Кіріспе

Биджамандал – Хажурахо маңындағы Джаткара ауылында орналасқан, әлі толық қазба жұмыстары жүргізілмеген және зерттелмеген қираған ғибадатхана. Оның ұзындығы 34,60 метр, демек ол Хажураходағы ең ірі ғибадатхана – Кандариядан (шамамен 30 метр) ұзын.

Орналасу орны және археологиялық қызығушылығы

Биджамандал, көпшілік арасында Виджая ғибадатханасы ретінде танымал, Видиша-Ашокнагар жолындағы Ейдга алаңынан 2 км қашықтықта орналасқан. Ол археологиялық тұрғыдан қызығушылық тудыратын көптеген заттарға толы. Бұл ғимарат 8-шы ғасырда салынған, кейіннен 11-шы ғасырдың екінші жартысында Парамара дәуірінде император Нараварман оны қайта жаңартып салған. Император Нараварман Виджая деп те аталатын Черчика Девиінің құлшыны болғандықтан, бұл орын Виджая ғибадатханасы деп белгілі болды. Ғимарат толыққанды аяқталмаған, бұл ғибадатхананың негізіндегі ою-өрнектелген нишалар мен аяқталмаған архитектуралық бөлшектерінен анық көрінеді. Мұғал императоры Аурангзебтің кезінде (1658-1707 ж.ж.), Аурангзеб ғибадатхананы қиратқан және қираған қалдықтарының үстіне "Аламгир мешіті" деп аталатын мешіт салған (шамамен 1682 ж.). Мешіт салынғаннан кейін мұсылмандар көп жылдар бойы мешітте құлшылық етуді бастады. 1991 жылы қалада түнгі уақытта қатты жаңбыр болды, нәтижесінде мешіттің бір қабырғасы құлап түсті. Бұл құлау салдарынан мешіт ішінде 300 жылдан астам уақыттан бері сақталған көптеген индуист мүсіндері ашылып, бұл индуист ғибадатханасы екені жұртшылыққа мәлім болды. Археологиялық зерттеулер институтының (ASI) жүргізген тергеуі, индуист мүсіндерінің солтүстік жағындағы платформаның астына, әсіресе Ейд күндері ғибадат залы ретінде пайдаланылатын жерге жерленгенін көрсетті. 1972-1974 жылдар аралығындағы қазба жұмыстары кезінде Махишасура Мардини және Ганеша Девиінің мүсіндері де табылды. Анықтап айтқанда, зерттеу жұмыстарын жүргізіп жатқан Археологиялық зерттеулер институтының қызметкеріне тыйым салынды. Соның салдарынан, сол кездегі қалалық әкімшілік басшысы, тергеу оның бұйрығымен жүргізілгендіктен, қызметтен алынды. Үкімет индуистер мен мұсылмандар арасында қырқыстарды болдырмау үшін бұл тыйымды енгізді. Құқықтық іс әлі де қаралып жатыр, бірақ бейбітшілік пен келісімді сақтау үшін бұл іс өз күйінде қалдырылды. Бұл BMandal Khajuraho-мен байланысты емес. Каннингем және Фанниканта Мишра бұл жерді Грахапати Коккала жазуында айтылған Ваидянатх ғибадатханасы деп санайды. Бұл Хаджурахо маңындағы 18 зерттелмеген үйіндінің бірі еді. Археологиялық зерттеулер институтының басқа үйінділерді қазуға құқығы жоқ.