Жұлынды омыртқалылардың эмбриондық дамуындағы фарингеальдік аркалар – көптеген мүшелердің алғашқы құрылымдары. Аорталық аркалар, қаңқа және бас құрылымына қатысады.
Фарингеалдық аркалар, сондай-ақ висцеральдық аркалар деп те аталады, омыртқалы жануарлардың эмбрионалды дамуы кезінде кездесетін және көптеген құрылымдардың алғашқы белгілері болып табылатын құрылымдар. Балықтарда бұл аркалар тармақты аркалар немесе жаңқа аркалары деп аталады. Адам эмбрионында аркалар алғаш рет дамудың төртінші аптасында көрінеді. Олар дамушы жұтқыншақтың екі жағындағы мезодерманың сыртқа қарай икемделген тізбегі түрінде пайда болады. Фарингеалдық аркалардың қан тамырлары аорталық аркалар деп аталады. Балықтарда тармақты аркалар жаңқаларды қолдайды.
The pharyngeal arches, also known as visceral arches, are structures seen in the embryonic development of vertebrates that are recognisable precursors for many structures. In fish, the arches are known as the branchial arches, or gill arches. In the human embryo, the arches are first seen during the fourth week of development. They appear as a series of outpouchings of mesoderm on both sides of the developing pharynx. The vasculature of the pharyngeal arches is known as the aortic arches. In fish, the branchial arches support the gills.
Құрылымы
Омыртқалы жануарларда фарингиялық доғалар үш бастама қабатының (эмбриогенез кезінде қалыптасатын жасушалардың негізгі қабаттары) барлығынан пайда болады. Нервтік гребень жасушалары осы доғаларға еніп, бас сүйегі мен бет сүйегінің сүйектері мен шеміршектері сияқты құрылымдарының қалыптасуына үлес қосады. Бірінші, ең алдыңғы фарингиялық доға ауыз жаққа (жақ сүйегіне) бастама береді. Екінші доға – тілдік шеміршек пен жақ тірегін құрайды. Фарингиялық доғалардың дамуының генетикалық және даму негіздері жақсы сипатталған. Hox гендері және DLX сияқты басқа да даму гендері бұтақтың доғаларының алдыңғы/артқы және жоғарғы/төменгі осін қалыптастыруда маңызды екені көрсетілген. Кейбір балық түрлерінің жұтқыншағында ауыз жағының қалыптасуына қатысқан генетикалық жолдарды пайдалана отырып дамитын екінші жақ болады. Адам және барлық омыртқалы жануарлардың дамуы кезінде дамитын эмбрионда фарингиялық доғалардың бірнеше жұптары пайда болады. Бұл доғалар эмбрионның артқы жағынан бет және мойынның алдыңғы жағына қарай проекцияланады. Әр доғаның өз артериясы, нақты бір бұлшықет тобын басқаратын жүйкесі және сүйекті тіндері болады. Доғалар 1-ден 6-ға дейін нөмірленеді, 1-і эмбрионның басына ең жақын, ал 5-і тек уақытша болады. Балықтарда қалталар ойықтармен сәйкес келеді және осы жұқа сегменттер жабыршықтарға айналады. Сүтқоректілерде эндодерма және эктодерма бұрынғыдай қалыпты күйінде қалады және мезодерма қабатымен бөлініп отырады. Фарингиялық доғалардың дамуы эмбрионалдық дамудың нақты кезеңін анықтауға көмектесетін маңызды белгі болып табылады. Олардың қалыптасуы және дамуы сүтқоректілерде Карнегидің 10-16 кезеңдеріне, ал тауықтарда Гамбургер-Гамильтонның 14-28 кезеңдеріне сәйкес келеді. Алты фарингиялық доға болғанымен, адамдарда бесінші доға эмбриогенез кезінде тек уақытша ғана болады.
