Кіріспе

Флетчер класының эсминшісі

USS Cotten (DD 669) – Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштерінің эсминшісі, капитан Лайман А. Коттеннің (1874–1926) құрметіне аталған. Коттен кемесі 1943 жылдың 12 маусымында Нью-Джерси штатының Кеарни қаласындағы «Federal Shipbuilding and Drydock Company» компаниясында суға түсірілді, кеменің құдайы капитан Коттеннің жесірі, Л. А. Коттен болды және 1943 жылдың 24 шілдесінде қолданысқа берілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Норфолктан (Вирджиния) 1943 жылдың 9 қазанында шығып, «Коттен» 31 қазанда Перл-Харборға жетті. Мұнда ол 5-ші флотқа қосылды және 10 қарашада Гилберт аралдарына шабуылға қатысты, эскорт тасымалдаушыларын қорғап, Таравадан теңіз асты қайықтарына қарсы патруілдеді. 1944 жылдың 7 қаңтарында Перл-Харборға оралғаннан кейін, ол 16 қаңтарда Маршалл аралдарына әуе шабуылына арналған алып жылдам тасымалдаушылар тобымен (кейін TF 58, содан кейін 3-ші флоттың TF 38) бірге жүзіп кетті. Маджуродан «Коттен» 16 және 17 ақпандағы Труктің шабуылына қатысты, Эмирау аралына қонуға көмектесті және 30 наурыз бен 1 сәуір аралығында Палау, Яп, Улити және Волейиге шабуылдар жасалғанда тасымалдаушыларды қорғады. 21-24 сәуір аралығында ол «Голландия» операциясын және 29 сәуір мен 1 мамыр аралығында Трук, Сатаван және Понапеге жасалған әуе шабуылдарын тоқтатуға қосылды. Перл-Харбордағы қысқаша жөндеуден кейін «Коттен» Мариан аралдарына шабуыл үшін TF 58-ге қайта қосылды. Ол Сайпанға жасалған әуе шабуылы кезінде тасымалдаушыларды қорғады, 17 маусымда сампанды баттырды, 19 және 20 маусымдағы Филиппин теңізіндегі шайқаста «Энтерпрайз» кемесіне шабуыл жасаған шомылушы бомбалаушыны жоққа шығарды, сондай-ақ Гуам, Палау, Яп, Улити және Бонин аралдарына жасалған әуе шабуылдарын қорғады. 1944 жылдың 30 тамызында «Коттен» Эниветоктан шығып, Филиппиндегі жапондық базаларды бейтараптандыруға бағытталған шабуылдар жасады, 1 қазанда Улитиге оралды. Бес күннен кейін ол TF 38 тобымен Окинава, Солтүстік Лусон және Формозаға 10-14 қазан аралығында шабуылдар жасады. «Канберра» мен «Хьюстон» кемелері жапондық флотты шығару үшін әдейі жем ретінде пайдаланылғанда, «Коттен» шабуыл тобымен күтті, содан кейін 15 қазаннан бастап Лейтеге қонуға қолдау көрсетті, өйткені оның тасымалдаушыларынан ұшақтар Лусонды бірнеше рет шабуылдады. 24, 25 және 26 қазанда Лейте шығанағы үшін болған шайқастың Суригао боғазындағы кезеңінде эскорт тасымалдаушыларына жасалған әуе шабуылдарына қарсы тұрып, шайқастан кейін жапондық флоттың қалдықтарын қуды. 5 қарашада TF 38 тобына қосылып, Лусонды шабуылдады, 18 желтоқсанда 3-ші флотқа зақым келтірген тайфуннан аман қалды және 24 желтоқсанда Улитиге келді, дауылдан келген зақымды жөндеуге және жабдықтауға. 1944 жылдың 30 желтоқсанында «Коттен» TF 38 тобымен теңізге шығып, Лусонға шабуыл жасауға көмектесті, Формоза, Лусон (6-7 қаңтар), Камрань шығанағы, Индоқытай, Гонконг және Кантонға шабуылдар жасады, сондай-ақ Нансей Шотоға шабуылдар жасады. 10 ақпанда арнайы топ (қайта TF 58) Иво Джима операциясын 16 ақпанда Хонсюға шабуыл жасаумен бастады, «Коттен» алдыңғы барлау желісінде болды. Олар 19 ақпанда Иво Джимаға оралып, шабуылға ұшыраған жерлерді қорғады. 25 ақпанда Жапонияға және 1 наурызда Окинаваға тағы бір шабуылды қорғағаннан басқа, «Коттен» 28 наурызға дейін Иво Джимадан отқа қолдау көрсету міндетін атқарды. «Дортч» кемесімен бірге 14 және 15 наурызда жапондық кемелерді іздеп, екі жау қайығын баттырды. Батыс жағалауда жөндеуден және жаттығудан кейін «Коттен» 6 тамызда Уэйк аралына шабуыл жасау үшін Перл-Харбор арқылы жүзіп, Эниветок және Гуамға тоқтады, содан кейін 3 қыркүйекте Токио шығанағына жетті. Ол Жапонияда 5 желтоқсанға дейін түрлі міндеттерді орындады, содан кейін үйіне қайтып, 22 желтоқсанда Сан-Диегоға, 17 қаңтарда Нью-Йоркке келді. «Коттен» 1946 жылдың 15 шілдесінде Шарлстонда резервке қойылды. «Коттеннің» соғыс кезіндегі ерлігі туралы естеліктерді С. Снеллинг Робинсон, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның бортында қызмет еткен офицер, «200,000 Miles Aboard the Destroyer Cotten» атты мемуарлық кітабында жазған.

