Кіріспе

Питер Матера (туған 3 сәуір 1969 ж.) – Австралия ережесі бойынша футболшы, Австралия Футбол Лигасында (AFL) «West Coast Eagles» клубы үшін ойнаған. Ол Батыс Австралияның және жергілікті халықтың ең ұлы ойыншыларының бірі саналады, Австралия Футбол Даңқы залының және ғасырдың Жергілікті Халықтар Командасының мүшесі, сондай-ақ 5 рет «All-Australian» және 2 рет чемпион атанған. Жүгіру және допты алып жүру стилімен танымал, ол 1992 жылғы ірі финалдағы үздік ойыншы ретіндегі өнерімен есінде қалды, бұл оған Норм Смит медалін жеңіп алды.

Ерте өмір

Матера Батыс Австралияның Вагин қаласында туған. Оның анасы – нунгар тайпасынан, әкесі – итальяндық. Оның жеті бауырласы бар (Вальтер, Фрэнк, Майкл, Джинно, Филипп, Джерард және Кармель), олардың ішінде ағасы Уоли Матера және кіші інісі Филипп Матера бар, екеуі де жоғары деңгейде футбол ойнаған. Матера жас кезінде футболмен айналысқан және Уолидің Австралия ережесі бойынша футболда жеткен табыстары оған үлгі болған. Матера 1989 жылғы Ұлттық драфта 4-ші нөмірмен Батыс Австралия футбол лигасының (WAFL) «Оңтүстік Фримантл» клубынан шақырылды.

AFL мансабы

Ол 1990 жылы «Батыс жағалау» командасы сапында дебют жасады. «Қырандар» сапындағы дебюттік маусымында бес ойын ғана өткізген Матера 1991 жылы жас жұлдыз ретінде көзге түсті, Браунлоу медалінде төртінші орынды иеленді және «Австралия құрамасының» құрамына енді. Матера 1992 жылы да өте жақсы ойын көрсетті, тағы да «Австралия құрамасының» құрамына іліге алмады, бірақ маусымды керемет плей-офф сериясымен аяқтады.

Ең жақсы уақыт

Питер Матера 1992 жылғы Ұлы финалдағы тамаша ойынымен футбол тарихына есімін мәңгілікке түсірді. "Батыс жағалаудың қырандары" Матераның қанаттан соққан бес голының нәтижесінде алғашқы чемпиондығын жеңіп алды. Матераның "үйге бет алған" бейнесі көптеген жанкүйерлер үшін "Батыс жағалау" тарихындағы шешуші сәт деп есептеледі. Матера үздік ойыншы ретінде Норм Смит медалін иеленді.

Карьерасының шыңы

Матера 1990-шы жылдардың ортасында ойынның толыққанды жұлдыздарының бірі және ең қауіпті ойыншысы ретінде беделін нығайта берді. Оның ерекше гол сезімі мен ойынды түсіну қабілеті Матераны нағыз ойынды шешетін тұлғаға айналдырды. 1993 және 1994 жылдары тағы да "Австралия құрамасына" іліккен Матера 1994 жылғы Браунлоу медалінің іріктеуінде 28 дауыс жинап, төрт кездесуде үздік ойыншы атанды. Матера 1994 жылы "Батыс жағалаудың" екінші чемпиондық құрамының маңызды мүшесі болды – ол 1992 жылғы жетістіктерін қайталамаса да, кейіннен аяғындағы стресс-жарақтан қатты қиналса да финалда ойнағаны белгілі болды.

Қайта оралу

1996 жылы Питер Матераның әдеттегі жылдамдығы төмендегендіктен, ол жартылай қорғаушы ретінде өзін жаңадан таныстырып, үлкен жетістікке жетті. Оның мансабының бұл кезеңі көбінесе қанат шебіндегі керемет жылдарымен қабылдамайды, бірақ Матера мыкты қорғаушы болды және 1996 және 1997 жылдары тағы да «Австралия құрамасы» мәртебесіне ие болды. Матера 1996 жылы «Батыс жағалау» командасының онжылдықтағы үздік құрамына қанат шебінде енді.

Філ бауырлас

1996 жылы Матераның кіші інісі Филип те Батыс жағалауына қосылды. Өзі де жақсы ойыншы болған Филипп, жылдам шабуылшы еді және мансабының соңында ағасының көлеңкесінен шығып, өз заманының ең шебер гол соққан ойыншыларының бірі деп есептелді. Жақын достары арасында "Фидо" деп танылған Фил Матера 2005 жылғы маусымнан кейін 179 ойын ойнап, 389 гол соғып зейнеткерлікке шықты.

Ақыры клуб чемпионы атанды

1990 жылдардағы күшті Батыс жағалау командасында бес үздікке кіргенін төрт рет қайталағаннан кейін, Матера 1997 жылы алғашқы «Клуб чемпионы» сыйлығын жеңіп алды. Ол «Бөріктер» командасының тағы бір шебері Дин Кемптен екі дауысқа басым түсті. Бір рет ғана осы сыйлықты жеңгеніне қарамастан, Матераның 1990 жылдардағы тұрақтылығы оны Батыс жағалаудың ұлыларының қатарына көтеріп, беделін арттыра түсті.