In vertebrates, the pharyngeal arches are derived from all three germ layers (the primary layers of cells that form during embryogenesis). Neural crest cells enter these arches where they contribute to features of the skull and facial skeleton such as bone and cartilage. The first, most anterior pharyngeal arch gives rise to the oral jaw. The second arch becomes the hyoid and jaw support. The genetic and developmental basis of pharyngeal arch development is well characterized. It has been shown that Hox genes and other developmental genes such as DLX are important for patterning the anterior/posterior and dorsal/ventral axes of the branchial arches. Some fish species have a second set of jaws in their throat, known as pharyngeal jaws, which develop using the same genetic pathways involved in oral jaw formation. During human, and all vertebrate development, a series of pharyngeal arch pairs form in the developing embryo. These project forward from the back of the embryo toward the front of the face and neck. Each arch develops its own artery, nerve that controls a distinct muscle group, and skeletal tissue. The arches are numbered from 1 to 6, with 1 being the arch closest to the head of the embryo, and arch 5 existing only transiently. In fish, the pouches line up with the clefts, and these thin segments become gills. In mammals the endoderm and ectoderm not only remain intact but also continue to be separated by a mesoderm layer. The development of the pharyngeal arches provides a useful landmark with which to establish the precise stage of embryonic development. Their formation and development corresponds to Carnegie stages 10 to 16 in mammals, and Hamburger–Hamilton stages 14 to 28 in the chicken. Although there are six pharyngeal arches, in humans the fifth arch exists only transiently during embryogenesis.
Бірінші арка
Бірінші фарингеалдық арка, сондай-ақ мандибулярлық арка (балықтардың бірінші жегілгіш аркасына сәйкес келеді), дамудың төртінші аптасында пайда болатын алты фарингеалдық арканың біріншісі. Ол асқазандық тесік пен бірінші фарингеалдық ойыстың арасында орналасқан.
The first pharyngeal arch, also mandibular arch (corresponding to the first branchial arch of fish), is the first of six pharyngeal arches that develops during the fourth week of development. It is located between the stomodeum and the first pharyngeal groove.
Процестер
Бұл доға жоғарғы жақ процесі мен төменгі жақ процесіне бөлінеді, нәтижесінде беттің төменгі екі бөлігінің үштен екісі мен жақ сүйектерін құрайтын құрылымдар пайда болады. Жоғарғы жақ процесі максиллаға (немесе жоғарғы жаққа, әр жануарда үлкен айырмашылықтар болатынын ескере отырып) және таңдайға айналады, ал төменгі жақ процесі мандибулаға немесе төменгі жаққа айналады. Бұл доға шайнау бұлшықтарының да пайда болуына себеп болады.
This arch divides into a maxillary process and a mandibular process, giving rise to structures including the bones of the lower two thirds of the face and the jaw. The maxillary process becomes the maxilla (or upper jaw, although there are large differences among animals), and palate while the mandibular process becomes the mandible or lower jaw. This arch also gives rise to the muscles of mastication.
Мекельдің кеміршегі
Мекель хрящі жақ процесінің мезодермасында қалыптасады және ақырында ортаңғы құлақтың инкусы мен маллеусін, маллеустің алдыңғы байланысын және шеңқау-жақ байланысын құру үшін регрессияға ұшырайды. Төменгі жақ (жақсұрақ) Мекель хрящінен 'үлгі' ретінде пайдаланып, перихондральдық сүйектеу арқылы қалыптасады, бірақ жоғарғы жақ сүйегі Мекель хрящінің тікелей сүйектеуінен пайда болмайды.
Meckel's cartilage forms in the mesoderm of the mandibular process and eventually regresses to form the incus and malleus of the middle ear, the anterior ligament of the malleus and the sphenomandibular ligament. The mandible or lower jaw forms by perichondral ossification using Meckel's cartilage as a 'template', but the maxillary does not arise from direct ossification of Meckel's cartilage.