1951 1960 жыл

1951 жылғы 3 шілдеде қайта қызметке кіріскен «Коттен» Кариб теңізінде операциялар жүргізіп, Флорида штатының Мейпорт қаласында ұшақтарды күзетуге қатысты, содан кейін 1953 жылғы 18 мамырда Ньюпорт (Род-Айленд штаты) портынан шығып, батыс Тынық мұхитындағы қызметтік сапарына бет бұрды, оның барысында Корея жағалауында патрульдік табельдік жүргізді. Жапониядан батысқа қарай жүзіп, әлемді айналып келген сапарын аяқтады және 1954 жылғы 15 қаңтарда үйіне оралды. Кариб теңізіндегі жергілікті операциялар мен жаттығулардан кейін 1955 жылғы 28 шілдеден 28 қарашаға дейін Жерорта теңізіндегі 6-шы флот құрамында болды. 1957 жылғы 4 қаңтарда «Коттен» Ньюпорттан жаңа операциялар аймағына аттанды. Тринидад, Фритаун, Момбаса, Карачи және Аден қалаларында тоқталып, «Коттен» Массава мен Аден, Кейптаун және Фритаун арасында операциялар жүргізіп, 1957 жылғы 1 шілдеде Ньюпортқа оралды. 3 қыркүйекте ол Жерорта теңізіндегі 6-шы флотқа қызмет ету үшін қайта аттанды. 27 қарашада Ньюпортқа оралғаннан кейін «Коттен» 1959 жылғы наурыз және қараша аралығында Жерорта теңізі, Қызыл теңіз және Парсы шығанағындағы соңғы қызметтік сапарына дейін Шығыс жағалауы мен Кариб теңізінде операциялар жүргізе берді. 1960 жылғы 2 мамырда ол қызметтен босатылып, Вирджиния штатының Норфолк қаласындағы резервке қойылды. 1974 жылғы 1 желтоқсанда «Коттен» теңіз кемелерінің тізімінен шығарылды. 1975 жылғы 31 шілдеде сатылып, металл тескілеріне жіберілді.

Марапаттар

Коттен Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін тоғыз және Корея соғысындағы қызметі үшін бір ұрыс жұлдызына ие болды.