 10 қазанында ФИФА үшінші тараптың араласуына байланысты ПФФ-ны дереу тоқтатты, бұл ФИФА жарғыларын өте ауыр бұзушылық болып табылады. 2018 жылдың 13 наурызында ФИФА бұл тоқтатуды алып тастады, соның нәтижесінде Пәкістанға 2018 жылғы Азия ойындарына және 2018 жылғы SAFF турнирлеріне қатысу мүмкіндігі берілді.

Жоғарғы Сот сайлауы

2018 жылдың желтоқсанына қарай жағдай нашарлады, себебі Пәкістанның Жоғарғы соты ПФФ сайлауын өткізуді бұйырды, нәтижесінде Сайед Ашфак Хусейн Шах ПФФ төрағасы болып сайланды, бірақ бұл үшінші тараптың араласуы болғандықтан ФИФА-ның наразылығын тудырды. 2019 жылдың қыркүйегінде «Карачи Юнайтед» клубының бұрынғы капитаны Хумза Хан Пәкістан футбол федерациясының (ПФФ) нормализация комитетіне тағайындалды. Оның міндеті – елдегі футболды басқарушы органның сайлауын өткізу және Пәкістанның футболдағы төрт жылдық дағдарысының нәтижесінде елеулі түрде зардап шегуіне тоқтау салу еді. Алайда ол 2020 жылдың желтоқсанында қызметінен кетті, ал оның орнына 2020 жылдың маусым айына белгіленген мерзімге дейін ПФФ сайлауын өткізе алмағандықтан, ПФФ нормализация комитетінің төрағасы болып уақытша Мунир Ахмад Хан Садхана тағайындалды. Оның өкілеттігі жыл соңына дейін алты айға ұзартылды. 2021 жылдың қаңтар айында ФИФА пакистандық-канадтық Харун Маликті Пәкістан футбол федерациясының нормализация комитетінің жаңа төрағасы етіп тағайындады.

2021 жылғы дағдарыс және тоқтату

2021 жылдың 27 наурызында ПФФ кеңсесіне шабуыл жасалып, ішіндегі адамдар бұрынғы президенті Сайед Ашфак Хусейн Шах және оның тобы тарапынан кепілге алынды. Ал өтіп жатқан әйелдер чемпионаты тоқтатылды. 2021 жылдың 7 сәуірінде ФИФА үшінші тараптың араласуына байланысты федерацияны дереу күштен тоқтатты, бұл ФИФА жарғыларын өрескел бұзу болып табылады. Тоқтату 2022 жылдың 29 маусымында алынып тасталды.