Кіріспе

Пәкістанда футболға шолу

Ерлер футболы

Футбол Пәкістанда крикет пен далалық хокеймен бірге ең танымал командалық спорт түрлерінің бірі болып табылады. Пәкістанның қазіргі ең жоғары деңгейдегі отандық футбол лигасы – Пәкістан Премьер-лигасы, ол елде футболды дамыту мақсатында он алты клубтан құрылған. Бірінші ұлттық лига 2003 жылы құрылды және AFC тарапынан дереу ресми ұлттық футбол лигасы деп танылды. Футболды басқару Пәкістан Футбол Федерациясының құзырында.

Шығу тегі

Пәкістанда футболдың тарихы он тоғызыншы ғасырдың ортасына дейін, британдық үстемдік кезеңіне барып жетеді, осы кезде ойын елге әкелінді. Британдық миссионер Теодор Лейтон Пеннелл он тоғызыншы ғасырдың соңында Солтүстік-Батыс Шекаралық провинцияға (қазіргі Хайбер-Пахтунхва) футболды енгізуде маңызды рөл атқарды. Қазіргі Пәкістан аумағында футболды ұйымдастырумен айналысқан аймақтық федерациялардың бірі – Солтүстік-Батыс Үндістан Футбол қауымдастығы болды, оған Лахор қаласы және айналасындағы аймақтың клубтары мүше болды. Лахорда клубтар арасындағы лига да ұйымдастырылды, оның жеңімпазы 1936/37 жылдары «Олд Бойз» клубы атанды. 1947 жылы Пәкістан құрылғаннан кейін, Пәкістан Футбол федерациясы (ПФФ) құрылды, ал Мұхаммед Әли Джинна оның тұңғыш бас меценаты болды. ПФФ 1948 жылдың басында ФИФА-дан мойындылық алды. Ұлттық чемпионат осыдан кейін дереу ұйымдастырылды. 1950 жылы ұлттық құрама Иран мен Иракта халықаралық аренада алғашқы тәжірибесін алды. 1954 жылы Пәкістан ұлттық құрамасы Манила қаласында өткен Азия ойындарына қатысып, сондай-ақ Қиыр Шығыс елдеріне гастрольдік сапар жасады. 1958 жылы Пәкістан Токиодағы Азия ойындарына қайта қатысты. Пәкістан жыл сайынғы Азия төртбұрышты турниріне де қатысты. Пәкістанның халықаралық жарыстарға қатысуы үнемі болған жоқ. 1950 жылдардың басында қол жеткізілген деңгей, ойынды ұйымдастырудағы кемшіліктерге байланысты сақталмады.

Лигалар жүйесі

Пәкістан Премьер-лигасы – елдің жоғары деңгейдегі кәсіби футбол лигасы. Ол Футбол федерациясы лигасымен бірге жоғарылау және төмендеу жүйесі бойынша жұмыс істейді. Бұрынғы Гео Супер Футбол Лигасы 2007 және 2010 жылдары өткізілген, қазір тоқтатылған. Аймақтық және қалалық лигалар да ұйымдастырылды, мысалы, Карачи футбол лигасы.

Ішкі кубок жарыстары

PFF National Challenge Cup (1979 – қазірге дейін): Бастапқыда Ведомствоаралық чемпионат деп аталған, ол 1979 жылы Пакистанның ұлттық футбол лигасына қатыса алмаған ведомстволық командалар мен қарулы күштер командалары арасында жалпыұлттық жарыс ұйымдастыру мақсатымен енгізілді.

Халықаралық кубок жарыстары

Quaid e Azam International Cup (1976–1987): Пәкістанда жыл сайын өткізілетін халықаралық футбол турнирі. Бұл турнир Мұхаммед Әли Джиннаның туғанына 100 жыл толуын еске алу үшін құрылған.

Академия

2019 жылдың қаңтар айында «Атлетико Мадрид» Пакистанның алғашқы еуропалық футбол академиясын ашты. Бұл жаңашыл бастама елдегі еуропалық футбол академиясының біріншісі болды және футболды дамытудың жаңа дәуірін қалыптастырды. «Атлетико Мадрид» пен пакистандық серіктестердің бірлескен академиясы жас футболшылардың техникалық шеберлігін жақсартумен қатар, Пакистанда спорттың жалпы дамуына және кәсіби деңгейіне үлес қосуды мақсат етті. Академия Еуропаның ең үздік футбол клубтарының бірінен мол тәжірибе әкелді, пакистандық ойыншыларға әлемдік деңгейдегі жаттықтырушылар, оқыту әдістемелері мен жабдықтарға қол жеткізуге мүмкіндік берді. Бұл стратегиялық серіктестік еуропалық футбол стандарттары мен Пакистандағы ойынға деген ынтақтың арасындағы байланыс болды. «Атлетико Мадрид» академиясының елде болуы болашақ футболшыларға беспрецеденттік оқу мүмкіндіктерін ұсынды және халықаралық сахнада Пакистан футболының беделін арттыруға ықпал етті.

Лиардың футбол дамуындағы маңызы

Лиари – Карачи қаласының бір ауданы, футболға қатысты тарихи және мәдени байланыстарының арқасында Пәкістан футболында маңызды орынға ие. Он жылдар бойы Лиари ұлттық спорт аренасына елеулі үлес қосып, футбол таланттарының үздіксіз көзі болып келді. Лиаридегі футбол – тек ойын-сауық емес, ол қауымның мәдени тіршілігінің ажырамас бөлігі. Ерекшелігі – Лиаримен байланысты жиі айтылатын "Кішкентай Бразилия" деген лақап аты. Бұл атау футболға деген ынта-күшті көрсетеді, Бразилияның футболға ғашық мәдениетімен теңестіріледі. Лиаридегі футбол мәдениеті дағдыны және қауымдық қатысуды бағалайды, жергілікті клубтар мен турнирлер талантты дамытуға ықпал етеді. Ауданның тар көшелері мен уақытша алаңдары көптеген футбол жанкүйерлерінің өсіп-жетілуіне жағдай жасады, олар кейіннен спортта өзінің есімін танытты. Футбол қаһармандарының суреттері салынған жергілікті суреттер ауданның осы әдемі ойынға деген құштарлығын көрсетеді. Бұл – футболға бейім қауым, олардың армандары қалыптасады және жергілікті таланттарды дамытуға мүмкіндік туады. 2022 жылғы Қатарда өткен ФИФА Әлем чемпионатында Бразилия футболына деген сүйіспеншіліктері және жергілікті тұрғындардың үлкен телеэкрандардың алдына жиналып, бірге матчтарды тамашалауы туралы хабарлар тарады.