Кіріспе

Томас Кер Рид (1 наурыз 1934 - 11 ақпан 2024) – американдық саясаткер, 1976 жылдың 2 қаңтарынан 1977 жылдың 6 сәуіріне дейін Джеральд Форд және Джимми Картер басшылығымен Әскери-әуе күштерінің 11-ші хатшысы қызметін атқарды. Бұрын ол Калифорния губернаторы Рональд Рейганның жетекші кеңесшісі болған.

Ерте өмір

Рид 1934 жылдың 1 наурызында Нью-Йорк қаласында дүниеге келді. Ол Дирфилд академиясын бітіріп, кейін Корнелл университетінде механикалық инженерия бакалавры дәрежесін алды, 1956 жылы курсын бірінші болып аяқтады. Рид оқудың соңғы жылында Сфинкс Бас қоғамына қабылданды. Оқу кезінде ол Корнелл университетінің Әуе күштерінің резервтік офицерлерді даярлау корпусы бағдарламасына қатысты және соңғы курста ең жоғары шенді офицер, кадет полковнигі болды. Ол үздік әскери түлек деп танылды және бітіргеннен кейін Әуе күштеріне екінші лейтенант болып кірісті.

Әскери мансап

Рид 1956 жылдың қарашасында Әуе күштері қатарына әскери қызметке кірісті және 1959 жылға дейін Әуе күштерінің баллистикалық зымырандар бөлімінде «Минутмен» қайта кіру аппараты жүйесінің техникалық жобалаушысы болып қызмет етті. Осы міндетін атқарылғанда ол жұмыстан тыс уақытында Оңтүстік Калифорния университетінде оқып, электр инженериясы саласындағы ғылым магистрі дәрежесін алды. 1959 жылы Калифорния университетінің Лоренс радиациялық зертханасына жіберілді, онда термоядролық қарулар физикасымен айналысты. 1961 жылдың мамыр айында Әуе күштеріндегі әскери қызметтен босатылды, бірақ 1962 жылғы сынақтар сериясына азаматтық қызметкер ретінде Лоренс радиациялық зертханасына қайта оралды және 1967 жылға дейін кеңесші ретінде жұмыс істеді.

Іскерлік мансап

1962 жылы Рид Хьюстон, Техас штатында Supercon Ltd. компаниясын ұйымдастырып, оның басқарушы серіктесі болды. Supercon криогендік температурада суперөткізгіштік қасиеттері бар қоспаларды әзірледі және өндірді. Supercon Ltd. компаниясына үлесін сақтап отырып, Рид 1965 жылы Сан-Рафаэль қаласында (Калифорния) Quaker Hill Development Corporation ұйымдастырды және оның қазынашысы, президенті және төрағасы қызметтерін атқарды. Quaker Hill Калифорния және Колорадо штаттарында ауыл шаруашылығы, демалыс және құрылыс жобаларын жүзеге асырды. 1970 жылдардың басында ол және Корнелл университетінің тағы бір түлегі Фрэнк Вудс Колорадо штатының Брекенридж қаласында шаңғы курортын дамытуға серіктес болды, сондай-ақ Сонома округінде шарап жүзімін өсіруге кірісті. 1970 жылдардың ортасында екеуі Clos du Bois шарап зауытын ашты. 1980 жылдардың соңына қарай ол жылына 200 000-нан астам тікелей сатылымды жүзеге асырды. 1988 жылы Рид пен Вудс шарап зауытын Хирам Уокер спирттік сусындар компаниясына сатты.

Саяси мансап

Рид саяси әлемде де белсенді болды. Ол 1966 жылы Калифорния губернаторы Рональд Рейганның алғашқы сайлау кампаниясының ұйымдастырушысы болды. 1968 жылы ол губернатор Рейганның президенттікке бірінші сәтсіз ұсынылуына қаржылық көмек көрсетті, осы кезде Рейган Республикалық партияның үміткерлігі үшін Ричард Никсонмен бәсекелесті. Рид саяси қызметкерлердің жалпыұлттық желісін құрды және бұл жұмысты басқару үшін танымал саяси стратегия Ф. Клифтон Уайтты жалдады. Рид 1970 жылы Рейганның губернаторлыққа қайта сайлану кампаниясын сәтті жүргізді. 1972 жылы Рид Никсонның президенттік сайлау кампаниясында ұлттық деңгейдегі қызметкер ретінде жұмыс істеді. Джеральд Фордтың президенттігі кезінде Рид 1973 жылы қорғаныс министрінің көмекшісі және орынбасары болып тағайындалды, ал 1974 жылдың ақпанында телекоммуникация және басқару жүйелерінің директоры болып тағайындалды. Рид 1976 жылдың 2 қаңтарынан 1977 жылдың 6 сәуіріне дейін Әскери-әуе күштерінің 11-ші хатшысы қызметін атқарды, Джимми Картер президент болған кезде бұл қызметтен кетті. 1985 жылы сот отырысында Рид кінәсіз деп танылды.

Жазушылық мансап

2004 жылдың 9 наурызында «Абисс: Суық соғыстың ішкі тарихы» атты автобиографиялық кітабы жарық көрді, онда президент Рональд Рейганның кеңесшісі болған кезеңі мен Лоуренс Ливермор ұлттық зертханасындағы тәжірибесі туралы жазылған. Кітапта 1962 жылғы Куба ракеталық дағдарысы, Орталық барлау агенттігі, «Қош сау болыңыз» құжаты және Суық соғыстың басқа да жақтары туралы жаңа деректер ашылады. Сондай-ақ, Рейган бекіткен, Кеңес Одағының Батыс Еуропаға табиғи газ сату қабілетін әлсіретуге бағытталған ЦРУ жоспары туралы айтылады, ол құбырларды басқару технологиясына құпия түрде зиянды бағдарламалық қамтамасыз етуді орнату арқылы жүзеге асырылды. Оның айтуынша, бұл әрекет 1982 жылдың жазында Сібірде ірі құбырдың жарылуына әкеп соқты. Ридтің екінші кітабы, Дэнни Б. Стиллманмен бірлесіп жазылған, «Ядролық экспресс: бомбаның саяси тарихы және таралуы» деп аталды және 2009 жылдың қаңтарында жарық көрді. Авторлардың ең маңызды тұжырымдарының бірі – 1982 жылы Қытай дамушы елдерді атомдық біліммен қамту саясатын қабылдады. 2012 жылдың ақпан айында Рид «Тегеран үшбұрышы» (Black Garnet Press 2012) атты тыңшы романын жариялады. Кітап Иранның АҚШ-та атом бомбасын жасау және жару әрекеттері туралы.

Өлім

Рид 2024 жылдың 11 ақпанында 89 жасында Калифорния штатының Санта-Роза қаласында дүние салды.