Жынның шешімі

Питер Матераның мансабындағы ең даулы сәт 1997 жылдың соңында болды, ол футбол әлемін таң қалдырды. Ол Батыс жағалаудың «Иглз» клубынан кетіп, 1998 жылғы маусымға арналған алдын ала таңдау арқылы «Мельбурн» футбол клубына қосылу ниетін білдірді. Матераның бұл хабарламасы Батыс Австралияда үлкен ашу-ыза тудырды, көптеген ұзақ жылдар бойы «Иглз» командаластары, оның ішінде капитан Джон Ворсфолд Матераның үйіне келді (бұл үйге бұқаралық ақпарат құралдары бақылау қойды). Матераның клубтан кетуі туралы жаңалық тарағаннан кейін бірнеше күн өткен соң, ол ойыннан бас тартып, «Батыс жағалау» клубында қалуға келісті. Ол мансабының соңына дейін көк және алтын түстерде ойнады, бірақ көптеген адамдар 1998 жылы оның өнімділігінің төмендеуіне оның бастапқыда клубты тастау туралы шешімі салдарынан болған қатты қысым себеп болды деп сенді.

Қалпына келтіру

Матераның формасы 30 жасқа келгенде төмендеді. Оның премьерлік командадағы көптеген әріптестері зейнетке шықты, нәтижесінде ғасырдың басында Матера қалған бірнеше тәжірибелі «Бүркіттердің» бірі болды. 1999 жылы Матера клубтың вице-капитаны болып тағайындалды және бұл лауазымды үш маусым бойы сақтап қалды. 2000 және 2001 жылдары команданың жағдайы нашарлап, 1989 жылдан бері алғаш рет финалға қатыса алмады. Матера клуб чемпионы сыйлығында үздік 10-дыққа енсе де, өзінің шарықталу кезеңіндегідей ерекше ойын танытпады. 2002 жылы легендарлы «Бүркіттер» капитаны Джон Ворсфолд клубқа оралып келді, бірақ бұл жолы аға жаттықтырушы ретінде. Ворсфолдтың оралуы команданы финалға қайтаруға және 33 жастағы Матераның жақсы формасын қалпына келтіруге мүмкіндік берді, соның салдарынан ол 2003 жылы да ойнай алатындай көрінді. Бірақ, көптің таңғалысы мен өкінішіне орай, 2003 жылғы маусымға дейінгі дайындық кезеңінде Питер Матера өзінің сәнді карьерасын аяқтады, себебі созылмалы жамбас жарақаты оның ең жоғары деңгейдегі физикалық көрсеткіштерге жетуіне кедері келтірді. Питер Матера «Вест-Кост Иглз» сапында 253 матч өткізіп, 13 маусым ішінде 218 гол соқты. Сонымен қатар, ол «Оңтүстік Фримантель» үшін 60 матч ойнады және 5 рет Батыс Австралияның мемлекеттік футбол құрамасының құрамына кірді.

Футболдан кейінгі өмір

2005 жылдың тамызында Матера ғасырдың туғанда командасының қанатына енгізілді. Матера бұл құрмет туралы былай деді:

Стивен Майкл – менің бала кезімдегі кумирім еді, ал Полли Фармердің қаншалықты керемет екені туралы көп естідім. Сондықтан олармен бірге танылу – үлкен мәртебе. Футболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Матера Оңтүстік-Батыс WA аймағында жаттықтырумен айналысты, бірақ кейін үлкен ауқымда футболға оралу ниетін білдірді. Кейбірлер оны «West Coast» клубындағы бос көмекші жаттықтырушы лауазымымен байланыстырғанмен, Матера 2006 жылғы маусымда WAFL лигасындағы «East Perth» футбол клубында көмекші жаттықтырушы және жетекші рөлін қабылдады. 2006 жылдың 10 наурызында Матера Батыс Австралия футбол даңқы залына енгізілді. 2006 жылдың 22 маусымында Матера «West Coast Eagles» клубының тарихында Австралия футбол даңқы залына енген алғашқы ойыншы болды. Австралия футболындағы ең жоғары наградалардың бірі саналатын бұл құрметке Матера өте қуанды.

Футболдың ең жоғары деңгейіне және даңқ залына ену – менің мансабымды сәнді аяқтаудың бір жолы. Бұл менің мансабымды жоғары нотада аяқтады деуге болады. 2015 жылдың басында аборигендерге жұмыс табуға көмектесу мақсатында «Matera Foundation» қоры құрылды. 2019 жылы Матераның 2020 жылы AFL Трибуналының құрамына кіретіні жарияланды. 2022 жылдың мамыр айында Матера жүрек талмасынан кейін жедел жәрдеммен ауруханаға жеткізілді.