Жүйке жүйесі
Тригеминді жүйкенің (CN V) төменгі жақ және жоғарғы жақ тармақтары бірінші қаптың сәйкес түзілімдерінен пайда болған құрылымдарды иннервациялайды. Кейбір төменгі сатыдағы жануарларда әр қапты екі бас жүйкесі қамтамасыз етеді. Қаптың өзінің жүйкесі қаптың бас жағымен өтеді және қаптың посттрематикалық жүйкесі деп аталады. Әр қап сонымен қатар, келесі қаптың жүйкесінен – претрематикалық жүйкеден тармақ алады, ол қаптың артқы жиегімен өтеді. Адам эмбрионында қос иннервация тек бірінші жемісқап қабырғасында ғана байқалады. Төменгі жақ жүйкесі – бірінші қаптың посттрематикалық жүйкесі, ал тілдік шеңбер (беттік жүйкенің тармағы) – претрематикалық жүйке. Бұл қос иннервация бірінші қаптан пайда болған тілдің алдыңғы екі бөлігінің жүйкемен қамтамасыз етілуінде көрінеді.
The mandibular and maxillary branches of the trigeminal nerve (CN V) innervate the structures derived from the corresponding processes of the first arch. In some lower animals, each arch is supplied by two cranial nerves. The nerve of the arch itself runs along the cranial side of the arch and is called post trematic nerve of the arch. Each arch also receives a branch from the nerve of the succeeding arch called the pre trematic nerve which runs along the caudal border of the arch. In human embryo, a double innervation is seen only in the first pharyngeal arch. The mandibular nerve is the post trematic nerve of the first arch and chorda tympani (branch of facial nerve) is the pre trematic nerve. This double innervation is reflected in the nerve supply of anterior two thirds of tongue which is derived from the first arch.
Қанмен қамтамасыз ету
Бірінші қабырғаның артериясы – бірінші аорталық қабырға, ол ішінара жоғарғы жақ артериясы болып қалады.
The artery of the first arch is the first aortic arch, which partially persists as the maxillary artery.
Екінші арка
Екінші фарингеялық доға немесе гиоидтық доға – ұрықтың дамуының төртінші аптасында қалыптасатын бес фарингеялық доғаның екіншісі. Бірінші фарингеялық доғаның Мекель хрящімен салыстырғанда, ол үздіксіз элемент емес, керісінше, мезенхиманың жұқа қабатымен байланысқан екі бөлек хрящ сегментінен тұрады. Рейхерт хрящінің дорсальды ұштары даму барысында ортаңғы құлақтың есті кізілдекшесін қалыптастырып, одан кейін ортаңғы құлақ қуысына енгізіледі, ал вентральды бөлігі кіші мүйіз және гиоид сүйектің жоғарғы бөлігін құрайды. Есті кізілдекшеге айналатын бөлігінен кейін Рейхерт хрящі уақытша сүйектің стилоидтық өсін де қалыптастырады. Гиоид сүйек пен стилоидтық өсі арасындағы хрящ даму кезінде жоғалады, бірақ оның перихондриісі кейін стилогиоидтық байламды құрайды.
The second pharyngeal arch or hyoid arch is the second of fifth pharyngeal arches that develops in fetal life during the fourth week of development In contrast to the Meckel's cartilage of the first pharyngeal arch, it does not constitute a continuous element, and instead is composed of two distinct cartilaginous segments joined by a faint layer of mesenchyme. Dorsal ends of Reichert's cartilage ossify during development to form the stapes of the middle ear before being incorporated into the middle ear cavity, while the ventral portion ossifies to form the lesser cornu and upper part of the body of the hyoid bone. Caudal to what will eventually become the stapes, Reichert's cartilage also forms the styloid process of the temporal bone. The cartilage between the hyoid bone and styloid process will not remain as development continues, but its perichondrium will eventually form the stylohyoid ligament.
Қанмен қамтамасыз ету
Екінші арканың артериясы – екінші аорталық арка. Бұл бұлшық еттерге шайнау бұлшық еттерінің барлығы, екібас бұлшық етінің алдыңғы қарыны, мойын-тіл бұлшығы, барабан қабырғасын кергіш бұлшық және жұмсақ таңдайды кергіш бұлшық кіреді.
The artery of the second arch is the second aortic arch, These muscles include all the muscles of mastication, the anterior belly of the digastric, the mylohyoid, tensor tympani, and tensor veli palatini.